رجوع
مروری بر ناکامی وزرای پیشنهادی دولت از قوم هزاره در مجلس
تاريخ النشر: 1389/04/07 0:0رمز الخبر: 440المصدر: آژانس خبری ایرکا

ولسی جرگه دیروز دوشنبه برای سومین بار هنگام رای دهی به هفت وزیر پیشنهادی"حامد کرزی"رییس جمهور به پنج نامزد وزیر رای اعتماد داد اما به دو وزیر که به قوم هزاره تعلق داشتند، رای نداده است.
به گزارش روز سه شنبه آژانس خبری ایرکا، عدم رای اعتماد به "محمد سرور دانش" وزیر پیشین دادگستری برای وزارت آموزش عالی و "داوود علی نجفی" رییس پیشین دبیرخانه کمیسیون انتخابات برای وزارت حمل و نقل و هوانوردی، واکنش های مختلفی را در جامعه قومی که از آن با عنوان گنجینه اقوام یاد می شود، برانگیخته است.
کرزی از دی ماه سال قبل تا دیروز برای تکمیل کابینه 25 نفری خود 48 نفر را برای کسب رای اعتماد به مجلس معرفی کرده است که از میان این افراد، تاکنون 19نفر رای موافق نمایندگان را احراز کردند و درحال حاضر شش وزارتخانه همانند گذشته با سرپرست اداره می شوند.
در ارتباط با عدم رای اعتماد مجلس به دکتر دانش و دکتر نجفی که به اذعان اغلب افغان ها از نخبگان کشور بشمار می آیند، نمایندگان هنگام دادن رای خود بیشتر به مسایل قومی تا اصل شایسته سالاری توجه کرده اند که بروز چنین رخدادی در کشور، هزاره ها را که یکی از اقلیت های قومی کشور است، شوکه ساخت.
این حادثه درحالی رخ داده است که کشور بیش از هر زمان دیگری به آرامش سیاسی نیاز دارد که دامنه جنگ، ناامنی و خشونت در مناطق مختلف کشور رو به رو افزایش است.
اما، در چنین شرایطی رهبران سیاسی باید بتوانند بیش از هر زمان دیگری قادر به پیشگیری از بروز بحران جدیدی در افغانستان باشند.
حرکت سیاسی مزبور درحالی رخ داد که افغانستان در 29 تیرماه شاهد نشست بین المللی کابل با حضور نمایندگان بیش از 60 کشور و سازمان های جهانی کمک کننده به افغانستان خواهد بود و 27 شهریور هم دومین انتخابات پارلمانی در کشور برگزار خواهد شد.
با مطالعه تاریخ سیاسی افغانستان مشخص می شود که اغلب بحران ها در کشور کوهستانی ریشه خارجی و یا قومی دارد.
اغلب جمعیت افغانستان از پشتون ها ، تاجیک ها ، هزاره ها و ازبک ها و دیگر اقوام تشکیل شده است که در طول تاریخ جز در چند مورد همه اقوام در کنار هم زندگی مسالمت آمیزی داشته و دارند.
درحال حاضر نه تنها جمعیت دقیق افغانستان به علت انجام نشدن سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سی سال اخیر مشخص نیست، بلکه آمار دقیقی از اقلیت های قومی کشور که تعداد آنها بیش از 20 قوم است، در دست نیست.
درحال حاضر جمعیت کشور 24 تا 34میلیون نفر برآورد می شود که 40 درصد آن را پشتونها، 20 تا 22 درصد را هزاره ها و بقیه از سایر اقوام هستند.
گفتنی است اغلب افغانها رهبران سیاسی، احزاب و کارشناسان مسایل سیاسی بر این عقیده اند، درهر سه بار رای دهی مجلس به وزرای پیشنهادی دولت حامد کرزی، حرکت ها، بر اصل شایسته سالاری نبود، بلکه تعدادی از منتخبین مردم بیشتر به مسایل قومی تکیه کردند.
واکنش ها به عدم رای اعتماد به دو وزیر از قوم هزاره از سوی مجلس نمایندگان که افغانها از آن تحت عنوان "ولسی جرگه"یاد می کنند، ابتدا دیروز از صحن مجلس هنگام شمارش آراء آغاز شد.
عدم رای اعتماد به دانش وزیر پیشین دادگستری که در ایران، عراق و سوریه تحصیل کرده است و این بار ازسوی رییس دولت برای وزارت آموزش عالی نامزد شده بود و نیز چندین ماه هم سرپرستی این وزارتخانه مهم را برعهده داشت، واکنشی ایجاد نکرد، هرچند اغلب نمایندگان هزاره امیدوار بودند که دانش رای اعتماد مجلس را کسب خواهد کرد، اما این خوش بینی تحقق پیدا نکرد.
پس از آنکه عدم رای اعتماد به نجفی برای وزارت حمل و نقل و هوانوردی اعلام شد، "فاطمه نظری" نماینده مردم کابل در پارلمان با صدای بلند گفت: لعنت به کسی که به معامله گری و قوم گرایی رای داده است.
وی این حرکت پارلمان را قوم گرایی و ایجاد نفاق میان اقوام خواند و به دنبال آن مشاجره لفظی وی با سید "عبدالقدیر صیاد" نماینده ولایت بدخشان آغاز شد و خانم نظری دو بطری آب معدنی نیم لیتری به سوی صیاد پرتاب کرد، پس از آنکه این بطری ها به صیاد اصابت کرد، هیات اداری مجلس از نیروهای امنیتی خواست تا خانم نظری را از تالار رای گیری خارج کند.
"محمد محقق" از نمایندگان هزاره در مجلس و رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان در بیانیه ای حرکت دیروز مجلس را در دادن رای اعتماد به وزرای پیشنهادی غلبه گرایش های قومی در پارلمان خواند.
وی در مورد ردشدن دو وزیر از قوم هزاره گفت: این کار بدون معیارهای عقلانی صورت گرفته است و به این ترتیب کسی از هزاره ها در کابینه حضور ندارد.
به گفته این فعال سیاسی، تاکنون ده وزیر از جامعه هزاره ها و هفت وزیر از جامعه ازبکها و ترکمن ها بدون دلیل از سوی مجلس رد صلاحیت شدند و آنان از یکسو قربانی موضع گیری های خصمانه نژادی شدند و ازسوی دیگر این کار خلاف قانون اساسی بود که نشانه تبانی مغرضانه و خلاف معیارهای قانونی میان رییس جمهوری و رییس مجلس نمایندگان است.
محقق در بیانیه خود تشدید خشونت علیه هزاره ها، درگیری ها میان هزاره ها و عشایر بر سر مراتع و آتش زدن مدارس و برخورد قومی با دو وزیر پیشنهادی را محکوم کرد.
همچنین شماری از نمایندگان پارلمان عضو "مجمع سیاسی راه نو" در بیانیه ای اعلام کردند که مسیر کنونی سیاست در افغانستان به شدت جنبه قومی به خود گرفته است و بنیادهای فاشیسم در روند آشتی با تروریزم کاملا آراسته شده است.
در بیانیه این تشکل آمده است که رد صلاحیت مکرر وزرای یک قوم از پارلمان، با سازماندهی حلقه فاشیستی، دلیل واضح این مدعی است.
" به نظر ما پارلمان بهانه ای بیش نیست، در پشت حرکات این نهاد خسته و مستاصل، دست تیم قومی آقای کرزی (رییس جمهوری) نهفته است . او با فریب و نیرنگ، رای شما(هزاره) را گرفته تا با عبور از سد انتخابات، انتقام اعتراضات مدنی شما علیه بیدادگری کوچی ها (عشایر) را از شما می گیرد.
مجمع سیاسی راه نو از همه جناح های سیاسی، شخصیت ها و نهادهای مدنی جامعه هزاره خواست تا با کنارگذاشتن اختلاف نظرهای خود برای تثبیت هویت مردم خود یکپارچه عمل نمایند.
همچنین حامد کرزی رییس جمهور در نشست شورای وزیران، عدم رای اعتماد مجلس به دو نامزد وزیر مربوط به یکی از اقوام کشور را مایوس کننده خواند و آن را تلاش گروه های مشخص برای برهم زدن وحدت ملی میان اقوام مختلف دانست.
اغلب روزنامه های روزسه شنبه چاپ کشور نسبت به عدم تایید صلاحیت دو وزیر پیشنهادی از قوم هزاره واکنش های مختلفی را نشان دادند.
روزنامه "ویسا" به نقل از منابع نزدیک به جبهه ملی افغانستان خبر داد که نمایندگان این تشکل سیاسی مخالف دولت در مجلس و نیز محمد محقق به وزرای پیشنهادی هزاره رای ندادند و موضع گیری قوم گرایانه رهبران حزب وحدت در مقابله با عشایر از قوم پشتون نیز در این مساله مهم نقش داشته است.
به نوشته این نشریه، نمایندگان بعد از تکمیل پروسه شمارش آراء یکدیگر را متهم به معامله گری در این مورد کرده اند.
همچنین روزنامه "8 صبح" در سرمقاله امروز خود با اشاره به عدم رای اعتماد مجلس به دانش و نجفی نوشته است که برای سومین بار است وزیران متعلق به قوم هزاره از مجلس رای اعتماد کسب نکردند که این حرکت می تواند پیامدهایی را داشته باشد.
به گفته نگارنده این مقاله این حرکت می تواند پیام های زیادی را همراه داشته باشد که یکی از این پیامدها این است که مشارکت سیاسی را در حکومت عملا از بین برده و برخی اقوام را به حاشیه می راند.
به نوشته 8 صبح، هرچند "وحید عمر" سخنگوی دولت گفته است که از هر طریق ممکن حضور هزاره ها در ساختار کابینه فراهم خواهد شد، اما معلوم نیست که با رویه فعلی پارلمان این کار چگونه عملی خواهد شد.
در سرمقاله 8 صبح گفته شد که رد وزیران پیشنهادی هزاره به عنوان کارنامه ای سیاه در تاریخ پارلمان افغانستان ثبت خواهد شد و این کار مجلس در گام نخست، ائتلاف رهبران سیاسی هزاره را زیر سووال برده است و از پنج وزیری که رای اعتماد کسب کردند در مرحله اول آقایان" احدی"، "خالد" و "حمیدی" رای نیاورده بودند، حالا چه اتفاق افتاده است که نمایندگان به آنان رای دادند.
نشریه "راه نجات" به نقل از عمر سخنگوی دولت آورده است که مشارکت قومی در کابینه حفظ خواهد شد و دولت در تلاش است تا در معرفی باقی مانده اعضای کابینه ، مشارکت قومی را در ساختار حکومت در نظر بگیرد.
به گفته عمر، عدم رای اعتماد به دانش و نجفی جنبه قومی نداشت و حکومت به تصمیم نمایندگان پارلمان احترام می گذارد.
روزنامه "سروش ملت "در مقاله ای اقدام مجلس در رد صلاحیت دانش و نجفی را پروژه حذف هزاره ها در پارلمان خواند و نوشت: مجلس دیروز نقاب دروغین وحدت ملی و هم پذیری را از سیمای خود برداشت و چهره واقعی خود را نشان داد.
این روزنامه در مقاله خود جمعیت هزاره ها را حدود سی درصد جمعیت افغانستان اعلام کرد و نوشت: به نظر می رسد در پنج سال آتی هیچ عضوی از جامعه هزاره ها در کابینه حضور نخواهد داشت .
نشریه ملت افزود: هزاره ها در طول تاریخ افغانستان رنج فراوانی را متحمل شده اند و جز مظلوم ترین مردم این سرزمین به شمار می رفته اند، اما نباید فراموش کرد آنان حقوق ساسی خود را به بهای خون ده ها هزار انسان بدست آورده اند و هیچ کس نمی تواند حقوق آنان را نادیده بگیرد.
همچنین "آرمان ملی" روزنامه منتقد سیاست های دولت کرزی هم در سرمقاله اش نوشت که هزاره ها براساس جمعیت خود به پارلمان راه یافته اند و اقلیت های قومی تا زمانی که همکاری و تفاهم اقوام دیگر را جلب نکنند، نمی توانند به تنهایی رای اکثریت را به دست آوردند.
به اعتقاد مقاله نویس این نشریه، به همین علت آقایان دانش و نجفی رای لازم را کسب نکردند و نتوانستند در کابینه کرزی که مصلحت های قومی در آن مد نظر بوده است، راه پیدا کنند.
"ماندگار" نشریه منتقد دولت هم نوشت که مجلس یک بار دیگر اجازه نداد که کرزی طعم شیرین رای اعتماد تمامی وزرای پیشنهادی کابینه خود را بچشد و آنچه در این میان قابل تامل است، عدم تایید دو وزیر از قوم هزاره در روز گذشته در مجلس بود.
این روزنامه ادامه داد: ممکن است یکی از این دو وزیر پیشنهادی به دلیل تقلب در انتخابات ریاست جمهوری سال قبل رای نیاورده باشد، اما رای نیاوردن دکتر دانش به عنوان یک وزیر دانشمند افغان جای سووال دارد.
روزنامه غیردولتی "افغانستان" هم عدم رای اعتماد پارلمان به دو وزیر از قوم هزاره را تبعیض نژادی در خانه ملت خواند و نوشت: جای تاسف است که مجلس به صورت علنی تعلقات قومی و نژادی وزیران را معیار قرار داد و تنها به کسانی رای دادند که از لحاظ قومی و نژادی با نمایندگان قربت داشتند.
این نشریه تاکید کرد که برجسته سازی مسایل قومی در خانه ملت هرگز با جایگاه پارلمان و مسوولیت های حقوقی و اجتماعی نمایندگان سازگار نیست و بدون شک پیامدهای این برخورد تنگ نظرانه، به عهده این نمایندگان خواهد بود.