هیات طالبان به سرپرستی «امیرخان متقی» وزیر امور خارجه حکومت طالبان روز یکشنبه (28 ثور) بهمنظور شرکت در «مجمع گفتگوی تهران» وارد ایران شد.
وزیر خارجه طالبان در دیدار خود با «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مورد موضوعات مختلف در دستور پیگیری و مورد اهتمام مشترک به خصوص مبادلات تجاری، وضعیت اتباع افغانستانی در ایران، مسائل آب، امنیت و مرزهای مشترک گفتگو و تبادل نظر کرد.
وی در سخنانی با اشاره به موضوع حقآبه گفت: «وظیفهٔ شرعی و تعهد ما دربارهٔ هیرمند این است که هر وقت بتوانیم آب را به ایران بفرستیم؛ مردم ایران شک نکنند ما هیچ نیت بدی دربارهٔ حقابه نداریم.»
متقی همچنین با قدردانی از میزبانی مردم ایران از مهاجران افغانستانی افزود: اهتمام ویژهای برای پیگیری و تسریع در اجرای توافقهای سفر عراقچی به کابل در موضوعات مختلف از جمله بازگشت مهاجران، تأمین حقآبه، تأمین امنیت مرزهای دو کشور و توسعه همکاریهای اقتصادی داریم.
«عبداللطیف نظری» معاون وزارت اقتصاد دولت موقت طالبان، که در این سفر امیرخان متقی» را همراهی میکند در گفتگویی با خبرگزاری فارس به سوالات این خبرگزاری پاسخ داد.
-حل شدن منازعات آبی بین دو کشور و رسیدن آب به سیستان، افکار عمومی مردم ایران را نسبت به حکومت طالبان تا حد قابل توجهی ترمیم میکند. خوشبین شدن افکار عمومی ایران نسبت به حکومت طالبان چقدر برای شما و دوستانتان اهمیت دارد؟
نظری: سیاست امارت اسلامی حسن همجواری با همسایگان به ویژه روابط نیک با جمهوری اسلامی ایران است. افغانستان و ایران مشترکات فراوان فرهنگی، تاریخی و تمدنی با هم دارند. بنابراین از نظر ما هرنوع منازعه بین دو کشور به ضرر هر دوطرف است و کاهش و محو آنها میتواند یک رسالت و مسئولیت باشد.
به همین دلیل است که مقامات بلند پایه امارت اسلامی بر این باورند که رسیدن آب به سیستان یک مسئولیت شرعی و دینی و انسانی است. اما یک نکته را همه ما باید در نظر داشته باشیم که افغانستان در سالهای اخیر با پدیده خشکسالی و تغییر اقلیم مواجه شده که بر کشاورزی افغانستان آسیبهای جدی وارد کرده است و مردم ما هم در کلانشهرها با مشکل کم آبی مواجه هستند.
اما سیاست اصلی ما این است که رابطه نیک و قوی و مستحکم با همسایگان به ویژه جمهوری اسلامی ایران داشته باشیم. از این نظر خوشبین شدن افکار عمومی در ایران برای ما مهم است و در این راستا امارت اسلامی گامهای جدی و سازنده را هم در گذشته برداشته و در آینده نیز این گامها را برخواهد داشت.
-حفظ زبان فارسی در کنار زبان پشتو برای فارسی زبانان کشور افغانستان اهمیت ویژهای دارد و حالت حیثیتی پیدا کرده است. شما خود بهتر میدانید که تلاش برای از بین بردن زبان فارسی زمینه اختلاف و تنش بین فارسی زبانان و
حکومت را بهشدت افزایش خواهد داد و یادآور روزهای تلخ گذشته خواهد شد. با چه کلامی میتوانید نگرانی از حذف تدریجی زبان فارسی در افغانستان را مرتفع سازید؟
نظری: زبان فارسی و پشتو هردو زبان رسمی مردم افغانستان است. بنابراین امارت اسلامی همانگونه که خود را به حفظ و تقویت زبان پشتو مکلف میداند در ارتباط با زبان فارسی هم چنین نگرشی دارد و در دوره حکمرانی امارت اسلامی که نزدیک 4 سال است، ما مشاهده نکردیم که تلاشی برای تخریب زبانهای ملی و رسمی افغانستان صورت گرفته باشد.
از نظر امارت اسلامی تقویت زبانهای رسمی افغانستان، باعث میشود که افغانستان از خطر تهاجم فرهنگی و بیگانه مصون و محفوظ بماند. بنابراین ما بخاطر تقویت هویت ملی خود در تلاش هستیم تا هم زبان فارسی و هم زبان پشتو رشد پیدا کند و از این طریق هم هویت ملی افغانستان تقویت شود هم هویت تاریخی افغانستان توسعه پیدا کند و هم ما جلوی فرهنگ وارداتی و بیگانه را در افغانستان بگیریم.
بنابراین از نظر امارت اسلامی تقویت زبانهای ملی و رسمی افغانستان از ابعاد مختلف حائز اهمیت است و در این راستا نهادهای مختلف از جمله وزارت اطلاعات و فرهنگ کشور تلاشهای جدی در دستور کار خود دارد و قرار است در آیندهای نزدیک گامهایی سازنده جدی، کارشناسانه به منظور تقویت فرهنگ و زبان افغانستان اعم از فارسی و پشتو برداشته شود.
-با توجه به اوضاع دشوار اقتصادی برای مهاجرین در ایران، بسیاری از آنها تمایل دارند به افغانستان بازگشته و در کشور خود زندگی کنند. حکومت طالبان در روزهای ابتدایی وعده داد کسانی که به کشور بازگردند در امنیت کامل خواهند بود، اما متاسفانه گزارشهایی مبنی بر نگاه بدبینانه و برخوردهای قهری با عدهای از آنها بهگوش رسیده است. با توجه به این نکته اگر شما خودتان امروز یک مهاجر بودید و قصد بازگشت به کشور داشتید این نگرانی را چطور توجیه میکردید؟
نظری: آغوش امارت اسلامی به روی مهاجرین عزیز که از کشورهای همسایه از جمله ایران به افغانستان برمیگردند، باز است و ما در تلاش هستیم تا زمینه ایجاد اسکان و سرپناه، آموزش، اشتغال و مراقبتهای بهداشتی و درمانی را برای مهاجرین عزیز که به داخل کشور برمیگردند فراهم بسازیم و در حد ظرفیتی که در داخل کشور وجود دارد، برای ارائه خدمات به مهاجرین عزیز آمادگی داریم.
در عین حال از جامعه بینالمللی و کشورهای همسایه نیز میخواهیم در این راستا با ما همکاری داشته باشند و در عین قدردانی از جمهوری اسلامی ایران بخاطر سالها میزبانی از میلیونها هموطن ما، تقاضا میکنیم در ارتباط با بازگشت تدریجی و عزتمندانه و آبرومندانه مهاجرین و برخی مشکلاتی که گاهی به ما گزارش میشود با ما همکاری داشته باشند.
یکی از این مشکلات این است که بسیاری از مهاجرین پولی را بابت رهن خانه در ایران به مالک پرداخت میکنند و پس از آنکه به افغانستان بازمیگردند این پول همچنان در اختیار مالک بوده و نمیتوانند آن را به کشور منتقل کنند.
ما از مقامات ایران میخواهیم در این رابطه تدبیری اتخاذ شود که این افراد بتوانند پول رهن را با خود به افغانستان بیاورند و یا اینکه مدت اقامتشان تا زمان قرارداد تمدید شود.
همچنین بعضی از کارگران افغانستانی بودند که در ایران با کارفرمای خود دچار مشکل شده و حقالزحمه آنها پرداخت نشده است. در این راستا هم میخواهیم جمهوری اسلامی ایران با ما همکاری داشته باشد تا مهاجرین بتوانند تمامی دارایی خود را به داخل افغانستان منتقل کنند.
این موارد گزارشاتی هستند که به ما رسیده و ما در سفری که به تهران داشتیم با وزیر محترم امور خارجه ایران هم این مسائل را مطرح کردیم و از طریق رسانه شما یکبار دیگر میخواهیم که به این مسائل رسیدگی کنند تا مهاجرین با خاطرهای خوش به افغانستان بازگردند.
همچنین من اعلام میکنم خوشبختانه در تمام ولایات افغانستان امنیت تامین است و مردم میتوانند در آرامش کامل زندگی کنند و سیاست کلی امارت اسلامی نیز این است که با تمام امکانات و ظرفیتها از مهاجرین عزیزی که به افغانستان بازمیگردند در حد توان و ظرفیت استقبال کرده امیدواریم این افراد بتوانند با تخصصی که دارند باعث رشد و ترقی افغانستان شوند.