کار کمیته‌های 50گانه جرگه مشورتی صلح به منظور بحث و گفتگو روی آجندا، در روز سوم این جرگه به پایان رسید.

کمیته‌های کاری روز چهارشنبه (11 ثور) روی چهار سوال اساسی که آجندای اصلی جرگه مشورتی صلح را تشکیل می‌داد، بحث کردند.

به خاطر قطع جنگ و آمدن صلح و ثبات در کشور، چطور می‌توان طالبان را قانع به مذاکره ساخت؟ دولت در مذاکره با طالبان روی کدام ارزش‌ها و دستاوردها باید ایستادگی کند؟ ترکیب هیأت مذاکره‌کننده دولت چگونه باشد؟ و سیاست دولت در قبال همسایه‌ها به ویژه "کشوری که طالبان را حمایت مالی و تسلیحاتی می‌کند،" چگونه باشد؟
این سوالاتی بود که از سوی دولت در جرگه مشورتی صلح مطرح شده بود و اشتراک کنندگان باید خطوط سرخ حکومت در مذاکره با طالبان را مشخص می‌کردند.

کار کمیته‌های کاری جرگه مشورتی صلح نیز روی پاسخ دادن به این سوالات متمرکز شده بود.

شفیق الله صافی یکی از اعضای کمیته سوم کاری جرگه گفت: "ما اعضای کمیته، نظریات خود را پس از بحث‌های سازنده در 7 مورد جمع بندی کردیم؛ امیدواریم که بتوانیم به روند صلح در کشور کمک کنیم."

او خاطر نشان کرد، صلح پایدار در کشور از اولین مورد توافقی در همه کمیته‌های کاری جرگه بود، دوم اینکه سازمان ملل و جامعه جهانی باید تضمین کنند که پاکستان بعد از توافق صلح با طالبان، در امور داخلی افغانستان دخالت نکرده و گروه‌های مخالف دولت را تمویل و تجهیز نکند.

فرزانه الوغ بیک یکی دیگری از اشتراک کنندگان جرگه گفت: "ما در کمیته کاری خود به این نتیجه رسیدیم که دولت در مذاکره با طالبان باید حقوق تمامی مردم افغانستان به ویژه حقوق مدنی و بشری زنان را به عنوان خط سرخ مردم افغانستان در نظر بگیرد."

عبدالاحمدعلی یزدان پرست یکی از اعضای کمیته چهارم جرگه نیز گفت: "ما دفاع از نظام جمهوری اسلامی، حفظ قانون اساسی و برگزاری انتخابات را جزو خطوط سرخ مردم افغانستان برای مذاکره با طالبان مشخص کردیم؛ این خواست همه اعضای جرگه و مردم افغانستان است."

آقای یزدان پرست تاکید کرد که پیشنهاد دیگر این کمیته، برای مذاکره با طالبان نیز این بوده که دولت باید تیمی را از شخصیت‌های مطرح جهادی و سیاسی، علما و نخبگان کشور برگزیند که مورد پسند همه مردم افغانستان باشد تا بتواند میان دولت، مردم و طالبان به منظور صلح تفاهم ایجاد کند.

 امام محمد شریفی یکی دیگری از اشتراک کنندگان این جرگه نیز گفت که کمیته کاری مربوطش بر برقراری آتش‌بس فوری میان دولت افغانستان و طالبان به منظور ادامه گفتگوی صلح تاکید کرده است. به گفته او، سازمان ملل و جامعه جهانی باید از این آتش بس نظارت کنند تا طرفین درگیر پیمان صلح را نشکنند.

پیش از این نگرانی‌های در مورد احتمال اعمال نفوذ حکومت در جرگه مشورتی صلح به منظور پیگیری اهداف خاص حکومتی مطرح شده است.

اما؛ معصومه حسنی رییس کمیته سوم جرگه در این مورد می گوید: "بحث سیاسی خارج از موضوع جرگه بود؛ ولی در کمیته‌های کاری روی آجندای صلح بحث کردیم و راه‌های را برای کشاندن طالبان به میز مذاکره، به حکومت پیشنهاد کرده‌ایم."

جرگه‌ای به چنین بزرگی حتماً خالی از اختلاف دیدگاه اشتراک کنندگان هم نبوده است. حفیظ الله عرب نماینده مهاجران ایران در این جرگه گفت: "در برخی کمیته‌ها مشکلات و اختلاف نظرهای متعددی در مورد چگونگی مذاکره با طالبان وجود داشت؛ اما در نهایت این اختلاف دیدگاه‌ها با بحث و گفتگو حل شد."

آقای عرب در بخش چگونگی تطبیق پیشنهادات جرگه از سوی دولت و مخالفان دولت نیز گفت که این جرگه به مثابه مظهر اراده مردم افغانستان صدای مردم را منعکس می‌کند و خود به نحوی اعمال فشار بر دوطرف درگیر جنگ به منظور تامین صلح در کشور است.

قرار است پیش از ظهر فردا (روز چهارم جرگه) روئسای کمیته‌های کاری نتایج بحث‌های این کمیته‌ها را به هیات اداری جرگه گزارش دهند و هیات اداری نیز بعد اظهر فردا این گزارشات را به منظور ارائه به دولت جمع بندی خواهد کرد.

گفتنی است که بعد از ظهر ادیروز رییس جمهور غنی نیز به خیمه لویه جرگه آمده بود و با کتگوری‌های مختلف جرگه مشورتی صلح به شکل جداگانه بحث و گفتگو کرده است.

هرچند جزئیات بیشتری در این مورد منتشر نشده؛ اما گفته می‌شود که آقای غنی پیشنهادات کتگورهای مختلف جرگه را در موارد مختلف شنیده است.