فضیلت ماه رجب و مناسبت‏های مهم آن

ماه رجب، آغاز پرفضیلت‏ترین سه ماه سال است (رجب، شعبان و رمضان) که هر سه ماه از مقام والایی در میان دیگر ماه‏های سال برخوردارند. گو این که این ماه، حتی در جاهلیت نیز مورد احترام زیادی بوده و آن را حرام می‏نامیدند زیرا جنگ و کارزار را نیز در این ماه ناروا و ممنوع می‏دانستند. و چون به احترام ماه رجب، تمام سلاح‏ها بر زمین گذاشته می‏شد، آن را «اصم» نیز نام‏گذاری کرده‏اند. رسول اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ در فضیلت این ماه چنین می‏فرماید: «الا إن رجب شهر الله الأصم و هو شهر عظیم و انّما سمی الأصم لأنّه لایقارنه شهر من الشهور حرمة و فضلاً عند الله تبارک و تعالی». «ألا انّ رجب و شعبان شهرای و رمضان شهر امّتی». «ألا و من صام من رجب یوما ایمانا و احتسابا استوجب رضوان الله الاکبر و أطفی صومه فی ذلک الیوم غضب الله». ای مردم بدانید که ماه رجب ماه «اصم» خداوند است و همانا ماهی است بس عظیم و بزرگ و علت نام‏گذاری این ماه به «اصم» این است که هیچ ماهی از ماه‏های سال از نظر فضیلت و حرمت نزد خدای تبارک و تعالی، به آن نمی‏رسد. هان! ماه رجب و ماه شعبان دو ماه من‏اند و ماه رمضان ماه امّتم. هان! هر که یک روز از ماه رجب را با ایمان و برای رضای خدا روزه بدارد، به نعمت رضوان بزرگ الهی نایل آید، و روزه‏اش در آن روز خشم خداوند را فرو می‏نشاند. و آن چه بیش‏تر بر عظمت و احترام این ماه افزوده است، مناسبت‏های آن است که در رأس آن‏ها عید بزرگ مبعث رسول اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ (27 رجب) و عید میلاد امیرالمؤمنین مولای متّقین علی بن ابی‏طالب علیه افضل الصلاة والسلام (13 رجب) می‏باشد. (13 رجب) روز ولادت امیرالمؤمنین علیه السلام: ---------------------------------------------------------- حضرت امیرالمؤمنین روز 13 رجب و 33 سال قبل از هجرت در کعبه ـ خانه خدا ـ به دنیا آمد. او نخستین و آخرین کسی است که در کعبه زاده می‏شود. حافظ گنجی شافعی در الکفایة خود در این باره می‏گوید: امیرالمؤمنین علی بن ابی‏طالب در مکه در بیت الله الحرام، شب جمعه 13 رجب، 33 سال پس از عام الفیل، متولد شد. هیچ کس جز او در خانه خدا به دنیا نیامده و نخواهد آمد و همین برای تعظیم مقام والایش کافی است. شیخ صدوق در مورد ولادت امام علی علیه السلام چنین می‏گوید: یزید بن قعنب می‏گوید: من همراه با عباس بن عبدالمطلب و گروهی از بنی عبدالعزی در برابر خانه خدا نشسته بودیم. ناگهان فاطمه بنت اسد به کنار خانه خدا آمد، در حالی که 9 ماه از مدت حمل او به علی بن ابی‏طالب می‏گذشت. درد زایمان بر او عارض شد، دست‏ها را به دعا بلند کرد و با خدای خود چنین مناجات نمود: «پروردگارا! من به تو و پیامبران و کتاب‏هایی که از سوی تو نازل شده است ایمان دارم و سخن جدّم حضرت ابراهیم خلیل را گواهی می‏دهم؛ همان کسی که این بیت عتیق را ساخت، پس به حق آن کس که این خانه را بنا کرد و به حق جنینی که در شکم دارم، زایمان را بر من آسان فرما.» یزید بن قعنب ادامه می‏دهد: ناگاه دیدیم پشت کعبه شکافته شد و فاطمه بنت اسد به درون خانه خدا وارد شد و از دیدگانمان پنهان ماند، سپس دیوار خانه به هم آمد! رفتیم که قفل را باز کنیم تا از حقیقت قضیه آگاه گردیم ولی قفل خانه خدا باز نشد که نشد. دانستیم که این امری است الهی. سه روز بر این منوال گذشت، در روز چهارم مادر علی ـعلیه‏السلام ـ در حالی که او را بر دست خود گرفته بود، از خانه خارج شد و چنین گفت: «انی فضّلت علی من تقدمنی من النساء لأن آسیة بنت مزاحم عبدت الله عزوجلّ سرّا فی موضع لایحبّ ان یعبدالله الاّ اضطرارا و انّ مریم بنت عمران هزت النخلة الیابسة بیدها حتی أکلت منها رطبا جنیّا و انی دخلت البیت الحرام فاکلت من ثمار الجنة و أوراقها فلما أردت أن أخرج، هتف بی هاتف: یا فاطمه! سمّیه علیا فهو علی والله العلی الأعلی یقول: انی شققت اسمه من اسمی و أدبته بأدبی و وقفته علی غامض علمی و هو الذی یکسر الاصنام فی بیتی و هو الذی یؤذن فوق ظهر بیتی و یقدسنی و یمجدنی فطوبی لمن احبّه و أطاعه و ویل لمن ابغضه و عصاه». همانا بر بانوانی که پیش از من بودند، برتری دارم زیرا آسیه دختر مزاحم در پنهانی و در جایی که نباید خدا را عبادت کنند، به پرستش و عبادت خدا می‏پرداخت و مریم دختر عمران، درخت خشک خرما را تکان داد تا از آن رطب تازه بچیند و بخورد، و اما من در خانه خدا وارد شدم (و مهمان او گشتم) و از میوه‏ها و برگ‏های بهشتی تناول کردم و هنگامی که خواستم از خانه بیرون آیم، هاتفی مرا ندا داد که: ای فاطمه! فرزندت را «علی» نام گذار چرا که او علی و بزرگ است و خدای علی اعلی می‏فرماید: من نام او را از نام خود برگرفتم و او را به آداب خود ادب کردم و بر پنهانی‏های علمم آگاه ساختم. او کسی است که بت‏ها را در خانه‏ام می‏شکند. او کسی است که بر پشت بام خانه‏ام اذان می‏گوید. او کسی است که مرا بسیار ستایش و تمجید می‏کند. پس خوشا به حال کسانی که او را دوست داشته باشند و اطاعتش کنند و وای بر کسانی که او را دشمن داشته و مخالفتش نمایند. (امالی صدوق ـ ص80) نه تنها شیعیان بر این مطلب اتفاق نظر دارند، که بسیاری از مورخان و محدّثان و علمای اهل سنت نیز بر این مطلب اذعان می‏نمایند و گواهی می‏دهند که علی زاده کعبه است و جز او کسی در خانه خدا متولّد نشده و نخواهد شد. این فضیلت مانند بسیاری از فضایل دیگر، مخصوص علی است و هیچ کس در آن‏ها شریک نمی‏باشد، چه او نور خدا و کلمه خدا و پرچم هدایت خدا است. او مظهر حق تعالی است در جهان دنیا و جامع تمام کمالات و فضایل معنوی است. او برترین و بافضیلت‏ترین انسان روی زمین ـ پس از رسول خدا(ص) ـ است. ابن عباس گوید: روزی رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ با مردم سخن می‏گفت، در ضمن سخنانش فرمود: ای مردم! کیست که سخنش از سخن خداو ند بهتر و درست‏تر باشد؟ ای مردم! همانا خداوند به من دستور داده است که علی را به عنوان پیشوا، امام، خلیفه و وصیّ خود به شما معرّفی کنم و او را برادر و وزیر خود قرار دهم. ای مردم! علی پس از من باب هدایت و دعوت کننده مردم به سوی خداوند می‏باشد. علی، پارساترین و برگزیده‏ترین مؤمنان است «و من أحسن قولا ممّن دعا الی الله و عمل صالحا و قال إننی من المسلمین» و چه کسی سخنش ارزشمندتر است از آن کس که مردم را به سوی خدا فرا می‏خواند و کارهای شایسته انجام می‏دهد و می‏گوید: من از مسلمانانم. ای مردم! علی از من است. فرزندان علی فرزندان من هستند، و او همسر دختر عزیزم است. فرمان او فرمان من و نهی او نهی من است. پس ای مردم، بر شما باد به طاعت و فرمان‏برداری از او و زنهار از نافرمانی و مخالفتش چرا که اطاعتش، اطاعت من و نافرمانیش، نافرمانی من است. ای مردم! علی صدّیق این امت و فاروق آن است . و علی محدّث و سخن‏گوی این امت است. علی هارون، یوشع، آصف و شمعون امت است. علی الگوی هدایت و کشتی نجات و طالوت امت و ذوالقرنین آن است. ای مردم! علی آزمایش خداوند بر مردم است و علی حجّت بزرگ پروردگار است. علی آیت عظمای الهی و پیشوای هدایت و عروة الوثقی دین است. ای مردم! علی با حق و حق با علی است و علی زبان گویای حق است. ای مردم! علی قسیم الجنة والنار (قسمت کننده بهشت و دوزخ) است. هیچ یک از شیعیان و پیروانش به جهنم نمی‏روند و هیچ یک از دشمنانش از جهنم رها نمی‏شوند و همانا هیچ یک از دشمنانش به بهشت ره نمی‏یابند و هیچ یک از پیروانش از بهشت دور نمی‏شوند. ای یاران و اصحاب من! من ناصح و خیرخواه شما هستم و هم اکنون رسالت و پیغام خدایم را به شما رساندم ولی چه کنم که شما ناصحان را دوست نمی‏دارید؟! این عید سعید را به مقام شامخ حضرت ولیّ اللّه الاعظم أرواحنا لتراب مقدمه الفداء، تهنیت عرض می‏کنیم و این روز فرخنده را به تمام پیروان و علاقمندان و شیعیان آن حضرت به ویژه ملت فداکار ایران که افتخار پیروی از وجود مقدسش را دارد، تبریک می‏گوییم و امیدواریم خداوند ما را جزء شیعیان واقعی آن حضرت قرار دهد و در روز تقسیم بهشت و دوزخ، ما را جزء ساکنان بهشت برینش به حساب آورد، هر چند لیاقت همنشینی با آن انوار الهیه را نداشته باشیم، زیرا بی‏گمان ما محبّ و علاقمند او و فرزندان معصوم و مطهّرش هستیم و چنان که پیامبر می‏فرماید: «المرء مع من أحبّ» پس بارالها ما را با هر که دوست داریم محشور فرما. یک بار دیگر این عید بزرگ را به مقام معظّم رهبری و ملت و امت اسلامی تبریک و تهنیت عرض می‏کنیم. مناسبت‏های دیگر ماه: --------------------------- فهرست وار مناسبت‏های دیگر ماه بزرگ رجب را می‏شمریم: ـ اول رجب: سالروز ولادت پیشوای پنجم، حضرت امام محمد باقر ـ علیه السلام ـ است که در نخستین روز از ماه رجب سال 57 هجری در مدینه منوّره به دنیا آمد. آن حضرت چهار سال از عمر مبارکش را با جدّ بزرگوارش امام حسین ـ علیه السلام ـ گذراند و 35 سال با پدرش امام سجاد علیه السلام. و پس از شهادت پدر، 18 سال زندگی کرد که مدت امامت آن حضرت را تشکیل می‏دهد. امام باقر ـ علیه السلام ـ در روز هفتم ذی حجّه از سال 114 هجری در سن 57 سالگی به شهادت رسید. روز ولادت آن بزرگوار را به عموم شیعیانش تبریک و تهنیت می‏گوییم. ـ دوم رجب: امام علی بن محمد الهادی علیهما السلام، دهمین امام و پیشوای شیعیان در روز دوم رجب یا پنجم رجب از سال 212 یا 214 هجری در روستایی به نام «بصریا» نزدیک مدینه منوره به دنیا آمد. و طبق برخی روایات در روز سوم رجب یا 25 جمادی الثانی از سال 254 هجری در سامرا به شهادت رسید. امام هادی ـ علیه السلام ـ 6 سال و 5 ماه همراه با پدر زندگی کرد و پس از شهادت پدر 33 سال زیست که مدت امامتش می‏باشد. روز ولادت حضرتش را به شیعیانش تبریک، و روز وفاتش را تسلیت می‏گوییم و امیدواریم خداوند ما را با آن حضرت محشور فرماید. ـ دهم رجب : امام نهم، حضرت محمد بن علی الجواد علیهماالسلام در روز جمعه دهم ماه رجب از سال 195 هجری به دنیا آمد. آن حضرت در سن 8 یا 9 سالگی به امامت رسید و 17 سال مدت امامتش به طول انجامید، یعنی عمر مبارکش از 26 سال تجاوز نمی‏کند. ولی به هر حال سنّ و سال برای آن بزرگواران و پیشوایان معصوم مطرح نیست، چه این که آن‏ها برگزیدگان خدایند و از آغاز تولد، انسان کامل هستند «و آتیناه الحکم صبیّا». امام جواد روز ششم ذی حجّه یا به قولی در روز آخر ماه ذی‏قعده ازسال 220 هجری به شهادت رسید. روز ولادت این امام معصوم بر همه پیروانش مبارک باد. ---------------------------------------------------------------- ـ 25 رجب : در این روز، هفتمین اختر تابناک آسمان امامت و ولایت حضرت امام موسی کاظم ـ علیه السلام ـ در سن 55 سالگی در سال 183 در زندان سندی بن شاهک ـ لعنة الله علیه ـ و به دستور هارون الرشید عباسی ـ لعنة الله علیه ـ به شهادت رسید. امام کاظم ـ علیه السلام ـ که معروف به باب الحوائج است 55 سال مدت عمر مبارکش می‏باشد که 25 سال آن دوران امامتش است. فرا رسیدن روز شهادت آن حضرت که روز غم و اندوه مسلمین است را تسلیت می‏گوییم و امیدواریم این باب الحوائج ما را در روزی که «لاینفع مالٌ و لابنون» است، دست ما را بگیرد و شفاعتمان کند، آمین رب العالمین. ـ 27 رجب : یکی از بزرگ‏ترین اعیاد اسلامی است. روزی است که رسول خدا به پیامبری مبعوث شد و وحی بر آن حضرت نازل گشت. امروز روز ولادت اسلام است و روزی است که مردم از ظلمات بیرون آمدند و به نور پیوستند، لذا بر امت است که امروز را در سراسر جهان جشن بگیرند و شادمانی کنند؛ جشنی بزرگ که سزاوار این روز بسیار بزرگ باشد. «هو الذی بعث فی الأمیین رسولاً منهم یتلو علیهم آیاته و یزکّیهم و یعلّمهم الکتاب والحکمة و ان کانوا من قبل لفی ضلال مبین». حضرت امیرالمؤمنین ـ علیه السلام ـ دوران بعثت را چنین تعریف می‏کند: «پیامبر در حالی برانگیخته شد که مردم در فتنه‏ها و آشوب‏ها و سرگردانی‏های دوران جاهلیت گرفتار بودند، همان فتنه‏ها که طناب خانه دین را می‏گسست و ستون‏های ساختمان یقین را درهم می‏ریخت. در اصل دین اختلاف افتاده و مطلب بر مردم مشتبه شده بود، آن سان که راه رهایی از آن حیرت‏ها و سردرگمی‏ها تنگ شده و مصدر هدایت و راهنمایی از دیدگانشان مخفی مانده بود. پس راه حق گمنام و کوری ضلالت، جهان را فراگیر شده بود. خداوند و پروردگار خود را نافرمانی می‏کردند و شیطان دور شده از رحمت الهی را اطاعت می‏نمودند. ایمان از میان رفته بود و ستون‏هایش درهم ریخته و نشانه‏هایش ناشناخته مانده و راه‏هایش فرسوده و جاده‏هایش برطرف شده بود. شیطان را فرمان می‏بردند و در راه‏هایش گام می‏نهادند و به آبخورهایش سر می‏زدند و شیطان پرچم‏های خود را توسط آنان برافراشته می‏کرد. در فتنه‏هایی که مردم را پایمال نموده و همگی در آن سرگردان و گرفتار آمده بودند...»(نهج البلاغه، خطبه2) این روز بسیار فرخنده و عید سعید را به عموم مسلمین به ویژه برادران و خواهران مسلمان افغانستان که افتخار پیروی صادقانه از رسول‏الله را دارند، تبریک و تهنیت فراوان عرض می‏کنیم. مبارک باد بر ملت افغانستان این عید بزرگ اسلامی.