سال ها پس از حمله آمریکا و متحدان واشنگتن به افغانستان، کشور هنوز با چالش ناامنی گروه های تروریستی دست به گریبان است. حال پس از اعلام راهبرد تازه آمریکا مبنی بر افزایش مداخله جویی در افغانستان، نگرانی هایی تازه از تداوم مصائب مردم بروز یافته است.
چند دهه ای است که سایه جنگ و خشونت بر کشور سنگینی می کند و به ویژه در یک و نیم دهه گذشته افغانستان روی آرامش به خود ندیده است. آتشی که در سال 2001 پس از حمله نیروهای ائتلاف ناتو و چند کشور دیگر شعله ور شد، امیدها برای بهبود اوضاع و اداره امور کشور به دست مردم را کم رمق تر ساخت.
در دولت «دونالد ترامپ» انتظار می رفت که شاهد کاهش هزینه های آمریکا در منطقه خاورمیانه، آسیای میانه و شرق دور باشیم اما انتشار راهبرد جدید ایالات متحده در افغانستان خلاف این انتظار بود. به این ترتیب در افغانستان دورنمای صلح و آرامش با مخاطرات جدی تری مواجه شد.

افغانستان و راهبرد جدید ترامپ
تا پیش از ورود ترامپ به کاخ سفید، یکی از مهمترین انتقادهای او به دولت قبل در خصوص ماجراجویی و هزینه های آمریکا در خارج از این کشور بود به طوری که تصور می شد ترامپ پس از رییس جمهوری از تحرکات نظامیان این کشور در مناطق مختلف جهان بکاهد.
با گذشت نزدیک به هفت ماه از عمر دولت جمهورخواه آمریکا، ترامپ رویکرد خود را درباره حوزه پرچالشی چون افغانستان مشخص نکرده بود تا اینکه او روز دوشنبه سی ام اسد/مردادماه در یک سخنرانی، از راهبرد تازه آمریکا پرده برداشت و به عبارتی سیاست ترامپ در قبال مساله افغانستان آشکار شد.
ترامپ در بیان استراتژی جدید آمریکا از حضور نیروهای این کشور تا چند سال دیگر در افغانستان و تقویت این نیروها سخن به میان آورد و اظهار کرد: در جریان این ماموریت قرار است مبارزه با تروریست های القاعده و داعش تشدید و از قدرت ‌گیری اسلام‌گرایان افراطی طالبان در افغانستان فعالانه جلوگیری شود.
ترامپ برخلاف شعارهای انتخاباتی و اتهام های او علیه «هیلاری کلینتون» رقیب دموکرات خود، حال معتقد است که آمریکا نباید از افغانستان خارج شود چرا که در این صورت پیکارجویان با استقاده از خلا ایجاده شده، قدرت را به دست خواهند گرفت.
در همین راستا ترامپ افزود: خروج عجولانه خلایی ایجاد می کند که تروریست‌ها از جمله داعش و القاعده فورا آن را پر خواهند کرد. همان طور که می‌دانید آمریکا در سال 2011 عجولانه و به اشتباه از عراق خارج شد. در نتیجه دستاوردهایی که به سختی به دست آورده بودیم به راحتی به دست دشمنان تروریست ما افتاد.
نکته جالب توجه در استراتژی جدید آمریکا این است که ترامپ به افزایش نیروهای نظامی در افغانستان اشاره ای نکرد در حالی که پیشتر کارشناسان و رسانه های آمریکایی به گمانه زنی هایی در این ارتباط پرداخته و شمار نظامیان تازه نفس در افغانستان را نزدیک به چهار هزار نفر تخمین زده بودند.
از رویداد حمله به افغانستان در زمان «جرج دبیلو بوش» رییس جمهوری جمهوریخواه آمریکا تاکنون 16 سال می گذرد و در این مدت نه تنها صلح و آرامش به کشور بازنگشته که هر روز شاهد شکل گیری و تحرکات خشونت بار گروه های تروریستی در افغانستان هستیم.

یک و نیم دهه حضور نظامی آمریکا و افزایش درگیری ها
با وجود حضور گسترده نظامیان آمریکایی و مستشاران برخی کشورهای عضو ناتو در افغانستان، علاوه بر نیروهای طالبان مدتی است که عناصر تروریستی داعش نیز وارد افغانستان شده اند. آنان با استفاده از فضای ناامن کشور بر دامنه خشونت ها افزوده اند.
یکی از بزرگترین رویدادهای تروریستی ستیزه جویان داعش چهارشنبه دهم جوزا/خردادماه در مرکز شهر کابل پایتخت انجام گرفت که در نتیجه این انفجار بیش از 90 نفر کشته و صدها نفر دیگر زخمی شدند. این رخداد یکی از حوادث تروریستی است که به رغم حضور چشمگیر نیروهای ناتو در کشور اتفاق افتاده است.
آمارهای انتشار یافته از شمار نیروهای نظامی کشورهای عضو ناتو نشان می دهد که این ائتلاف نظامی حدود 13 هزار سرباز در افغانستان گماشته که از این میزان، هشت هزار و 400 نفر آن سربازان ایالات متحده اند. در کنار نیروهای آمریکایی، دیگر کشورهای عضو ناتو البته با شمار و تاثیرگذاری کمتر حضور دارند، به عنوان نمونه آلمانی ها وظیفه آموزش نیروهای کشور را عهده دارند.
ورود ستیزه جویان داعش به افغانستان و افزایش تحرکات این گروه تروریستی در کنار اقدامات خشونت بار دیگر گروه های تندرو در کشور حاوی چند پیام مهم است؛ نخست این که از نتیجه بخش نبودن حضور گسترده نیروهای ناتو و به ویژه نظامیان آمریکایی در کشور حکایت می کند. دوم این که افزایش شمار نیروهای نظامی در راهبرد جدید ایالات متحده نمی تواند به کاهش درگیری ها در کشور منجر شود، همان طور که حضور آنان در 16 سال گذشته نیز به این هدف منتهی نشد.
نگاه منفعت طلبانه آمریکا به این بحران زمانی آشکارتر می شود که از مساله خصوصی‌ سازی جنگ در افغانستان سخن به میان می آید؛ موضوعی که پس از روی کار آمدن رییس جمهوری جدید آمریکا مطرح شده است. بر پایه این طرح خطرناک، دولت ترامپ قصد سپردن مسوولیت امور جنگی را در افغانستان به شرکت های خصوصی امنیتی دارد. در صورت تحقق این طرح که باعث نگرانی و اعتراض مقامات کشور شده، شرکت های خصوصی برای استفاده حداکثری از منافع خود به فرسایشی شدن جنگ و تداوم بحران افغانستان دامن خواهند زد.