گسترش تولید مواد مخدر ارمغان یک دهه حضور آمریکا در افغانستان

گزارش های دوره ای سازمان ملل متحد در حالی از گسترش کشت و تولید مواد مخدر در کشور خبر می دهد که نیروهای خارجی به رهبری آمریکا با شعار مبارزه با تروریسم و مواد مخدر بیش از یک دهه افغانستان را اشغال کرده اند. بیش از یک دهه از اجلاس «بن اول» که سرنوشت افغانستان پس از طالبان را با حضور نیروهای خارجی و مواد مخدر پیوند زد گذشته است. اجلاس بن اول در 27 دسامبر سال 2001 میلادی برگزار شد و بنیادهای نظامی-سیاسی جدید افغانستان در خارج از کشور را طرح ریزی کرد. از مهمترین توافقات این اجلاس مبارزه با تروریسم و مواد مخدر بود، اهدافی که پس 13 سال نه تنها محقق نشد بلکه بنا به گزارش های سازمان های بین المللی تولید مواد مخدر 47 درصد نیز در افغانستان رشد داشته است. سازمان ملل متحد با انتشار گزارشی گفته که کشت خشخاش در 12 ولایت افغانستان از جمله ولایت «هلمند» در جنوب کشور که نیمی از مواد مخدر افغانستان را تولید می کند، افزایش یافته است. براساس آمار «اداره مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد»، سال گذشته بیش از 27 هزار و 700 هکتار زمین در این ولایت به کشت خشخاش اختصاص یافته که نسبت به شش سال قبل از آن، 17 هزار هکتار افزایش را نشان می دهد. اداره مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد، در این گزارش ضمن ابراز نگرانی افزوده که کشت خشخاش در ولایت هلمند که نیمی از تریاک افغانستان از آنجا به دست می آید، نسبت به شش سال گذشته، 3 برابر شده است. همچنین بر اساس این آمار، انتظار می رود کشت خشخاش در هلمند نسبت به سال گذشته که حدود 75 هزار هکتار بود، سال جاری افزایش یابد. گرچه این آمار و ارقام همیشه از سوی دولت رد شده و آن را خلاف واقع می دانند، اما این واقعیت تلخ را باید پذیرفت که تولید مواد مخدر در افغانستان به هر حال افزایش یافته است. از سوی دیگر، قیمت جهانی مواد مخدر بالا رفته و طرح های درآمدی ناقص کشت جایگزین در افغانستان قابل رقابت با کشت این مواد نیست و به کاهش کشت کمک چندانی نکرده است. بر اساس گزارش ها، کشاورزان به خاطر هر کیلوگرم «تریاک» در حدود 203 دلار به دست می آورند، در حالی که قیمت فروش هر کیلوگرم «گندم» 43 سنت و هر کیلوگرم «برنج» 1.25 دلار است. این در حالی است که کشاورزان تولید کننده مواد مخدر از تجارت هنگفت مافیای مواد مخدر سود چندانی نصیب شان نمی شود و سود اصلی عاید گروه های مافیایی و تامین کنندگان مالی شورشیان مسلح در افغانستان می شود. همچنین کارشناسان کشور بر این باورند که نیروهای غربی در قاچاق مواد مخدر از افغانستان به سایر کشورها دست دارند و از مهمترین عامل های افزایش کشت این مواد در افغانستان هستند. «وحید مژده» کارشناس مسائل سیاسی کشورمان می گوید: به عنوان مثال اگر پنج هزار تن تریاک در افغانستان تولید شود و از آن پانصد تن هرویین بدست آید، این مواد چگونه از افغانستان خارج می شوند با توجه به اینکه مسیرهای زمینی با مشکلات زیادی مواجه است؟ بنابراین، بیشتر این مواد از طریق هوایی و توسط نیروهای خارجی که بر خطوط هوایی افغانستان تسلط دارند به کشورهای غربی انتقال می یابد. «اجمل بلوچ زاده» یکی از فعالان مدنی کشورمان نیز با تاکید بر غیر رقابتی بودن درآمد حاصل از کشت خشخاش با سایر محصولات، قاچاق با هواپیما در منطقه ای که نیروهای انگلیسی حضور دارند و نیز حضور طالبان را از دیگر دلایل افزایش کشت مواد مخدر می داند. وی می گوید، مقامات دولتی تنها کشت زارهایی را که دچار آفت شده، از بین می برند و سپس ادعا می کنند با کشت خشخاش مبارزه کرده اند. و در پایان قابل ذکر است، نظامیان خارجی به رهبری نیروهای امریکایی با نام کمک به امنیت افغانستان، ایجاد نظام سیاسی جدید، مبارزه با تروریسم و مواد مخدر وارد افغانستان شدند اما پس از یک دهه حضور، ناامنی ها و افزایش کشت مواد مخدر را به مردم افغانستان هدیه کردند.