<p style="text-align: justify;">چهار ماه پیش (22 جدی 1393)، محمد اشرف غنی، رییس جمهور کشور ما، به امارات متحده عربی سفر داشت. در این سفر دو روزه که حنیف اتمر مشاور امنیت ملی و احمد خان معاون ریاست اجرایی نیز ایشان را همراهی می کرد، توافقنامه استراتژیک بین دو کشور افغانستان و امارت در آن کشور به امضا رسید. علاوه بر آن ملاقت هایی با نهادهای ملی امارات و افغانستانی های مقیم آن کشور صورت گرفت که در آنها نیز توافقات و تعهدات جداگانه مطرح گردید.<br /> • طبق موافقتامه استراتژیک، افغانستان و امارات برای دوستی و مشارکت درازمدت، بر اساس احترام متقابل حاکمیت دولت‌ها و منافع مشترک در عرصه‌های سیاسی، امنیتی، اقتصادی، فرهنگی، حکومت داری و حاکمیت قانون مجدداً متعهد گردیده و همکاری خواهند کرد.<br /> • در دیداری که رییس جمهور با رییس و اعضای صندوق انکشافی ابوظبی داشت، موافقت نمودند تا به کمک صندوق مذکور در کابل و اطراف آن پروژهای اعمار بند های آبگردان، احیای جنگلات و بندهای کوچک برق، آغاز گردد. قرار بر آن شد تا هزینه مطالعات پروژه های مذکور را صندوق انکشافی ابوظبی بدوش گیرد و بعد از آن صندوق مذکور یک کنفرانس منطقوی را به اشتراک صندوق های انکشافی کشور های عربی جهت تمویل پروژهای مذکور میزبانی کند.<br /> • در دیدار رییس جمهور با رییس و اعضای اتاق تجارت ابوظبی، رئیس جمهور ما از آنها خواست که در افغانستان سرمایه گزاری کنند و آنها تعهد کردند که در بخش‌های مختلف بخصوص در قسمت هوانوردی، مخابرات، معادن، نفت و گاز و زراعت سرمایه‌گذاری خواهند کرد و آنها از رییس جمهور افغانستان خواستند، در بخش‌های تحکیم و گسترش روابط میان بازرگانان و سرمایه‌گذاران کابل- ابوظبی تلاش بیشتر کند.<br /> • درهمین سفر رییس جمهور با افغانهای مقیم امارات دیدار کرد و برای شان گفت: ما با حکومت امارات متحده عربی به موافقت رسیده‌ایم که کارگران افغان پس از این مستقیماً به پاسپورت افغانستانی برای کار وارد امارات متحده عربی شوند.<br /> اکنون با گذشت کمتر از 4ماه از این سفر و امضای پیمان استراتژیک بین افغانستان و امارات متحده عربی، آن کشور جواز تجارت 600 تاجر افغانستانی (که همه هزاره هستند) را باطل نموده و دستور به اخراج آنها از خاک خود داده است. سوال این است که اخراج تاجران افغانستانی (هزاره تبار) چه تناسبی با آن موافقتنامه استراتژیک بین دو کشور می تواند داشته باشد و با توجه به پیمان متذکره این تصمیم چگونه گرفته شده است.<br /> در پاسخ به این سوال، با توجه به سفر رییس جمهور افغانستان به امارات، امضای موافقتنامه استراتژیک و ملاقات های حاشیه ای که فوقا اشاره شد و با در نظرداشت رویه های دیپلوماتیک بین کشورها، چند امر مسلم به نظر می رسد:<br /> 1. افغانستان و امارت طبق پیمان استراتژیک متذکره، قاعدتاً در وضع کامل الوداد (دوستی نزدیک) و هم پیمانی قرار دارند.<br /> 2. رویه معمول دیپلوماتیک آنست که در حالت کامل الوداد (هم پیمانی) تعاملات براساس توافق و رضایت دوجانبه صورت می گیرد.<br /> 3. هدف اصلی سفر رییس جمهور به امارات و محور پیمان استراتژیک، توسعه روابط اقتصادی و تجارتی بین دو کشور است که ملاقات های حاشیه ای رییس جمهور نیز بر این محور استوار بوده است.<br /> 4. موضوع ابطال جواز 600 تاجر و اخراج آنها از امارات، نوعاً یک موضوع تجارتی و اقتصادی است که باید تحت پوشش پیمان متذکره قرار گیرد.<br /> بنابر این موضوع لغو و اخراج بیش از 600 تاجر هزاره از امارات، که سال ها در آنجا مشغول تجارت بودند، بعید است که بدون در نظرداشت معاهده مذکور و رضایت دوجانبه دولتهای افغانستان و امارات صورت گرفته باشد. (که اگر چنین باشد نادیده گرفتن رویه های دیپلوماتیک و نقض مناسبات هم پیمانی از سوی کشور امارات است). از طرف دیگر در مورد جانب امارات، چیزی که به نظر می رسد آن است که امارات هم بر اساس معاهده مذکور و هم بر اساس تقاضای اتاق تجارت آن کشور، باید خواهان توسعه روابط بین تاجران افغانستان و امارات باشد نه کاهش و تقلیل آن. از این رو اولا دلیلی برای لغو جواز تجاری افغانها از سوی آن کشور دیده نمی شود و ثانیا برخورد گزینشی با اتباع افغانستان و اخراج 600 تاجر هزاره به لحاظ دیپلوماتیک معمول و منطقی به نظر نمی رسد. بنابراین، آنچه که در این تصمیم برجسته تر می شود جانب افغانستان است. به احتمال زیاد دولت افغانستان (که باید معلوم شود) در تصمیم مذکور بی طرف نیست و از هر لحاظ بسیار بعید است که این تصمیم امارات بدون در نظرداشت حالت هم پیمانی، تعهدات متقابل و نظر جانب افغانستان باشد.<br /> حال این سوال مطرح می شود که انگیزه دولت افغانستان در این کار چیست؟ دولت افغانستان (چه به عنوان تصمیم گیرنده اصلی و یا طرف توافق و رضایت) چه صلاحی در ابطال جواز تجارت 600 تاجر هزاره و اخراج آنها از امارات، می بیند؟ فکر می کنم یافتن پاسخ این سوال ما را به درک عملی معاهدات و پیمان های به اصطلاح استراتژیک بیشتر کمک خواهد کرد.<br /> منابع گزارشها:<br /> دویچه وله<br /> بخدی نیوز<br /> <br /> <strong>طاهر زاهدی</strong></p>