تحلیلگران: نظام فدرالى کشور را به خطر تجزیه مواجه میسازد

دراین آواخر خبرهاى مبنى بر تلاش ها براى ایجاد نظام فدرالى در افغانستان منتشرشده اند،اما شمار کارشناسان میگویند که نظام فدرالى افغانستان را به کام تجزیه میکشاند. شمار رسانه گزارش داده که احمدضیاء مسعود معاون اسبق رئیس جمهور، عبدالرشید دوستم رهبر حزب جنبش وحاجى محمد محقق رهبر حزب وحدت از سوى یک عضوى کانگریس امریکا به برلین دعوت شده و براى تاسیس نظام فدرالى درافغانستان تلاش میورزند. در خبرنامۀ که ازسوى افراد متذکره به آژانسهای خبری واصل گردیده است آمده است که این افراد یکجا با شمار اعضاى کانگریس امریکا گفته که سیستم کنونى ریاستى درافغانستان باعث بروز مشکلات گردیده و در افغانستان باید براى سیستم غیر متمرکز وکثرت گرا تلاش به خرج داده شود. آنها نیز گفته که صلاحیتهاى والیان باید نیز بیشترشوند. امروز از سوى مرکز مطالعات منطقوى درکابل ،به اشتراک شمار کارشناسان مسایل سیاسى درمورد جلسۀ برلین نشست دایرگردید. عبدالغفور لیوال رئیس مرکز مطالعات منطقوى طى سخنرانى اش در این نشست گفت که نشست برلین علمى و سیاسى نبود. موصوف افزود: ((روزگذشته شمار گروه ها به گونۀ خیلى مبهم و مرموز درمورد یک اجنداى نامعلوم، از سوى یک موسسۀ نامعلوم براى یک هدف نامعلوم در برلین گردهم جمع شدند وباردیگر صداى نظام فدرالى را بلند نمودند.)) نامبرده با درنظرداشت اوضاع سیاسى کنونى کشور پیرامون نظام فدرالى میگوید: (( در چنین یک وقت مطرح کردن نظام فدرالى براى افغانستان آنهم درشرایط کنونى حیثیت زهر را دارد و خدا نا خواسته به معنى تجزیه وپارچه کردن افغانستان است.)) قرار گفتۀ نامبرده، افغانستان شرایط مناسب براى نظام فدرالى ندارد و این نظام تعصبات قومى،زبانى و دیگر را که ثمرۀ جنگهاى 30 سال گذشته است ،افزایش خواهد داد. به باور وى،نظام فدرالى در ساختار سیاسى خود کدام عیب ندارد،اما براى افغانستان به خاطر مناسب نیست که مداخلات کشورهاى همسایه در این کشور زیاد اند. به عقیدۀ او، با ایجاد نظام فدرالى درافغانستان، زمینۀ بیشتر مداخلات خارجى فراهم میگردد. عبدالحمید مبارز رئیس اتحادیۀ ملى ژورنالیستان نیز دراین نشست گفت که نظام فدرالى اکنون به نفع افغانستان نیست و به تاسیس این نظام افغانستان به خطر تجزیه مواجه خواهد شد. قرارگفتۀ نامبرده، اکنون با درنظرداشت به مداخلات خارجى به ویژه کشورهاى همسایه و اختلافات ناشى از درگیریهاى گذشته ،نیاز است تا افغانستان داراى نظام متمرکز باشد. موصوف میگوید اگر صلاحیت بیشتر براى ولایات تفویض گردد، فرار از مرکز بیشتر شده و خطر تجزیۀ افغانستان افزایش مى یابد. نامبرده نظام فدرالى را مملو از مشکلات خواند و طور نمونه از نظام فدرالى پاکستان یادآورى نمود: (( پاکستان بعد از 68 سال هم نتوانست ،تا ملت سازى کند،امروز بلوچ ،بلوچ است،سندى ،سندى است و پنجابى،پنجابى است ،هرکس مى خواهد تا دایرۀ صلاحیت اش را وسعت دهد.)) اسدالله ولولجى یکتن از کارشناسان مسایل سیاسى و اشتراک کنندگان نشست امروز نظام فدرالى راستود وگفت که نظام فدرالى باعث آشتى دوه گروه متضاد میشود و براى گروه هاى کوچک احساس آزادى خواهى را مى بخشد. نامبرده حکومت افغانستان را ناکام پنداشته و گفت که مردم از نظام کنونى افغانستان ناراض اند، زیرا مشکلات مردم را مرفوع ننموده است.