سرطان همسایه ما شده؛ هموطنان حفاظت از محیط زیست را جدی بگیریم

تماس با غبار ها شیمیایی خطرناک شانس ابتلا به سرطان ها را افزایش می دهد. آزبست، مشهورترین غبار سرطان زا است که متأسفانه همچنان در صنایع و محیط زیست کشور استفاده و منتشر می شود. با توسعه شهرنشینی و حرکت جوامع به سمت صنعتی شدن و به دلیل استفاده بی رویه از سوخت های فسیلی و مواد شیمیایی میزان آلودگی هوا نیز به همان نسبت افزایش پیدا کرده است. مسئله آلودگی هوا یکی از حادترین و مهم ترین معضلات جوامع صنعتی و تمدن امروزی بشر است. آلودگی هوا تغییر در ویژگی های طبیعی جو بر اثر مواد شیمیایی، غباری یا عامل های زیست محیطی است که می تواند خطراتی را برای موجودات زنده در پی داشته باشد. این آلودگی می تواند طبیعی یا مصنوعی (ساخته دست بشر) باشد. طبیعی مثل آلودگی ناشی از آتشفشان، آتش سوزی جنگل ها، گرد و غبار بیابان ها و... باشد و آلودگی مصنوعی مانند آلودگی ناشی از کارخانجات، وسایل نقلیه، ماشین آلات صنعتی، مصارف خانگی و ... است. آلودگی هوا که در اثر وارد شدن مواد زیان آور به هوا می شود، موجب کاهش کیفیت هوا و بروز مضراتی برای موجودات زنده خواهد شد. آلودگی هوا اثرات مخربی بر سلامت انسان به خصوص بر کودکان و سالمندان دارد. از جمله مشکلات جسمی ناشی از آلودگی هوا بیماری های قلبی و ریوی، سردرد، سرگیجه، خارش و سوزش چشم، حساسیت های پوستی و تنفسی، سرفه و... است. افزون بر این آلودگی هوا علاوه بر تحمیل زیان های اقتصادی زیاد بر پیکره حکومت، اثرات مخرب بر روح و روان افراد و افزایش پرخاشگری و کاهش کارایی آنان خواهد داشت. «ترویج فرهنگ دوچرخه سواری یکی دیگر از عوامل کاهش آلودگی هواست. اگر مردم یاد بگیرند که از دوچرخه به منظور سفرهای درون شهری استفاده کنند علاوه بر حفظ سلامتی خود در کاهش آلودگی هوا و ترافیک نیز سهمی خواهند داشت». این نکته که خودروها موجب افزایش رفاه مردم شده یا موجب سلب آسایش و سلامتی آنان جای تأمل و بررسی است. تولید بی رویه و بدون برنامه خودرو و وارد کردن آن به حمل و نقل شهری یکی از معضلات افزایش آلودگی هوا و ترافیک است. واردات بی رویه خودرو، نبود پارکینگ های مناسب و کافی در سطح شهر، عدم گنجایش خیابان ها برای خودروها، آگاهی ناکافی مردم از قوانین و مقررات عبور و مرور، افزایش سطح توقعات مردم و داشتن یک خودرو برای هر یک از اعضای خانواده، افزایش خودروهای فرسوده و... از جمله مشکلات موجود بر سر راه مردم در عصر حاضر است که در برخی موارد موجب سلب آسایش شهروندان شده است. زمانی که میزان تولید خودرو با میزان از رده خارج شدن آن متناسب و یکسان نباشد به مرور در شهر با مشکلات و معضلاتی مواجه می شویم که در آینده نه چندان دور رفع آن با سختی و مشکلات فراوانی همراه خواهد بود. از طرفی رییس انجمن علمی طب کار با بیان این که علی رغم ممنوعیت های اعلام شده، آزبست همچنان وارد کشور شده و مورد استفاده صنایع قرار می گیرد، گفت: انتشار این ماده معدنی خطرناک در جو نه تنها محیط های کاری را آلوده کرده بلکه باعث شده مردم عادی نیز در تماس با این آلاینده قرار بگیرند. تحقیقات نشان داده است مواجهه مردم عادی با آزبست در شهرهای بزرگ به خصوص کابل، چندین برابر استانداردهای تعیین شده است. صادق نیت با اشاره به این که ابتلا به سرطان ها از جمله عوارض جبران ناپذیر ناشی از مواجهه با مخاطرات موجود در محیط است، گفت: تماس با غبار های شیمیایی خطرناک شانس ابتلا به سرطان ها را افزایش می دهد. آزبست، مشهورترین غبار سرطان زا است که متأسفانه همچنان در صنایع و محیط زیست کشور استفاده و منتشر می شود. مشکل آلودگی هوای کابل دیگر با باد و باران قابل حل نیست و باید به صورت بنیادی و اساسی برای کاهش آن اقداماتی صورت گیرد. به منظور کاهش آلودگی هوا عمل به توصیه های زیر خالی از لطف نیست: - استفاده از اتومبیل های با سوخت مناسب و نظارت بر سلامت خودرو می تواند نقش بسزایی در کاهش آلودگی هوا داشته باشد. گرچه این امر هر از چند گاهی از سوی مسئولان مطرح و خودروها تحت معاینه فنی قرار می گیرند اما معاینه فنی خودروها باید هر ساله و به صورت مستمر صورت گیرد و در کنار آن از تردد خودروهای فرسوده و با سوخت ناقص در سطح شهر جلوگیری شود. چه بسا در سطح شهر شاهد تردد خودروها و اتوبوس هایی با قدمت 40 تا 50 سال هستیم که این ها به وضوح مشغول آلوده کردن هوای شهر هستند و متأسفانه ناظران امر کمتر به آن توجه می کنند. همچنین باید کنترل کیفیت خودروها و سلامت آنان هر دو سال یک بار صورت گیرد تا از تردد خودروهایی با موتور نامناسب در سطح شهر جلوگیری شود. «بهتر است در وهله اول مسئولان امر از تولید بی رویه و بدون برنامه خودروها جلوگیری کنند و تولید خودرو را منوط به ظرفیت هر شهر و میزان آلودگی آن کنند و در وهله دوم به شهروندان توصیه می شود از وسایل نقلیه عمومی جهت سفرهای درون شهری استفاده کنند». - دولت بهتر است در وهله اول مسئولان امر از تولید بی رویه و بدون برنامه خودروها جلوگیری کنند و واردات خودرو را منوط به ظرفیت هر شهر و میزان آلودگی آن کنند و در وهله دوم به شهروندان توصیه می شود از وسایل نقلیه عمومی جهت سفرهای درون شهری استفاده کنند تا هم در کاهش آلودگی هوا و هم در کاهش ترافیک شهر اثرگذار باشند. در این صورت سلامت عمومی جامعه را به میزان قابل توجهی ارتقا می دهند. - طبق گفته کارشناسان استفاده از سوخت و خودروی استاندارد به میزان 20 درصد در کاهش آلودگی هوا موثر است. بنابراین مسئولان باید تلاش کنند تا سوخت مناسب و استاندارد را به مردم عرضه کنند و از طرفی دقت و نظارت بیشتری در هنگام تولید خودروها داشته باشند تا حداقل شاهد سوخت ناقص در موتورهای نو و تازه وارد به سطح شهر نباشیم زیرا در صورتی که از قطعات بی کیفیت یا با کیفیت پایین در ساخت خودرو استفاده شود، خودروهای نو نیز در نهایت پس از دو سال باید از رده خارج شوند تا در آلودگی هوا موثر نباشند. - به منظور جلوگیری از اثرات مخرب آلودگی هوا بر جسم و روح، مردم می توانند به صورت مستمر یک برنامه ورزشی برای خود در نظر بگیرند. زیرا از طریق ورزش و فعالیت بدنی می توان بسیاری از سموم مضر را از بدن دفع کرد. البته نکته قابل توجه اینکه بهتر است ورزش در مکان هایی صورت گیرد که کمتر آلودگی هوا بر آن ها اثر گذاشته مانند اماکن ورزشی سرپوشیده یا فضاهای سبز موجود در سطح شهر. - در روزهایی که آلودگی هوا زیاد است توصیه می شود کسانی که کار ضروری ندارند از منزل خارج نشوند زیرا آلودگی هوا در خانه کمتر از اماکن عمومی است. - ترویج فرهنگ دوچرخه سواری یکی دیگر از عوامل کاهش آلودگی هواست. اگر مردم یاد بگیرند که از دوچرخه به منظور سفرهای درون شهری استفاده کنند علاوه بر حفظ سلامتی خود در کاهش آلودگی هوا و ترافیک نیز سهمی خواهند داشت. - و در انتها به یاد داشته باشیم که برای حل این معضل تنها مقصر دانستن دیگران کافی نیست بلکه تک تک ما در این امر سهیم و بلکه مقصر و البته موثر هستیم. * منصوره فراهانی