میلاد مسعود سیدالساجدین امام زین العابدین(ع) مبارک باد

زندگانی حضرت سجاد، زین العابدین علیه السّلام: ------------------------------------------------------------ ادوار زندگانی حضرت علی بن الحسین السجاد ـ علیه السّلام ـ می‎توان به دو دوره تقسیم نمود. 1. زندگی آن حضرت تا واقعه کربلا یعنی از سال 38 هجری تا سال 61 هجری. 2. از سال 61 تا سال 95 هجری که دوران امامت آن حضرت بوده. دوره دوم که دارای مسئولیت زعامت و امامت بود و بزرگترین مصیبت‎ها را با چشم خود مشاهده کرد، این قسمت از زندگی حساس‎ترین دوره حیات امام زین العابدین ـ علیه السّلام ـ که وظیفه خطیر امام ـ علیه السّلام ـ در این دوران، حفظ آثار حادثه‎ی کربلا و انتشار اهداف بزرگ این قیام، و صیانت از سیره و سنت رسول خدا و جوهره‎ی دین مبین بود. 1. تولد حضرت امام زین العابدین: ---------------------------------------- آنگونه که مشهور است ولادت ابوالائمه حضرت علی بن الحسین ـ علیه السّلام ـ از دامان پاک شهربانو در سال 38 هجری دو سال قبل از شهادت جدش امیرمؤمنان ـ علیه السّلام ـ « در کوفه» رخ داد».[1] در تاریخ تولد امام سجاد ـ علیه السّلام ـ اقوال مختلفی نقل شده که به برخی از آنها اشاره می‎شود: 1. تولد او در پنجم شعبان سال 38 هجری: طبق نقل اربلی در کشف الغمه (قول مشهور). 2. هشتم شعبان سال 38 هجری : بحارالانوار به نقل از ذخیره. 3. نهم شعبان : بنابر به نقل روضة الواعظین. 4. هشتم ربیع الاول: جنات الخلود. 5. پانزدهم جمادی الاول: علامه حلّی در تذکرة. 6. نیمه ماه جمادی الثانی: طبرسی در اعلام الوری. 2. کودکی امام سجاد ـ علیه السّلام ـ : -------------------------------------------------- امام سجاد ـ علیه السّلام ـ ثمرة درختی است که در زمین پاک طیب و طاهر نشو و نما یافته. در آغوش ولایت و امامت رشد کرده از پستان نبوت شیر نوشیده و از چشمه سار ولایت سیراب گشته است. حوادث کودکی امام سجاد ـ علیه السّلام ـ در تاریخ بسیار کم نقل شده است که می‎توان به چند مورد اشاره کرد: الف) از دست دادن مادر در همان ابتدای تولد که مسعودی در اثبات الوصیه می‎نویسد: «شهربانو در تولد امام زین العابدین اولین حمل او در حال نفاس در گذشت»[2] ب) سفارش امیرالمؤمینن علی ـ علیه السّلام ـ به امام سجاد در زمان کودکی نسبت به ودایع امامت. « وقتیکه امیرالمؤمنین ـ علیه السّلام ـ توسط ابن ملجم ضربت خورد حضرت با آن حال مواریث انبیاء را در حضور همه فرزندان خود به امام حسن ـ علیه السّلام ـ داد و فرمود او به حسین بدهد و در این موقع علی بن الحسین سجاد سه ساله بود که حضرت امیر دست سید سجاد را گرفت و فرمود: پیغمبر خدا وصیت فرمود که تو ودایع، امامت را پس از خود به فرزندت محمد باقر بدهی و از طرف من او را سلام برسانی.[3] «سیدالشهداء در حین حرکت به کربلا مواریث انبیاء را به ام‎سلمه به امانت سپرد، فرمود پس از من این ودایع را به فرزندم علی زین العابدین بسیار و ام‎سلمه هم چنین کرد»[4]. ج) «زندگی کردن امام سجاد ـ علیه السّلام ـ به مدت 2 سال با جدّش امیرالمؤمنین علی ـ علیه السّلام ـ»[5] د) عبادت و سجده زیاد از همان ابتدای کودکی. هـ.) درک دوران امامت سه امام معصوم و تربیت در کنار آنها. 3. نوجوانی امام سجاد ـ علیه السّلام ـ : ------------------------------------------------- الف. افتخار همزیستی با عموی بزرگوارش امام حسن مجتبی ـ علیه السّلام ـ به مدت 12 سال و اشتغال به کسب علم از امام مجتبی ـ علیه السّلام ـ و پدر بزرگوارش امام حسین ـ علیه السّلام ـ در این دوران «علی ـ علیه السّلام ـ هنوز سنش به ده سال نرسیده بود که با برادران و عموزاده‎های خود به مسجد رسول خدا روانه گردیده و به استماع قرآن و اخبار و علم پرداخت. در مجلس پدر بزرگوارش حسین ـ علیه السّلام ـ و مجالس یاران و تابعین رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ حضور می‎یافت و به نقل حدیث و آموختن اخبار مبادرت می‎نمود و ضمناً از عموی خود امام حسن ـ علیه السّلام ـ استفاده و در نزد او تلمذ می‎کرد. کم‎کم علی بر آن شد که معلومات و محفوظات خود را در مجالس و محافل تابعین حضرت رسول ـ صلّی الله علیه و آله ـ مطرح ساخته و به اصلاح آنها بپردازد و نظریات ایشان را معلوم سازد. هنگامیکه به تلاوت آیات قرآن می‎پرداخت، حالت اضطرار و هیجان عجیبی در او پیدا می‎شد، زیرا به اسرار قرآن به خوبی واقف بود و دستورات و موارد کلمات و تأدیه آنان را خوب می‎دانست گوئی سینه‎ی او لوح محفوظی از قرآن است. ب. از دست دادن عموی گرامیش امام حسن ـ علیه السّلام ـ در این دوران. ج. شاهد مخالفت پدرش امام حسین ـ علیه السّلام ـ با حکومت یزید و پایداری و عدم بیعت آن حضرت در برابر زورگویی‎های حکومت وقت. د. خبر دادن از وفات مادرش در این دوران از زندگی. سرانجام علی ـ علیه السّلام ـ راز درونی خویش را بر ملا ساخت و گفت می‎داند که مادرش هنگام وضع حمل دنیا را بدرود گفته است و بانوئی که وی را مواظبت و نگهداری می‎کند یکی از کنیزان می‎باشد. علی ـ علیه السّلام ـ از عطوفت و مهربانی او به شگفت آمد زیرا دانست، با اینکه فرزند حقیقی او نیست بیش از حد معمول از او پرستاری می‎کند از این رو به حال او دقت کرده و سخت متوجه او گردید و حقشناسی کرد. علی ـ علیه السّلام ـ پیش خود احساس کرد که باید نسبت به کنیزان دینی بر‎ گردن داشته باشد که هر‎گاه موفق شود آن را ادا کند. احترام به نامادری: ---------------------- امام سجاد ـ علیه السّلام ـ مادرش را به هنگامی که نوزادی بیش نبود از دست داد: از این رو، بانویی پرستاری آن حضرت را بر‎عهده گرفت و به عنوان نامادری در حفظ آن حضرت کوشید، امام سجاد ـ علیه السّلام ـ وقتی که بزرگ شد، با نامادری‎اش در یک کاسه غذا نمی‎خورد. شخصی از آن حضرت پرسید: «با اینکه شما مادرت (نا مادریت ) را دوست داری، چرا در یک کاسه با او غذا نمی‎خوری؟». آن حضرت در پاسخ فرمود: «من دوست ندارم که دستم به لقمه‎ای سبقت گیرد که چشم مادرم به آن سبقت گرفته است، آن گاه نسبت به مادرم جفا‎کار گردم».[6] به راستی وقتی آن حضرت به نامادری این گونه احترام می گذاشت مقام مقدّس مادر چقدر ارج و ارزش در پیش او دارد. -------------------------------------------------------------------------- [1] . شیخ مفید، الارشاد: چاپ کنگره شیخ مفید، قم. 1413ق، ج 2، ص 137. [2] . مسعودی، اثبات الوصیة، چاپ نجف، بی‎تا ص 143. [3] . سلیم بن قیس هلالی، کتاب سلیم، انتشارات الهادی قم: 1415ق، ص 924، حدیث 69. [4] . تقة الاسلام کلینی، الکافی، داراکتب الاسلامیه تهران، 1365ش، ج 1، ص 304. [5] . شیخ مفید، الارشاد، پیشین، 1413 ق، ج 2، ص 137. [6] . محمد باقر مجلسی، بحارالانوار مؤسسه الوفاء بیروت، 1404ق، ج 46، ص 93.