آقای مولایی گفت: دور کردن واژگان بیگانه از زبان یک امر پسندیده است، اما هیچ یکی از ما متوجه نشده ایم که منظور از واژگان مهجور و لهجه بیگانه چیست؟! این اقدام بوی توطئه دارد. به گزارش خبرگزاری آوا، همایش «روایت همدلی» به منظور پاسداشت هویت های فرهنگی مشترک دو ملت افغانستان و ایران، با حضور اسدالله امیری رایزن فرهنگی افغانستان در ایران، محمد سرور مولایی استاد دانشگاه و عضو فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی، علی معلم رئیس فرهنگستان هنر تهران و جمعی از شاعران عصر امروز، در حوزه هنری تهران برگزار شد. در این همایش محمدسرور مولایی استاد دانشگاه و مشاور سابق رئیس جمهو رویکرد قالب سیاسی بر مباحث فرهنگی در افغانستان را یکی از دلایل بروز مشکلات عنوان و اشاره کرد: یکی از آشفتگی هایی که ما در افغانستان داریم همین مسائل سیاسی است و در این حالت وقایعی که نباید اتفاق بیفتد رخ می دهد. در سال های اخیر حتی مردم عادی هم در خصوص موضوعات سیاسی اظهار نظر کرده و می گویند که این خودش یک توطئه برای ماست؛ علاوه بر این حتی اهل ادبیات نیز تمایل به قدرت طلبی و سیاست دارند. وی با تاکید بر این که وضعیت ادبیات افغانستان درخشان است، گفت: حرکت و بازآفرینی آگاهی و خودآگاهی در وضعیت جدید در افغانستان می بینیم، و آثار مکتوب در 10 ، 12 سال اخیر رشد محسوسی در افغانستان داشته است. موضوع دیگری که مولایی در این همایش به آن اشاره کرد به موضع اخیر دولت علیه زبان فارسی، اختصاص داشت. وی با انتقاد از تصمیمات اخیر گفت: حامد کرزی در 2 سال اخیر تمامی مشکلات افغانستان بخصوص فساد در اداره ها را رها کرده و تنها به مدیریت زبان می پردازد. موضوع اینجاست که اصلا شخص رئیس جمهور و کابینه وزرا اهلیت بررسی این موضوع را ندارند؛ بلکه مسئله زبان و حل این معضل در کشور باید به دست اساتید و خبرگان این فن سپرده شود. وی در ادامه به یکی دیگر از تصمیمات شورای وزیران مبنی بر پاک کردن فضای فارسی افغانستان از دیگر زبان های مهجور و لهجه های بیگانه اشاره کرد و یادآور شد: دور کردن واژگان بیگانه از زبان یک امر پسندیده است، اما هیچ یکی از ما متوجه نشده ایم که منظور از واژگان مهجور و لهجه بیگانه چیست؟! این اقدام بوی توطئه دارد، چرا که مراد فارسی معاصر ایران است که در حال حاضر همانند نقل و نبات در افغانستان به کار گرفته می شود. اگر زبان فارسی تنها به یک گویش محدود می شد به این رشد و بالندگی نمی رسید. این خصلت هر زبانی است که برای پویایی و رشد از زبان های هم خانواده خود استفاده کند. وی ادامه داد: هیچ زبانی در جهان بدون کتابت نمی تواند به حیاط خودش ادامه دهد، چرا که کتابت باعث می شود از نسلی به نسل بعدی برود و قلمرو اش هر روز گسترش پیدا کند و این افتخار در زبان فارسی به خراسان می رسد. زبان فارسی توسط خراسانی ها در عهد غزنویان به زبان دوم تمدن اسلامی بدل شد و همه سعی می کردند آن را بیاموزند چرا که رشد و رتقی از طریق آن زبان می گذشت. مولایی گفت: دربحث زبان جبهه نگیرید که بگویید فارسی تنها زبان ما است، زبان فارسی، زبان مدنی، تاریخی، هویتی و دینی ما است ، این زبان تنها زبان ایرانیان نیست و در هند و چین هم به این زبان سخن گفته اند و تمام اقوامی که به زبان فارسی تولید اثر کرده اند و فکر و اندیشه شان را نوشته اند با ما در این میراث مشترک هستند. ایرانیان و افغانستانی ها همخون هستند علی معلم دامغانی رییس فرهنگستان هنر ایران یکی دیگر از سخنرانان این همایش با بیان این که ملتی همیشه درمانده این نکته بوده اند که باور کنند بین ما و افغانستان جدایی است، عنوان کرد: بیشه های درخشان فقط در شاخه های سبزشان نیست که به هم پیوسته اند، بلکه ریشه ها آنقدر به هم تافته و بافته اند که هرگز هیچ شیطانی نمی تواند بین برادران و کسانی که پسر عموی هم هستند فاصله بیندازد. معلم ادامه داد: در این مجلس فراموش شد به همخونی ایرانیان و افغانستانی ها اشاره شود و زبان پارسی، میراث مشترک ما است و ما در این سال ها با هم عزای سرو ها را داشته ایم. وی پس از قرائت شعری ، گفت: اگر دوستی ها دوستی، و دشمنی ها دشمنی باشد درک کردن آن آسان است و می توان شناخت. اما دشمنی که در لباس دوست آشنا می شود و بالعکس چه می شود گفت و چه می شود کرد؟ ما در مسیر هستیم، نه این که خودخاسته در مسیر قرار گرفته باشیم، بلکه آب ها و خیزآبه ها را به سوی ما فرستاده اند و دعوای آنها با زبان ما نیست، بلکه با همه چیز ما است. این شاعر پیشکسوت خطاب به افغانستانی های حاضر در برنامه اظهار کرد: امروز شما گرفتارید و ما این را درک می کنیم. در سرزمین شما غیر لانه گزیده است. افغانستانی در ذهن ما همان شیر مردانی هستند که از خیبر و کوهستان هندوکش به سوی هند سفرهای آنچنانی داشته اند. همان هایی هستند که روزگاری نیمی از جهان از شمشیر و تدبیرشان به خود می لرزید. رییس فرهنگستان هنر عنوان کرد: دیرگاهی است که در خانه ادبیات افغانستان و همین محیط ما با برادران افغانستان در کار ادبیات، (نه حرف افغانستان و حرف ایران) بوده ایم و تنها همدلی و برادری و دلداگی به یکدیگر وجود داشته است. بیایید به جای اشتراکات فرهنگی از یگانگی فرهنگی سخن بگوییم محمدسرور رجایی، مدیر دفتر ادبیات افغانستان در تهران در این همایش با ارائه گزارشی از کارکردهای یکساله خانه ادبیات به ایراد سخنرانی پرداخت و گفت: برگزاری مراسمی برای نشان دادن همدلی میان ایرانیان و افغانستانی ها خالی بود، این شد که مراسم «روایت همدلی» از سوی دفتر ادبیات افغانستان برگزار شد. وی ادامه داد: این برنامه در حالی برگزار می شود که با موج فارسی ستیزی بسیاری مواجه هستیم. در این همایش ها از اشتارکات فرهنگی مختلفی صحبت شده است، بیاییم به جای آن از یگانگی فرهنگی سخن بگوییم؛ یگانگی ای که ریشه در جان ما دارد. اگر با این رویکرد بپردازیم، صحبت های اخیر سخنان مشتی یاوه گویی بوده که حرف مردم افغانستان نیست. رجایی در پایان تأکید کرد: با قابلیتی که زبان فارسی دارد، می تواند جهانی شود؛ در غیر این صورت میلیون ها فارسی زبان به فارسی خیانت کرده اند. در خلال سخنرانی های این مراسم نیز شاعران جوان افغانستان که تعدادی از آنها ساکن ایران بودند و تعدادی نیز از ولایات مختلف افغانستان مانند بلخ به این مراسم آمده بودند، به شعرخوانی پرداختند. شاعرانی همچون سعید بیابانکی، زهرا حسین زاده، میلاد عرفان پور، سکندر حسینی، محسن سعیدی، محمد جعفری، امان الله میرزایی، محمد حسین نعمتی، نورالله طهماسبی خراسانی، طاهره حسینی و ...