ششم جدی سی و چهارمین سالروز هجوم ارتش اتحاد جماهیر شوروی سابق به افغانستان، دلایل و پیامدها

<div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>شرکت کنندگان:</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">داکتر وحید بینش کارشناس سیاسی و استاد دانشگاه</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">داکتر علی واحدی کارشناس و عضو موسس بنیاد علمی-فرهنگی کوثر</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">******</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>در شش جدی سال 1358 روز سیاه تاریخ افغانستان رقم خورد. چه شرایطی در افغانستان آن روز وجود داشت که منجر به این حادثه و لشکر کشی اتحاد جماهیر شوروی سابق به افغانستان شد؟</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">(بینش)</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">" در آن زمان نظام های سیاسی دیکتاتوری وابسته به اتحاد شوروی وجود داشت نظام جمهوری را هم که داود خان بوسیله کودتا ایجاد کرد به اعتقاد بسیاری از شخصیت های افغان  نظام جمهوری شاهانه بود. داود خان در اواخر دوران حکومتش چرخشی به سمت غرب و منطقه داشت و اعلام کرد که نظام مارکسیستی باید برچیده شود و نظامی باز ایجاد گردد که این موضع گیری داود خان باعث شد تا حزب دموکراتیک خلق که از پشتوانه شوروی برخوردار بود برای حفظ نظام مارکسیستی به تکاپو بیافتد و با کودتایی دولت داود خان را ساقط کند. نقش شوروی در این کودتا بسیار بارز بود و نیروهای این کشور پس از گذشت یک سال از این واقعه به افغانستان لشکر کشیدند."</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>چه عواملی سبب شد 130 هزار نفر از نیروهای ارتش تا به دندان مسلح شوروی سابق به افغانستان هجوم ببرند؟</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">(واحدی)</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">"در آن زمان رقابت شدیدی بین شرق و غرب در افغانستان وجود داشت. شوروی سعی می کرد تا به عنوان همسایه افغانستان نفوذ زیادی در این کشور داشته باشد. به همین منظور حزب خلق و پرچم را در افغانستان تقویت کرد. سفر داود خان به ایران و چرخش دیدگاه وی به سمت غرب باعث شد تا شوروی توسط حزب مورد حمایت خود در افغانستان دست به کودتا بزند و دولت داود خان را ساقط کند. دولت کمونیستی که پس از داود خان ایجاد شد داعیه حمایت از قشر کارگران را داشت اما در ابتدا به جای اینکه به قشر کارگران توجه کند سعی کرد تا ارزش های دینی مردم را که ریشه عمیقی در جامعه داشت تغییر دهد. این موضع گیری دولت کمونیستی برآمده از کودتا باعث شد تا قیام های گسترده ای در سراسر افغانستان ایجاد شود. اتحاد جماهیر شوروی به این سبب و برای تقویت حکومت کمونیستی مستقیما در سال 1358 به افغانستان لشکر کشید."</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>چه پیامدهایی پس از لشکر کشی شوروی به افغانستان در سال 1358 در عرصه های مختلف متوجه افغانستان شد.</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">( بینش)</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">"این لشکر کشی پیامدهای ناگواری در عرصه های سیاسی, اقتصادی و اجتماعی برای افغانستان به همراه داشت. افغانستان دارای یک سیستم سنتی دینی و اجتماعی بود که با این کودتا و لشکر کشی شوروی دچار اختلال شد. حزب خلق و پرچم سعی می کرد تا این سیستم را به سیستم مارکسیستی تبدیل کند به همین منظور و به وسیله فرامینی که از سوی شوروی دیکته می شد با ارزش ها و باورهای مردم جنگید.  مردم افغانستان سیستم اقتصادی کمونیستی را هم قبول نداشتند به همین خاطر ارتباط روستاها با شهرها قطع شد و مسدود شدن راه ها باعث افزایش قیمت ها گردید و زمینه سو استفاده های مالی را فراهم کرد. روابط پاکستان با افغانستان کاهش یافت و راه های ترانزیتی با مشکلاتی مواجه گردید.  از نظر سیاسی هم دولت برامده از کودتا وابستگی شدیدی به روس ها داشت و بدون اجازه آنها کاری انجام نمی داد. از لحاظ امنیتی نیز چه در روستا ها و چه در شهرها وضعیت بسیار وحشتناک و خفقان آوری حاکم بود." </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>بیست و سه سال بعد از حادثه شش جدی و حضور نظامی ابرقدرت شرق و اتفاقات مختلفی که روی داد امریکا یا به عبارتی ابرقدرت غرب و متحدینش به افغانستان حمله نظامی کردند. چه دلیلی برای این مسئله وجود داشت و اینکه چه تفاوت یا تشابهی میان حمله شوروی سابق و امریکا به افغانستان دیده می شود.</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">(واحدی)</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">" آمریکایی ها در زمان شوروی سابق هم قصد تسلط بر افغانستان را داشتند اما به دلیل اینکه روس ها از زمینه های نفوذ بیشتری در این کشور برخوردار بودند توانستند موفق تر عمل کنند. با این حال آمریکایی ها تلاش کردند تا زمینه های نفوذ خود را در افغانستان فراهم کنند و عملا کار خود را در زمان جهاد مردم افغانستان علیه شوروی آغاز کردند. پس از پیروزی مجاهدین, آمریکایی ها بوسیله عوامل خود در خارج و داخل افغانستان از جمله ای اس ای پاکستان به صفوف مجاهدین رخنه کردند و سبب بروز اتفاقات دیگر مانند جنگ های داخلی و حضور طالبان در افغانستان شدند و در نهایت با بروز حادثه یازدهم سپتامبر، امریکا توانست بهانه ای برای حضور در افغانستان بدست آورد.  هیچ تفاوتی بین تجاوز روس ها به افغانستان و حضور آمریکایی ها در این کشور وجود ندارد. به همان اندازه که لشکر کشی شوروی به افغانستان با پیامدهای منفی همراه بود در زمان حضور آمریکایی ها در افغانستان نیز مردم این کشور با مشکلات و پیامدهای زیاد سیاسی، اقتصادی، دینی و اجتماعی روبرو شدند."</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong> حمله شوروی سابق به افغانستان چه اثرات دیگری در حوزه های دانشگاهی، فرهنگی، دولتی و نظامی برجای گذاشت؟:</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">(بینش)</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">"متاسفانه فضای دانشگاه ها کاملا اشوب زده بود. عده ای کوچک که قدرت را در دست داشتند دانشجویان را مجبور می کردند یا به حزب آنها گرایش پیدا کنند یا اینکه به زندان بیافتند. سیستم اداری کاملا فلج شده بود و بسیاری از استادان دانشگاه ها، کارمندان ادارات، نظامیان عالیرتبه، تجار و سرمایه داران نیز از کشور خارج شدند و عده زیادی از علما و روحانیون به دست حکومت کمونیستی بازداشت و به شهادت رسیدند و عده کمی هم موفق به فرار شدند. لیست 5 هزار نفر از کسانی که به دست حکومت کمونیستی در یک سال به شهادت رسیدند که به تازگی از سوی کشور هالند انتشار یافت گواه این قضیه است که حکومت کمونیستی وقت برخلاف شعارهایی که در حمایت از مردم سر می دادند عمل کردند. بنابر این می توان گفت که این حادثه نتایج بدی برای افغانستان داشت و مردم این کشور را از کاروان ترقی و تمدن بشری کاملا عقب راند"    </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>اکنون نیروهای غربی در افغانستان حضور دارند و مشکلات این کشور همچنان برجای خود باقی است. راه حل این مشکلات چیست؟</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">(واحدی)</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">"مردم به این نتیجه رسیده اند که افغانستان راه حل نظامی ندارد. دولت افغانستان و نمایندگان پارلمان افغانستان باید بدانند که راه حل تمامی مشکلات افغانستان اتکا به خود افغانستان است نه نیروها و کشورهای خارجی. اگر غربی ها دلسوز مردم افغانستان هستند و بر این نظرند که مردم این کشور در آرامش باشند باید افغانستان را ترک کنند و کمک های خود را به دولت این کشور ادامه دهند."</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>چه شد که نیروهای غربی و در راس امریکا خواستند به افغانستان حمله نظامی کنند آیا عبرت های لازم از حمله شوروی سابق به افغانستان گرفته نشده بود؟</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">(بینش)</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">"حضور آمریکایی ها در افغانستان پیامد حادثه کودتا در افغانستان و لشکر کشی شوروی به این کشور بود. مردم افغانستان با تمام توان و اراده بالایی که داشتند توانستند شوروی را از کشور بیرون کنند اما آمریکایی ها سعی کردند تا این جهاد را تبدیل به جنگ ضد ارزشی کنند. غربی ها که سعی داشتند نظام کمونیستی را از بین ببرند دریافتند که بهترین مکان افغانستان است. القاعده و طالبان را پرورش دادند و اکنون بلای جان خودشان شدند و افغانستان همچنان درگیر جنگ و ناامنی است. عبرت های لازم از این حوادث گرفته نشده است."</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>غربی ها می گویند که با ادامه حضورشان در افغانستان می خواهند به کمک های خود به مردم این کشور ادامه بدهند. آیا چنین چیزی عملی خواهد شد؟ دولتمردان افغانستان چه راهبردهایی را مد نظر قرار دهند؟</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">(واحدی)</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">"غربی ها نه تنها کمکی به افغانستان نمی کنند بلکه زمینه نا امنی را در این کشور و منطقه گسترش می دهند. در طول بیش از یک دهه ای که غربی ها در افغانستان حضور داشتند نتوانستند که امنیت را در این کشور برقرار کنند. اقدامات خودسرانه  و همچنین انجام اعمالی خلاف ارزش های اسلامی و دینی مردم افغانستان از جمله کارهایی بود که غربی در افغانستان روی دست گرفتند. اکنون دولتمردان افغانستان باید متکی به مردم این کشور باشند و سعی کنند تا برای ارتقا این کشور از ظرفیت های داخلی استفاده نمایند."</div>