«نظامیان و سیاست در افغانستان»؛ بررسی نقش ارتش در سیاست و قدرت

<p style="text-align: justify;">«نظامیان و سیاست در افغانستان»، اثر «معاذالله دولتی» عنوان کتابی است که به تازگی توسط مرکز مطالعات استراتژیک وزارت خارجه کشورمان در کابل منتشر شده است.<br /> پیوند و همبستگی میان قدرت نظامی و سیاست از دیر باز یکی از موضوعات مهم در تبیین و تحلیل وضعیت حکومت‌های جهان سوم بوده است.<br /> افغانستان نیز یکی از کشورهایی است که در چند دهه اخیر چند کودتا توسط نیروهای نظامی در آن صورت گرفته و فراز و نشیب‌های عمیقی را در ارتباط و تعامل میان نخبگان نظامی و سیاسی تجربه کرده است.<br /> مرکز مطالعات  استراتژیک وزارت خارجه افغانستان، با هدف پر کردن خلاء مطالعاتی این حوزه کتاب «نظامیان و سیاست در افغانستان» را منتشر کرده و در این اثر از زوایای مختلف به نقش ارتش افغانستان در سیاست و قدرت در کشور پرداخته است.<br /> نویسنده در فصل اول این کتاب پس از مقدمه، طرح موضوع و کلیات در مورد روش سازماندهی و مفاهیم تحقیق مطالبی را بیان کرده است.<br /> در فصل اول کتاب به تاریخچه و پیشینه قدرت سیاسی نظامیان در افغانستان که برای نخستین بار توسط احمد شاه ابدالی، در سال 1747 بنیان گذاشته شد اشاره شده و در ادامه همین مبحث به کودتای سال 1352 و 1357 خورشیدی که توسط نظامیان ارتش افغانستان صورت گرفت نگاهی گذرا صورت گرفته است.<br /> در فصل دوم کتاب، علل مداخله نظامیان در سیاست مورد توجه نویسنده قرار گرفته و سطح مداخله نظامیان در قدرت و سیاست و عوامل اجتماعی، سازمانی، سیاسی و مداخلات خارجی در نقش نظامیان در سیاست مؤثر ارزیابی شده است.<br /> نقش ابرقدرت‌های جهانی و بحران‌ها و رقابت‌های منطقه‌ای در افزایش مداخله نظامیان در سیاست نیز مهم شمرده شده که در عناوین جداگانه همه این مباحث از نگاه نویسنده دور نمانده است.<br /> در فصل سوم کتاب نیز در مورد ارتش سنتی و شکل‌گیری ارتش مدرن افغانستان و ساختارهای قومی و مذهبی و چگونه شکل‌گیری ارتش ارتش جدید افغانستان و مداخله آن در سیاست مباحث گوناگونی مطرح شده است.<br /> نویسنده در فصل دیگری از کتاب به علل و زمینه‌های داخلی دخالت ارتش در سیاست اشاره کرده و توسعه نیافتگی، ضعف شیوه‌های نهادمند انتقال قدرت را از مهم‌ترین زمینه‌های مداخله ارتش در سیاست بر شمرده است.<br /> در ادامه همین فصل به شکل‌گیری دولت مدرن و الگوی‌های انتقال قدرت در قانون اساسی دوره «امان الله خان» و «ظاهر شاه» اشاره شده و ممانعت ساختارهای سنتی، قومی و مذهبی از مهمترین عواملی بر شمرده که از نهادینه شدن الگوهای جدید قدرت جلوگیری به عمل می آورند.<br /> در فصل پنجم کتاب علل خارجی مداخله نظامیان در سیاست مورد توجه قرار گرفته و در مورد نفوذ شوروی در ارتش افغانستان و نقش این کشور در کودتاهای نظامی که در افغانستان صورت گرفته است مطالب مختلفی بیان شده است.<br />  این کتاب در 246 صفحه و به قیمت 150 افغانی در سال 1393 در کابل منتشر و در اختیار علاقمندان به کتاب قرار گرفته است.</p>