<div style="direction: rtl; text-align: justify;">وضعیت مهم و استراتژیک افغانستان در منطقه موجب شده است تا پای دولت های دیگر، علاوه بر کشورهای قدرتمند جهانی به کشور ما و حتی پاکستان نیز باز گردد. کشورهایی مانند عربستان سعودی و ترکیه، سعی دارند تا با دخالت در امور کشورهای منطقه برای خود پرستیژ کسب نموده و در منطقه قدرت نمایی کنند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">دولت حزب عدالت و توسعه ترکیه در ادامه همان سیاست قدرت طلبی و کسب جایگاه منطقه ای و جهانی برای خود و ترکیه، اکنون به دخالت در امور افغانستان، پاکستان و قدرت نمایی در این منطقه روی آورده است.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">جلسه سران سه کشور ترکیه، پاکستان و افغانستان که با حضور نوازشریف نخست وزیر پاکستان، حامد کرزی رییس جمهوری افغانستان و حضور همزمان رجب طیب اردوغان و عبدالله گل نخست وزیر و رییس جمهور ترکیه برگزار شده است، تا به بررسی مسایل افغانستان و پاکستان پرداخته و روابط تنش زای میان دو کشور را به سوی روابطی دوستانه تر سوق دهد و عنوان اجلاس صلح پایدار در غرب آسیا را یدک می کشد، به محلی برای خودنمایی اردوغان و دولت ترکیه تبدیل شده است.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">تنش و درگیری لفظی میان سران دو کشور افغانستان و پاکستان که درباره مسایلی مانند فعالیت القاعده و طالبان در دو کشور و نیز مسایل قومی و سرزمینی است، موجب شده است تا تنش بین کابل و اسلام آباد به سطح بالایی برسد. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">این رویدادها و حوادث مهم منطقه ای که دارای ابعاد جهانی نیز می باشند در همسایگی کشوری مثل ایران رخ می دهد. در حالی که دولت ایران به راحتی از موقعیت های مهم و تاثیرات جهانی و منطقه ای این رویدادها، چشم پوشی نموده و یا اگر بهتر بگوییم چشم خود را بر مسایل منطقه و اطراف خود بسته است!</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">آیا ترکیه با افغانستان و پاکستان هم مرز می باشد؟</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">آیا مسایل افغانستان و پاکستان بر مسایل ترکیه و مردمش تاثیرگذار است؟</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">هم مرزی و هم پوشانی های فرهنگی، زبانی، اجتماعی و ... میان ایران و پاکستان و افغانستان چه اهمیتی برای دولتمردان ایران دارند؟</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">چرا دولت جدید به دنبال کسب، حفظ و افزایش توان تاثیرگذاری و کسب منافع بیشتر در کشورهای همسایه نیست؟</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">آیا باید عمق راهبردی ایران به دیگران از جمله ترکیه و عربستان، واگذار شود؟</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">ایران با دو کشور افغانستان و پاکستان دارای مرز مشترک است که این مرز مشترک با افغانستان در حدود 936 کیلومتر و با پاکستان در حدود 909 کیلومتر می باشد. این دو کشور از بسیاری جهات دیگر نیز دارای مشترکات و پیشینه مشترک با ایران هستند. دو کشور افغانستان و پاکستان در پیشینه تاریخی خود، بخشی از سرزمین ایران بودند. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">اشتراکات فرهنگی، قومی، دینی، زبانی و علمی گسترده و تنگاتنگ میان مردم ایران با مردم افعانستان و پاکستان موجب شده است تا روابطی صمیمی بین مردم و حتی دولت های این سه کشور برقرار باشد. روابطی که همیشه در سطح دولت ها، دارای برخی تنش ها و تقابل ها بوده است. درگیری های مرزی و سیاسی متعددی میان سه کشور و حتی دو کشور دیگر با ایران، رخ داده و بعضاً درگیری های نظامی نیز صورت گرفته است.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">طی چند دهه اخیر افغانستان و پاکستان دو کشور همسایه شرقی ایران با نابسامانی ها و مشکلات داخلی و بین المللی فراوانی دست به گریبان بوده اند. کشور پاکستان از بدو استقلال و جدایی از هندوستان در سال 1326 هجری شمسی، دارای مشکلات فراوانی بوده و همیشه با دولت های غیر مقتدر، نظامی و یا کودتایی همراه بوده است. افغانستان نیز طی این سال ها دارای حکومت های دست نشانده انگلیس یا تحت اشغال شوروی بوده است.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">علیرغم همکاری های همه جانبه میان سه کشور ایران، افغانستان و پاکستان، این سه همسایه ی هم ریشه، دارای اختلافاتی بوده اند که طی دو دهه اخیر موضوع القاعده، طالبان و تندروهای تکفیری را باید مشکل اصلی در روابط سه کشور دانست. ظهور و گسترش فعالیت القاعده و دولت طالبان در همسایگی ایران موجب بروز تقابل های مذهبی در سه کشور و نیز میان سه کشور شده است.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">وضعیت مهم و سوق الجیشی افغانستان در منطقه موجب شده است تا پای دولت های دیگر، علاوه بر کشورهای قدرتمند جهانی به این کشور و حتی پاکستان نیز باز گردد. کشورهایی مانند عربستان سعودی و ترکیه، سعی دارند تا با دخالت در امور کشورهای منطقه و ایجاد محدودیت برای ایران و منافع آن، برای خود پرستیژ کسب نموده و در منطقه قدرت نمایی کنند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">ترکیه طی سال های اخیر با مستمسک قرار دادن وضعیت اقلیت ترکمن ساکن در افغانستان و حمایت از سران این قوم مانند جنرال عبدالرشید دوستم، به دخالت در امور افغانستان پرداخته است. ترکیه و دولت تحت ریاست طیب اردوغان که طی دوازده سال اخیر به دخالت گسترده در مسایل منطقه و به خصوص حوزه های تحت نفوذ ایران مشغول شده است، افغانستان و پاکستان را حوزه ای مهم برای دخالت خود و حمله به منافع ایران یافته اند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">اردوغان و دوست نزدیکش احمد داود اوغلو که براساس نظریه عمق راهبردی به فکر حضور در مناطق تحت نفوذ حکومت عثمانی هستند و در این راه به اقدامات گسترده ای نیز دست زده اند، گویا فراموش کرده اند که هیچگاه دو کشور افغانستان و پاکستان در حوزه عمق راهبری آنان قرار نداشته و تحت حاکمیت آنان نبوده و در واقع ایران از نفوذ و جهانگشایی سلاطین عثمانی در شرق، جلوگیری نموده است.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">دولت اردوغان طی سال های اخیر سعی نموده تا با مطرح نمودن مسایل مذهبی به نفوذ در افغانستان و پاکستان پرداخته تا با توهم محاصره ایران و فروپاشی نظام جمهوری اسلامی، به امپراتوری یوروعثمانی که دارای هویت دوگانه اروپایی غربی و عثمانی است، جامه عمل بپوشاند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">اما در سوی دیگر ماجرا باید به ضعف ها و سهل انگاری دولت ایران در عدم توجه بیشتر و بهتر به مسایل همسایگان شرقی خود اشاره نمود. دولت جدید ایران به ریاست داکتر روحانی که مدعی تغییر سیاست خارجی کشور و بهبود وضعیت ایران در منطقه و جهان بوده است، طی چند ماه اخیر نشان داده است که تنها به مساله مذاکرات با گروه 1+5 و امریکا مشغول بوده و تمام هم و غم خود را به مذاکرات با امریکا معطوف نموده است!</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">به نظر می آید دولتمردان و به خصوص وزارت امورخارجه ایران، دچار توهم در چرخش رویدادها به سود ایران شده و از پذیرش واقعیات جهانی و منطقه ای دور شده اند. این سهل انگاری و البته خوش خیالی و خوش بینی دولت ایران نسبت به غرب و برخی بازیگران منطقه ای، موجب شده است تا ترکیه به نفوذ در عمق راهبردی ایران پرداخته و حیاط خلوت ایران به تصرف اردوغان قدرت طلب درآید.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">در حالی که دولت جدید ایران به شدت خود را سرگرم حواشی مذاکرات با امریکا و نیز مسایل داخلی مانند سبد کالایی و ... نموده است، اردوغان و دیگر رهبران قدرت طلب منطقه ای و جهانی در فکر آنند تا سبد منافع ایران را به سود خود خالی نموده و با این اوصاف باید به دولت ایران گفت که اگر در ارایه سبد کالایی به مردم کشور خود دارای ضعف ها و نارسایی هایی بوده اند، در واگذاری سبد منافع و عمق راهبردی ایران به رقبای ایران و به خصوص اردوغان به خوبی عمل نموده اند!</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>اسلام ذوالقدر</strong></div>