نایف العسیری: آیا نمر باقر النمر تروریست بود

<p style="text-align: justify;">«نایف العسیری» نویسنده عربستانی در مقاله‌ای با عنوان «آیا نمر باقر‌النمر تروریست بود» نوشت: اعدام شیخ نمر پوششی بر اختلافات داخلی و جنگ قدرت بین خاندان حاکم در عربستان و شکست‌های ریاض در بحران‌های منطقه‌ای بود. <br /> به گزارش خبرگزاری افغان ایرکا، به نقل از پایگاه خبری «النشره» لبنان در مقاله‌ای به قلم «نایف العسیری» شهروند و کارشناس مسائل سیاسی عربستان با عنوان «آیا نمر باقر‌النمر تروریست بود»، به بررسی دلایل اعلام شده برای اعدام روحانی شیعه عربستانی پرداخت.<br /> <span style="color: rgb(255, 0, 0);">در این یادداشت آمده است: </span>نمر باقر النمر (زاده 1959 عوامیه - 2 ژانویه 2016) روحانی شیعه و فعال حقوق بشر در پی اعتراضات شیعیان عربستان به وضعیت نامطلوب سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی خود در سال 2012 بازداشت شد و در روز چهارشنبه 15 اکتبر 2014 دادگاه جنایی عربستان سعودی به دلیل اقدام علیه امنیت ملی و محاربه، به «اعدام با شمشیر و به صلیب کشیده شدن در انظار عمومی» محکوم و در 2 ژانویه 2016 اعدام شد که با واکنش‌های متفاوتی در منطقه و سازمان‌های مستقل بین‌المللی مواجه شد.<br /> نوع رویکرد پیشین ریاض در قبال شیخ نمر و نخستین بازداشت وی در مه 2006 میلادی، به دلیل مشارکت در همایش بین‌المللی درباره قرآن کریم و بازداشت دوم، در 23 اوت 2008 میلادی و سپس ایراد اتهاماتی چون «نمر از حکومت عربستان خواسته به وضعیت قبرستان بقیع رسیدگی کرده، مذهب تشیع را به رسمیت بشناسد و یا حتی شیوه‌های آموزشی و درسی کنونی حاکم بر عربستان را تغییر داده یا لغو کند.»، چه تشابهی با رویکردهای تندروانه مسلحانه و تروریستی و القاعده‌ای داشته و دارد؟<br /> «آیا صرف اینکه شیخ نمر در ایران و سوریه تحصیلات دینی خود را پی گرفت و در عین حال در مدت سکونت در ایران، مدتی نیز در حوزه علمیه قم تحصیل نمود و سپس به تدریس کتاب‌هایی همچون کتاب «اللمعة الدمشقیة» و کتاب «جامع المدارک» و «مستمسک عروة الوثقی» و «الحلقات» سید محمدباقر صدر پرداخته، نشانی از تندروی و توجه به تفکر سلفی و بنیاد گرایانه را می‌توان در وی یافت.<br /> اینکه شیخ نمر صرفاً سنگ‌بنای «مرکز اسلامی» را بنا نهاده دلیلی برای مقابله با دولت حاکم بر ریاض است و یا توجه به تعلیم و تربیت طلاب شیعه در عربستان، آیا به راستی آموزش تعالیم دینی جدا از یک فرقه خاص در عربستان باید ممنوع باشد و جامعه رنگ یکرنگی به خود گیرد؟<br /> در واقع با وجود آنکه تروریسم و تروریست هنوز در ادبیات سیاسی جهان تعریف مشترکی نیافته اما ویژگی‌های عمومی را می‌توان در همه گروه‌های تروریستی با هر ایدئولوژی و رویکردی سراغ گرفت.<br /> خشونت اولین ویژگی گروه‌های تروریستی بشمار می‌آید. دستیابی به اهداف از طریق شیوه خشونت‌بار، رویکرد عمومی همه گروه‌هایی است که به ترور توسل می‌جویند. همچنین مطلق نگری و جزم اندیشی ویژگی گروه‌های تروریستی می باشد. همچنین تروریسم با اندیشه ورزی و نگرش متفکرانه، خردورزی و تأمل هیچ سنخیت و سازشی ندارد.<br /> <span style="color: rgb(255, 0, 0);">آیا ویژگی‌های تروریسم را می‌توان برای شیخ نمر برشمرد، آیا ایدئولوژی و عملکرد القاعده شباهتی با اندیشه‌ها و گفتار و کردار شیخ نمر دارد؟ آیا اتهاماتی مانند داشتن افکار تکفیری، شناسایی وی به عنوان فردی تروریست، تحریک جوانان عربستان برای ایجاد بی‌ثباتی در داخل، هم ردیف قراردادن نام وی در کنار تروریست‌های القاعده‌ و برجسته کردن تلاش شیخ برای سرنگونی خاندان آل سعود می‌تواند حقیقت داشته باشد؟</span><br /> آیا فروکاستن مقام شیخ نمر و اعلام نام وی همردیف با القاعده می‌تواند دلیلی متقن باشد؟ آیا از دیدگاه ریاض مطالبه حقوق شهروندی نمر و مخالفت با ساختار اقتدارگرای پادشاهی و مطالبه حقوق بشر به معنای تحریک جوانان برای بی ثباتی در داخل معنی می‌دهد؟<br /> <span style="color: rgb(128, 0, 0);">در این میان هر چند شیخ نمر النمر در مورد اعتراض‌های شیعیان و علل حمله به آنها در بهار عربی به دولت عربستان انتقاداتی داشت و گاهی نیز در خطابه‌‌هایش حکومت را به اعمال سیاست‌‌های تبعیض‌آمیز طایفه‌ای سازمان‌یافته و منظم به‌ویژه در منطقه الشرقیه و «الاحسا» و «القطیف» متهم می‌کرد (شیعیان شرقی از دید حکومت عربستان شهروندان درجه دو این کشور به شمار می‌آیند و فاقد هرگونه حق و حقوق شهروندی هستند) اما آیا انتقاد از ساختار سیاسی برابر با تررویسم است. اگر چنین است جایگاه حقوق شهروندان و اقلیت‌های مذهبی در کشورهای اسلامی کجاست؟</span><br /> ریاض تلاش کرده در رویکردهای رسانه‌ای و سیاسی خود با ادعای اینکه «محافظان نمر همواره مسلح بودند»، نمر را به میزبانی از تروریست‌ها متهم کند و به این امر اشاره کند که وی مثل هر تروریست دیگری خطرناک بود و اجرای حکم اعدام وی مصداق بارز عدالت بوده است.<br /> اما شیخ نمر حامی خشونت یا فرقه‌گرایی نبود، از دیگاه نمر دامن‌زدن به اختلافات طایفه‌ای و مذهبی و ایجاد اختلاف بین شیعیان و اهل سنت امری غلط بود و خاندان آل سعود می‌خواهد با ایجاد تفرقه مذهبی و طایفه‌ای و قبیله‌ای به حاکمیت خود بر عربستان ادامه دهد.<br /> <span style="color: rgb(0, 0, 255);">شیخ نمر در رویکردهای اعلانی و سخنان خود حامی انتخابات به عنوان ابزاری برای اصلاحات در عربستان سعودی و دیگر کشورهای خلیج(فارس) بود و این امر از منظر حقوق شهروندی و معیارهای بین‌المللی، نه تنها مخل امنیت نیست بلکه دفاع از حقوق در جوامع اقتدارگرا نیز هست.<br /> </span>در 4 مارس 2015 دادگاه تجدید نظر، شیخ نمر را به اتهام «حمل سلاح، تحریک به اختلافات طایفه‌ای و اطاعت نکردن از ولی امر» به اعدام محکوم کرد.<br /> در این بین ریاض، نمر را به دامن‌زدن به اختلافات طایفه‌ای و مذهبی و ایجاد اختلاف بین شیعیان و اهل سنت متهم کرد و با برجسته کردن تلاش وی برای سرنگونی دولت و معرفی اعدام وی به عنوان قصاص و اجرای احکام الهی بر شرعی بودن اعدام توجه کند اما به راستی آیا اعدام شیخ گامی در جهت کاهش تنش در جهان اسلام بود؟<br /> <span style="color: rgb(255, 0, 0);">آیا زمانی که حاکمیت عربستان شیخ نمر را اعدام کرد، مناطق شرقی و شیعه نشین این کشور ناآرام بود؟ آیا ترویست‌های کنونی چون داعش در جهان اسلام از منابع  شیعی آموزش می‌بینند و از آموزه‌های شخصیت‌هایی چون نمر بهره می‌برند؟<br /> </span>آیا واکنش منفی مفتی‌های اهل سنت و روحانیون شیعه در جهان اسلام، دلالتی بر توجه ریاض به دامن زدن به اختلاف‌های فرقه‌ای در جهان اسلام نبود؟ آیا محکومیت بین‌المللی عربستان سعودی هم توسط سازمان‌های حقوق بشر و کشورهای غربی دلیلی بر شناسایی نمر به عنوان فردی غیر تروریست نبود؟ آیا تبعات و پیامدهای اعدام نمر برای همگرایی منطقه و جهان اسلام منفی نیست؟<br /> ریاض در شرایط کنونی و با درک شرایط داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی، زمان کنونی را بهترین فرصت برای اعدام نمر انتخاب کرد.<br /> <span style="color: rgb(0, 0, 255);">در این رویکرد، ریاض با توجه به رویکردهایی چون القای قدرت عربستان در مقابله با ایران، تطهیر عربستان در مورد حمایت از گروه‌های تندرو، متهم کردن ایران به فرقه گرایی شیعی، معرفی ایران به عنوان برهم زننده نظم و ثبات در منطقه، از قطع روابط با ایران به بهانه حمایت ایران از تروریسم و اجماع سازی عربی در مقابل ایران، القای سردمداری خود در مبارزه با تروریسم و توجه به تشکیل ائتلاف نظامی ضد ترور، شیخ نمر را اعدام کرد.<br /> </span>در کنار این نیز باید توجه داشت اعدام نمر می‌تواند پوششی بر اختلافات داخلی و جنگ قدرت بین خاندان حاکم در عربستان، شکست‌های ریاض در بحران‌های منطقه‌ای، تضعیف ایران و متحدان منطقه‌ای آن و مشغول کردن آنها، جلب اعتماد دوباره غرب به ریاض و ممانعت از کاهش فشار غرب به ایران نیز برشمرد.</p>