نبود آب آشامیدنی صحی؛ فاجعه ای در راه

آب آشامیدنی صحی یکی از معضله هایست که بسیاری از مردم افغانستان نه تنها از آن محروم اند، بلکه خطریست برای نزدیک شدن به مرگ. از آنجاییکه افغانستان اقلیم خشـــک دارد و محاط به خشکه مـی باشد، نباریدن باران؛ در چند سال اخیراین مشکــل را دو چندان ساخته است. نبود سیستم کانالیزاســـیون، فرهنــگ نادرست استفاده از آب، بـــی توجهـــی مسوولین در برابر تخطی های شهروندی مبنـی برپاک نگهداشتن آب، گسترش خانه های خودسر در شهرها، اعمار بلند منزل ها و رعایــــت نکردن سیستم درست فاضلاب، ازدیاد چاه هــــای خودسر جذب کننده، سرباز و سپتیک وغیره سبب شده است تا از یک سو آب های سطحی کشور در معرض خطر باشد و از جانب دیگر سطح میزان آلوده گی آب را بلند برده و ساکنان این مرز و بــــوم را بـــا تهدید های جدی مواجه سازد. طبق اظهارات شرکت آبرسانی افغانستان تنها دوملیون نفوس در سراسر کشور دسترســـی به آب آشامیدنی صحـــی دارند. حال آنکـــه نیاز مندی مردم به آب درسطح کشور ، 300 هزار مترمکعب در 24 ساعت بوده و سالانـــه 936.68 ملیون متر مکعب آب مورد ضرورت مـــردم می باشد. به گفته رئیس شرکت آبرسانی افغانستان همین اکنون در سراسر کشور 55 مخزن آب زیر زمینی و 56 مخزن آب ارتفاعی وجود دارد که حجم مخازن به 62351 متر مکعب می رسد.مقدار پمپ شدن روزانه آب در کشور به 97534 متر مکعب آب تولید شده و 1576 نل های آب عامه است کـــــه مردم از آن استفاده می کنند. این در حالیست کـه در سطح کشور 124 ملیون مترمکعب آب های شیرین موجود است. تعرض به ذخایر آب سطحی داد محمد بهیر رئیس عمومی شرکت آبرسانی افغانستان می گوید:"در سطح افغانستان140 هزار مترمکعب آب در ساعت، تولید داریم که تنها در کابل 35 هزار مترمکعب آب، در یک ساعت تولید می گردد. تنها در 18 ولایت دیگـر 40 ذخیره آبی موجود است ولی با آنهم ما بــا کمبود آب روبرو اسیتم. با تاسف بازهـــم امسال خشکسالی است و این خود نمایانگر کم آبی می باشد. زیرا آب آشامیدنی ما متکی به برف و باران می باشد، ما زمانی می توانیم از حوزه های دریایی پنجگانــــه خویش استفاده کنیم که تصفیه آب وجود داشته باشد." آقای بهیر افزود:"مــا در دو بعد ( بعد داخلی و سهولت آب بــــــرای مــــردم و بعد سیاسی آن که نگذاریم آب های شیرین از مرز ها بیرون روند) بالای آب های افغانستان کار می کنیم که چطور و با کدام میکانیزم بتوانیم، آنرا تقویت بخشیم، چون 70 الی 80 در صد امـــراض در کشور ناشی از آب آشامیدنی غیر صحی می باشد. ما 44 ملیون متر مکعب آب در یکسال در شهر کابل داریم ، که این خود مشکل است و مــــا مجبور استیم که آب را از اطراف کابل به داخل شهر رهنمون سازیم. اگر آب را از مقدارمعین زیادتـــــر بکشیم، آب ذخیره کم گردیده و ما با کمـــبود و حتــــــی نبود آب، روبرو خواهیم شد. او افزود:"در برخـــــی مناطق مانند سمنگان، جوزجان وانـــــدخوی اصلاً آب آشامیدنی صحی وجود نــــدارد، زیــــرا آب آن مناطق شور است. همچنان در کنار چـــاه های بگرامی و تپه کارته نو کابل، چاه هـــای خودسر وجود دارد که این خود مخرب کنندهء آب آشامیدنـــی می باشد. حال آنکه قانون آب طوری است کـــه نباید تا 500 متری یک ذخیره کسی سکونت داشتـــه بـــاشد و یا حیوانات اهلی وغیر اهلی از آنجا گشت و گذار نمایند. آقای بهیر می افزاید:"در کشور ما هیچکس قانون آب را مراعات نمی کند، با تاسف میبینیم که از آب های آشامیدنی در زراعت، صنعت، فاضلاب و غیره استفاده بـــــه عمل مـــی یاید. و این ضربه مهلک به آب است. در بسیاری نقاط زمیندار ها با ما در رقابت اند، بطور مثال؛ چاه های عمیق ما 40-60 کیلو متر حفر شده اند و آنها 60-70 کیلومترچاه حفر می کنند و از آن با ظرفیت بلندترآب می کشند و در زراعت استفاده مــی نمایند. این کارعمر منابع آبی را کم ساخته وخیلـــــی خطرناک می باشد. از جانب دیگر؛چاه هــــای عمیق خانه های رهایشی نیز مشکل آفریـــــن است. استفاده از چاه های عمیق ، فاضلاب، سپتیک و غیره خود در آلوده گی آب نقش دارند. زیـرا چاه های سپتیک ازچاه عمیق آبی باید حد اقل 15 متر فاصله داشته باشد. آب؛ فاجعه یی در راه محمد یونس زمینداوری رئیس آبرسانی کابل می گوید: "40 در صـــد مـــردم کابل به آب صحی دسترســـــی دارند و 60 درصد مردم از آب صحی بی بهره انــد. فعلاً 40- 50 هزار متر مکعب آب در شهر کابل روزانه توزیع می گردد.فعلاً 42 حلقه چاه عمیق ، دو کاریز وسه پروژه بزرگ در سه نقطه شهرکابل وجود دارد کـــــه تا 70 هزار مترمکعب روزانه ظرفیت دارند. هرچند 98 درصد آب شبکه های ما پاک است،بشرطـــــی که آب در مسیرراه ملوث نشود. با تاسف چاه های سپتیک، کثافات شهری و رسوب آنها به آب هـــای زیر زمینی، تشناب های بدرفت منازل، کثافات دریای کابل همه و همه در آلوده شدن آب نقش بارز دارند. این یک خطر جدی است، اگر این حالت تا ده سال دیگر دوام پیدا کند، ما آب صحی خود را کاملاً از دست می دهیم و این یک فاجعهء در راه است." اعمار خانه های خود سر در نزدیک ذخایر آبی ، به خصوص در کارته نـــو تنفس را بر ذخیره تنگ ساخته و آن را در محاصره قرار داده است. کاسه ها و ذخایر آب باید از تعرض مصئون شوند و مردم باید درحفظ آن بکوشند." در همین حال مردم کندهار نیز از داشتن آب صحی شکایت دارند و مــی گویند که اکثر مردم از آب بمبه های دستی و نل ها استفاده می کنند که آب آن قابل اعتماد نمی باشد. شبکه آبرسانی ولایت کندهار؛از 40 سال قبل تا کنون فعالیت داشتـــه واکثر نلهای آن سوراخ برداشته اســـت، از اینرو کثافات و فاضلاب در آن نفوذ می کند. امــــا در ولســـوالی های دور دست و قریه جات مردم از آب کاریز ها و آب های ایستاده که هم مواشی از آن استفاده می کنند و هم مردم از آن می نوشند. بــــــه گفتهء مقامات صحی ولایت کندهار، 15 در صد مردم از آب صحی برخوردارند، ولی متباقی از آبهای غیر صحــی استفاده می کنند که اینکار سبب شیوع امراض مختلف در کندهار شده است. عبدالوهاب همراز رئیـــس آبـرسانی ولایت کندهار می گوید: "دو ذخیره و 15 چاه عمیق آب در این ولایت وجود دارد . در ایـن اواخر کار روی این ذخایر از سوی بانک جهانـــی و بــــرخی موسسات خدماتی در جریان است که با تکمیل این پروژه 60 در صد مردم از آب صحی مستفید خواهند شد." سید محمد باشندهء منطقه شهر کهنه ولایت کندهار می گویـد: "ما بــــا مشکل جدی آب روبرو استیم و این موضوع سبب شده است تا اولاد های بخاطر دسترسی و انتقال آب آشامیدنی به نقاط دور دست بروند و از رفتن به مکتب باز مانند. آب نل ها و بمبه ها قابل اطمینان واستفاده نیست، زیرا اعمار بلند منزل هـــا و حفر چاه های فاصلاب خود سر، سبب شده است که اکثر آب های سطحی این ولایت را آلوده سازد. عدم هماهنگی بین ارگان ها نور الله مدیر فنی پروژه آب رسانی دارالامان شهر کابل می گوید: "هماهنگــی و همکاری منظم بین ارگان هـــــای وزارت مخابرات و تکنالوژی، شهرداری کابل، وزارت انرژی و آب، شرکت های ساختمانی و غیره وجود ندارد، زمانی که یکی از این ارگان ها کار را در یک ساحه آغاز می کنند، ما را در جریان نمی گذارند و بسیار واقع شده است تا شبکه های زیر زمینی و نــــل های آبرسانی ما با وسایط چون لودر و اسکواتور هــــا صدمه ببینند و بعد آنرا به حال خودش گذاشته و پی کار شان می روند تاحال در چندین مورد نل های شبکه آبرسانی سوراخ برداشته امـــــا آنـــها غیر مســـلکی آنرا در پلاستیکی پیچانیده و دوبــاره با خاک می پوشانند که در نتیجه نه تنها ضایعات آب به وجود میاید، بلکه آب هم آلوده میشود. انجنیر محمد یاسین هلال سرپرست ریاست کنترول ساختمانهای اساسی شهرداری کابل در این مورد می گوید: "هماهنگی چیز حتمی می باشد که باید وجود داشته باشد، ما زمانی که کاری را در ساحه ای آغاز می کنیم، بـــــا ارگانــــهای ذیربط، مکاتب تبادله می شود، ولی قبل از ایــن که به شبکه صدمه وارد گردد باید اقدام شود نـــــه زمانی که بعداز صدمه دیدن سر و صدا ایجاد گردد.“ او مــــی گویـــد: "شهرداری کابل،مسوولیت آبرسانی را درسطــــح کابـــل ندارد ، اما از اینکه کانالیزاسیون در کشور وجود ندارد، بناٌ چاه های عمیق و سپتیک زیر پوشش مـا می باشد که عجالتاً تا اندازه روی آن کنترول داریم. با آنکه در قسمت نمرات رهایشی و بلند منـــزل هــــا تـــخطی های صورت گرفته قسمیکه در ساخت آنها از چاه های جاذبه کار گرفته می شود. با آنکه تمام بلند منزل های کابـــــل با چاه هــــای سپتیک و حایق کاری مجهزمی باشند ولی تخلیه آن برای محیط زیست خوب نیست، اما چاره جز این نداریم. او در قسمت پاکســازی کثافات، از شهر که در آلوده شدن آب نقــش اساسـی دارد، می گوید: در قسمت مبارزه با کثافـــــــات شهری باید ظرفیت شهرداری کابل بلند برده شده و اداره و امکانات آن زیاد گردد. آب آلوده،مشکل همه داکتر عباس بصیر معین اداره محیط زیست می گوید: یکی ازنگرانی های اداره محیط زیست آلوده گی آب هایــــــی است که ما از آن استفاده می کنیم. عـــدم سیستم کانالیزاسیون در کشور، نبود سیستم منظم زبالـــه های شهری، آلوده گی محیط زیست و نبود فرهنگ شهری عواملی اند که تاثیر مستقیم بـالای آب آشامیدنی دارند. هر چند کاسه های آبـــی بــــه خصوص در کابل آلوده نیستند، امــــا درمعــرض خطر قـــرار دارند.طبق برآوردهای که صورت گرفتــه 10 الی 20 فیصد آب صحی در کشور وجود دارد وبــین 20 -25 فیصد مردم کابل از آب های صحی بهره مند هستند. او افزود:"موجودیت گـازات مضر؛ مواد سربی و 30 فیصد مواد غایطهء انسانی شهروندان در هوا چیزیست که با باریدن باران این عناصر به زمین پایین آمده و در نتیجه آب های روی زمین و زیر زمین را ملوث مـی سازد. حدود 70 در صد آلوده گی هوا و آب ناشی از تـــرافیک و گازات مضره و سرب هــــای مخلـــوط بــــه تیل است که باعث امراض گوناگون می شود . در این قسمت کمیسیون و یک کمیته روی کیفیت آب کار می کنند. شیوع امراض ناشی از آب غیرصحی به گفته یکـــی ازداکتـــران مسوول، باشروع فصل گرما بیش از 20 درصــــد از مریضان مراجعه کننده به شفاخانه هـــــا کسانـــی اند که در نتیجهء استفاده از آب غیرصحی مریض شده اند. روح الله باشندهء شهر کابل می گوید: "از ترس مصاب شدن به امراض نمــی توانم، درهوتل های شهر غذا بخورم،چون آنها نظافت و حفظ الصحه را مراعات نمی کنند. چندی قبل با خوردن غذا، در یکی از رستورانت ها مریض شدم و حال از خوردن غذا در بیرون از خانه اجتناب می کنم. قدرت الله؛ مالک پاکیزه رستوانت واقع پل باغ عمومی کابل می گوید: آب مورد استفاده ما آب نل است کـه صحــی مـــی باشد. اگر احیانا توقفی در آبرسانی ایجاد شــده باشد، مــــا چاه هــای عمیق داریم که در برخی حالات از آن استفاده کنیم. این آب کدام مشکلی از لحاظ کیفیت ندارد. اما برخی اوقات کلوریشن مـــی گردد کـــه کمی بو می دهد. آپارتمانی که رستورانت مـــا در آن موقعیت دارد، با سیستم چاه سپتیک مجهر می باشد و مواد فاضله آن به شکل منظم به بیرون از شهر انتقال می یابد. داکتر صادق نعیمی موظف در شفاخانه انتانی می گوید: "درسال 388 مــریضانی که در شفاخانه انتانی مراجعه کرده اند، به تعداد 6347 مریض سراپا و 3243 مریض داخل بستر ثبت گردیده اند و بــــــه همین ترتیـــب در دو ماه اول سال جاری (1389) بــــه تعداد 1378 مــــریض سراپـا و 880 مریض داخل بستر در این شفاخانه ثبت شده که از نقاط مختلف شهـــر کابل بــــه مـــا راجع شده اند. بیشترین مریضان مــــا مصاب به اسهالات شدید بوده اند که ناشی از استفاده آب های غیر صحی و غذای ملوث به میان آمده است." او افزود:" آب آشامیدنی باید عاری از مکروب ها باشد، آب هــــا غیر صحــی سبب امراض جهاز هضمی مثل قـــی و اسهالات ، کولرا، محرقه، یک نوع زردی، آمیب، کیست های که از آب غیرصحی به میان مـــی یاید مانند پیچش خونـــی و... را بار میاورد. خوشبختانه واقعات انتان در یکی دو سال اخیر کاهش یافته است. بــــه همین تـــرتیب باشنده گان جلال آباد و برخی مناطق ولایت ننگرهار از نبود آب آشامیدنی صحی شکایت دارند. داکتر یــــوسف احـدی مسوول حفظ الصحه ریاست صحت عامه این ولایت می گوید: ”تنها 20 فیصد مردم ننگرهار دسترسی به آب صحی دارند و متباقی از آب های غیر صحی استفاده می کنند.“ سید اسماعیل باشنده منطقه خوگیانی ولایت ننگرهـار مـــی گوید: "بلند منزل ها و خانه های مقامات بلند پایهء ایـــــن ولایت که فاقد سیستم چاه های سپتیک مــی باشند، سبب شده است تا مواد فاضلاب آن به کوچه هـــا سرازیر شود و حتی آب های سطحی را آلوده بسازد و مردم به امراض دچار شوند.“ شکایــــات مـــردم ننگرهــار در حالی صورت می گیرد که ولایت ننگرهار یکـــی از ولایات است که بیشترین منابع آبی را در اختیار دارد. از جانــب دیگـــر بـــه گفتهء سخنگوی وزارت صحت بــه تعداد 20 فابریکه آب معدنی در سراسر افغانستان در این وزارت ثبت و راجستر اند که 13 آن در کابل و متباقـــی در شهر های بزرگ کشور به تولید آب صحی معدنی می پردازند و این آب مورد استفاده خارجی هــا موسسات،انجوها و غیره قرار مــــی گیرند. امــــا شکــایات از آن است که گفته می شود، برخی از ایــــن فابریکـــه ها از آب های ملوث نل های شهری پــــرکاری گردیده و به مردم عرضه می گردد. فیض محمد روکـی رئیس فابریکه آب معدنی طبعیت می گوید:"ما جواز فعالیــت را از اداره آیسا و سند کاری را از وزارت صحت بدست آورده و مطابق به آن فعالیت می کنیم. وزارت صحت هر ماه یکبار به خاطر چک و کنـــترول کیفیت آب مراجعه می کنند، ما لابراتوار هــای مجهز داریم ولی هیچگاه آب را جهت کنترول به شرکت آبرسانی نبرده ایم؛ چون از مـــا تقاضـــای چنین کاری صورت نگرفته است. مشکل ما در پارکهای صنعتی اینست که در این منطقه آب ها آلوده و شور می باشد. به همین خاطر آب خویش را از چشمــه هـــای کلان پغمان انتقال مـــی دهیـــم و بـــــعد از تصفیه و تبخیر به مشتریان عرضه می داریم. رئیس تصدی آبرسانــی کابل می گوید: "اکثر فابریکات تولید آب معدنــــی بــدون جواز فعالیت دارند که باید آب آنها چـــک و کنترول گردد و برای لابراتوار نزد آبرسانی مراجعـــه نمایند که متاسفانه چنین نیست. ما اسنادی در دسـت داریم که برخی فابریکات بدون هیچ گونــه تصفیه و تبخیر از آب نل ها در بوتل ها جا سازی نموده و به فروش می رسانند. شما فکر کنید که اگر یک در یک ناحیه آب نل بنا برعواملی آلوده شود، چـــه پیش خواهد آمد. این کمپنی ها بـایــــد تخصص و اجازه نامه و لابراتوار های منظم داشته باشند. داکتر غلام سخی نور اوغلی سخنگوی وزارت صحت می گویـــد: وزارت صحت واقعاً از نبود آب آشامیدنی صحـــی نـــگران مــی باشد. سالانه در سراسر کشور 50-60 هــــزار طفل از اثر اسهالات، کولرا، آمیب و محرقه که ناشی از آشامیدن آب غیر صحی می باشد، تلف می شود. تا هنوز روشن نشده است که کدام نوع مواد کیمیاوی در آب غیـــر صحـی وجود دارد که سبب مرگ و میر اطفال مــــی شود. ما یک سلسله تلاش های را روی دست داریــم، از جمله سروی را براه انداخته ایم تا بدانیم کـــه کدام عامل بیشتر سبب مرگ و میر مادران و اطفال میشود. ما به همکاری ارگان هــای دیگـــر در قسمت کلوریشن شدن آب، برخـــی طـــرح هــــای را برای صحی ساختن آب پیشنهاد میکنیم. تلاش برای بهبود آب و سیستم کانالیزاسیون نجیــب الله پتان رئیــــس عمومـــی تـصدی آبرسانی افغانســــتان مـــی گوید: از سال 2002 به اینسو مطالعات تخنیکــی 34 ولایت افغانستان را توسط متخصیصین بــــانک جهانـــی، جرمنــی و USAID انجام دادیـــم کــه به اساس آن، پلان سرمایه گذاری سه مرحلـــه یــی کوتاه مدت، میان مدت و دراز مدت ترتیب شده است که فعلاً ما در پلان کوتاه مدت قـــرار داریم. اکنون در 17 شهر، شبکه های خدمــــات آبـــرسانـــــی فعالیت دارد. درمجموع از6.6 ملیون نفـــوس شهری ما به دو ملیون نفوس خدمات آبرسانی را مهیا ساخته ایم. دراین مرحله ( کوتاه مـــدت) حدود 50 ملیون دالر تمویل مشترک بانک جهانــــی و جرمنـــی از 2007 شروع و الی ختم دسمبر2010 به پایه اکمال خواهد رسید.30 ملیون دالر سرمــایـــه گذاری در 14 مرکز ولایات به کمک بانک جهانی رویدست است." حبیب الله حوران رئیس آبر سانی ولایت هرات می گویـــد: درحال حاضر 95 فیصد باشنده های شهر هــــرات و باشنده های 6 ولسوالی از جمع 15 ولسوالی هرات از آب صحی آشامیدنی مستفید اند و با تکمیل شدن ایـــن پروژه در شمال شهر که تا اواخـــر سال روان دوام خواهد یافت، این رقم صد در صد می گردد . در ولایت هرات اعمار ذخیرهء 3000متر مکعبی ، حفر 10 حلقه چاه آب آشامیدنی و تمدید حدود 450 کلیو متر نل در سطح شهر از کار های ایست که در چند سال اخیر صورت گرفته است . در همین حال آقای بهیر رئیس عمومی شبکه آبرسانی افغانستان می افزاید: هرات، کندز، بلخ و ننگرهار از جملــــه ولایـــــاتــی اند که بیشترین خدمات آبرسانی را دارا مــــی باشنـــد و در ولایات دیگر نیز به سرعت کار جریان دارد. ما در شش شهر بزرگ،لابراتوارهای آبی داریم که در سه بخش بیولوژیکــــی، کیمیاوی و فزیکی آب را آزمایش میکند. حد اوسط مصرف آب در 24 ساعت بــــــرای یــــک فرد 120 لیتر می باشد. او می افزاید: "ما در دو بعد کانالیزاسیون و آب رسانی کار می کنیم. با یک کمپنی بنام جایکا قرار داد را به امضا رسانیدم کـــه این کمپنی در شهر جدید کابل کار خواهد کرد. در پهـــــلوی آن در شهر کابل به خصوص منطقه شهر نو و وزیر اکبر خان مطالعات تخنیکی را شروع کردیم که این پروژه ها 2.8 بلیون دالر هزینه برخواهد داشت و پیشنهاد آن نیز ارائه شده است. اما این کار به خاطر با کندی مواجه شده که ما با کمبود آب مواجه استیم،چون سیستم کانالیزاسیون و حرکت دادن فاضلاب، آب وافر می خواهد. عوامل و راه حل: آقای نجیب الله پتان می گوید: سه عامل عمده در راستای آلوده گی آب وجود دارد، یکی عدم موجودیت کانالیزاسیون، افزایش حفرچاه های خودسر و سپتیک؛ در شهر ها و موجودیت آنان در نزدیک وحتی داخل شبکه های آبرسانی که مخرش گازایتان و میتان که عامل اصلی آلوده گی و غیر صحی شدن آب می باشند، میشود. وی به این باور است که در شرایط کنونی افغانستان به وجود آمدن کانالیزاسیون ، تخریب چاه های جاذبه، تخریب چاه های سپتیک که در نزدیک شبکه های آبرسانی وجــــــود دارد، راه حل این موضوع می باشد. همچنین شهرداری ها باید چاه های سپتیک را کاملاً تحت کنترول داشته وهرچاه باید کود نمبر داشته باشد. یک بخش خاص باید برای راجستریشن چاه های بدرفت وجود داشته باشد و همچنین باید آب رو های کنار جاده طوری اعمار شوند که آب در آن ایستاده باقی نماند واز جانب دیگر کاسه های آبی باید مانند مردمک چشم نگهداری شوند. از سوی دیگر داکتـــرعباس ”بصیر“ معین اداره محیط زیست افغانســـــتان راه انـــــــــــدازی کانالیزاسیون، فعال شدن سیستم منظم انتقال زباله های شهری و خود داری از حفر چاه های جاذبه، می توانند تا حدی زیادی از آلوده شدن آب در کشور جلوگیری کند. چون 25 در صد مردم از آب چاه ها استفاده می کنند بنا¸ باید مراقبت جدی صورت گیرد و نگذارند ،آب ها آلوده شوند. شاروالی کابل نیز ایجاد شبکه های شهری، ایجاد تصفیه خانه های جمعی و انفرادی را راه حل کوتاه مدت این مشکل می داند. آقای هلال می گوید: یگانه دلیل نگرانی شاروالی کابل از موجودیت بلند منزل های خود سر، موضوع سیستم فاضلاب آنها می باشد.اکثر این بلند منزل های که زیر ساختمان استند، از لحاظ اصولی نقشه هایشان از سوی شاروالی کابل منظور نشده است. نتیجه گیری تا زمانی که یک استراتیژی منظم و عملی در زمینه آبرسانی و کانالیزاسیون در نظر گرفته نشود، هماهنگی بین ارگانهای ذیربط و فرهنگ طرز استفاده درست از آب به میان نیاید، جلو حفر چاه های عمیق خود سر و گسترش خانه های خودسر درنقاط که ذخایرآب در آنجا قرار دارد، گرفته نشود، کنترول بر سیستم فاضلاب بلند منزل ها به وجود نیاید، تصفیه خانه های آبی ایجاد نگردد، نمیتوان به صحی شدن آب خوشبین بود، بلکه فاجعه یی نیز در راه خواهد بود.