مهاجرت غیرقانونی؛ احمدضیا چگونه به دلیل سردی هوا در مرز ترکیه جان باخت؟

پس از سقوط نظم جمهوریت، هزاران شهروند کشور به‌ویژه نیروهای امنیتی حکومت پیشین به کشور‌های مختلف مهاجر شدند. احمدضیا ‌جلال، افسر پیشین وزارت داخله، یکی از هزاران جوانی بود که از ناچاری راه مهاجرت در پیش گرفت. جلال که قصد داشت از ایران به ترکیه سفر کند، حدود دو هفته پیش در مسیر راه نخست زخمی شد و سپس از اثر سردی هوا جان ‌باخت. اعضای خانواده احمدضیا جلال حکایت تلخی از مهاجرت او دارند.

احمد جلال، برادر احمدضیا جلال، با چشمان پر‌اشک و گلوی پر از بعض گفت که برادرش 24 سال سن داشت و افسر بخش جرایم جنایی فرماندهی پولیس کابل بود. به گفته وی، احمدضیا در نخستین روزهای تسلط طالبان به دلیل هراس از این گروه، کشور را به مقصد ایران‌ ترک کرد. وی افزود که برادرش پس از نزدیک به هفت ماه، ایران را به مقصد ترکیه از راه قاچاق ترک کرد، اما در مرز میان ایران و ترکیه با افتادن به یک خندق از ناحیه سر و قلب آسیب دید. به گفته احمد، احمدضیا پس از بیرون شدن از خندق با ده‌ها تن دیگر از همراهانش از سوی نیروهای مرزی ترکیه بازداشت می‌شوند. احمد تصریح کرد، با آن‌که نیروهای مرزی ترکیه می‌دانستند که احمدضیا زخمی است، اما او را رد مرز کردند. جلال یادآور شد: «نیروهای مرزی ترکیه برادرم را به دلیل زخمی بودنش لت‌و‌کوب نکرده بودند، اما همراهانش را خیلی لت‌و‌کوب کرده بودند. به شمول برادر زخمی‌ام تمام پناه‌جویان را گرفته و تقریباً پنج ساعت در هوای سرد و در بین برف پیاده گشتانده بوده‌اند. همراهان برادرم از نیروهای مرزی ترکیه خواهش کرده‌ بودند که وضعیت ‌صحی احمدضیا خراب است و اگر با آنان یک‌جا رد و مرزش کنند، از بین می‌رود؛ اما پولیس ترکیه در پاسخ گفته بود که به همان راهی که آمده است، باید برود؛ اگر می‌میرد، بمیرد.»

احمد جلال اضافه می‌کند که برادرش پس از رد مرز شدن، در فاصله 200 متری پوسته‌ نیروهای مرزی ترکیه به دلیل زخم‌ شدید و سرمای زمستان جان می‌دهد.

احمد، عامل جان‌باختن برادرش را نیروهای مرزی ترکیه دانست: «پس از آن‌که برادرم جان‌ باخته است، دوستانش توسط یک کمپل تا این‌سوی مرز‌ ایران انتقالش داده‌ و بعداً تسلیم قاچاق‌بران کرده‌اند. چاقاق‌بران انسان جسد برادرم را در کنار جاده گذاشته و پولیس ایران به سردخانه انتقالش داده بود.»

احمدضیا جلال باشنده اصلی مرکز کاپیسا بود. جسد وی پس از حدود نه روز، سه روز پیش با هزینه چند‌صد هزار افغانی از سوی خانواده وی به این ولایت انتقال داده شد.

نیروهای امنیتی حکومت پیشین در حالی با قیمت از دست دادن جان‌شان راه مهاجرت را در پیش می‌گیرند که سازمان دیده‌بان حقوق بشر در گزارشی گفته است که پس از بازگشت طالبان به قدرت، بیش‌ از 100 تن از نیروهای امنیتی نظام پیشین در چهار ولایت افغانستان کشته شده‌اند. در گزارش این سازمان ادعا شده است که از 15 آگست تا 31 اکتوبر سال گذشته میلادی کم‌از‌کم 47 نیروی امنیتی نظام پیشین به طالبان تسلیم شده و یا بازداشت شده بودند که پس از آن کشته و یا لادرک شده‌اند.