چرا تهران هیئت سیاسی طالبان را به حضور پذیرفت؟

سفر هفته گذشته هیات سیاسی طالبان به ایران و دیدار با مقامات این کشور که به عنوان رویدادی مهم از سوی ناظران بین‌المللی تلقی شد؛ ادامه تلاش ایران برای گفت‌وگو با طرفین مذاکرات و استقرار آتش بس و ایجاد صلح واقعی در کشور است.

ایران در مقام گفتگو با طرفین مذاکرات صلح افغانستان در تلاش است با برقراری گفتگوهای صلح میان تمامی طوائف و اقوام افغانستانی و استقرار آتش‌بس پایدار برای ایجاد فضای تفاهم، زمینه مراجعه به صندوق رای و مشارکت واقعی مردم مظلوم افغانستان در تعیین سرنوشتشان را فراهم کند.

به گزارش روز شنبه نورنیوز، سفر هفته گذشته هیئت سیاسی طالبان به تهران و ملاقات با برخی مقامات ایران از جمله رویدادهای مهمی بود که از سوی رسانه‌های ایرانی و خارجی با رویکردهای متفاوت مورد توجه، نقد و تحلیل قرار گرفت.

این سفر در حالی صورت گرفت که «گفتگوهای صلح افغانستان» با توقف و عدم پیشرفت مواجه شده بود و با توجه به نزدیکی ملاحظات تهران با نظرات کابل در این خصوص، اگر طالبان، تهران را طرف مراجعه خود بداند؛ ایران می‌تواند به رفع این بن‌بست کمک کند.

به بیان ساده‌تر؛ از آنجا که دیدگاه‌های تهران و کابل در موضوع آتش‌بس و استقرار صلح در افغانستان بسیار نزدیک است، اگر طالبان در موضوع صلح جدی بوده و در فکر یک بازی جدید نباشد؛ این سفر گامی مهم برای رفع موانع گفتگوهای بین‌افغانستانی تلقی شده و فرصت خوبی برای توافق صلح میان طالبان و دولت افغانستان را فراهم خواهد آورد.

آمریکا از سال گذشته تلاش کرد با فعال کردن گفتگوهای دوحه میان نمایندگان کشور و طالبان فرآیند دستیابی به توافقنامه صلح با این گروه را سامان دهد. اگرچه مذاکرات دوحه، امضاء سندهای جداگانه‌ای با طالبان و دولت افغانستان را بدنبال داشت اما از ابتدا بدلیل عدم حضور دولت افغانستان در مذاکرات با انتقادات جدی کابل مواجه شد.

تمدید شش ماهه ماموریت «زلمی خلیل‌زاد» به عنوان نماینده آمریکا در امور افغانستان نشان می‌دهد که بایدن نیز فعلا به مسیر طی شده از سوی ترامپ در افغانستان ادامه خواهد داد و همچنان به توافق دوحه اعتقاد دارد.

با توجه به نقش کاملا متفاوت ایران با دیگر بازیگران ‌از جمله آمریکا در تحولات افغانستان به دلیل روابط گرم با دولت و ملت افغانستان، گرچه قرار نیست تهران در توافق مذکور در زمین آمریکایی‌ها بازی کند، اما می‌خواهد به صلح افغانستان کمک کند.

در حقیقت ایران در مقام گفتگو با طرفین مذاکرات صلح در افغانستان موضوع جنگ با اشغال‌گر بیگانه را کاملا متفاوت از مبارزه با دولت قانونی افغانستان می‌داند و معتقد است مسیر صلح در کشور با خروج مسئولانه نیروهای نظامی بیگانه هموار خواهد شد.

برقراری گفتگوهای صلح میان تمامی طوائف و اقوام افغانستانی و استقرار آتش‌بس پایدار برای ایجاد فضای تفاهم می‌تواند توقف خون‌ریزی و فراهم شدن زمینه مراجعه به صندوق رأی و مشارکت واقعی مردم مظلوم افغانستان را در تعیین سرنوشتشان بدنبال داشته باشد.

از سویی؛ چنانچه علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در ملاقات با هیئت طالبان بر آن تصریح و تاکید کرد، «ایران هیچ‌گاه جریانی را که بخواهد با جنگ در افغانستان به حاکمیت برسد به رسمیت نخواهد شناخت.»

اعلام موضع صریح دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در گفتگو با هیئت سیاسی طالبان نشان می‌دهد که نقش فعال ایران در تحولات افغانستان نه تنها بازی بر خلاف جریان صلح در کشور نیست، بلکه کاملا مطابق با خواست و اراده مردم افغانستان به حساب می‌آید.

میانجی‌گری ایران میان دو طرف تلاشی مسئولانه برای مجاب کردن طالبان به منظور بر زمین‌گذاردن سلاح و پیگیری مشارکت در حکومت آینده افغانستان از طریق گفتگو با دولت قانونی و نمایندگان همه اقوام و طوایف در کشور است.