جواد امیری / دو طرف مذاکره کنندگان صلح از یک قوم است اما با دو دیدگاه سیاسی؛ به ظاهر سیکولار و بنیادگراها که در برابر هم قراردارند و می جنگند اما در یک موضوع یعنی عدم هم‌پذیری و عدم شر اکت دیگر اقوام، در قدرت آتی افغانستان اتفاق نظر دارند!

در واقع اکثر نزاع های چندین دهه‌ی اخیر افغانستان، بدون لحاظ منافع دیگر اقوام در بین حاکمان پشتون بر سر تصاحب قدرت صورت گرفته است تا لحاظ منافع مردم افغانستان، می شود گفت اختلافات حاکمان افغانستان بیشتر اختلاف قبیله‌ی بین بزرگان قوم صاحب قدرت یعنی بین قبائل قدرت طلب پشتون بوده است زیرا آنها هنوز هم خودشان را وارثان شاهان گذشته دانسته و حاکمیت افغانستان را تحت قباله های شرعی خود می دانند!

از منازعات بین ظاهرشاه و داودخان دو پسر عمو گرفته تا اختلافات اعضای حزب خلق و پرچم حتی علت سقوط دولت نجیب را هم همین تعصب قومی جنرالان فاشیست پشتون رقم زد  چون قدرت جنرال غیر پشتون دوستم برای آنها غیر قابل تحمل شد مخالفت عمدتا جنرالان پشتون با دوستم باعث تقابل جنرال دوستم با دولت نجیب شد و نهایتا باعث سقوط دولت او گردید.

امروز هم نزاع بین اشرف غنی و ملا هبت الله یا دو پسر عمو، معصوم استانکزی و عباس استانکزی در قطر است یکی به نام طالب دیگری به نام دولت، منبع هر دو آمریکا است درست مثل زمان خلق و پرچم که منبع هردو روس‌ها بودند.

نادیده گرفتن منافع همه ساکنین افغانستان و جلوگیری از تحقق حقوق همه اقوام با دخالت کشورهای استعمارگر چون آمریکا و انگلیس و دیگر کشورهای دخیل پایه‌های بنیادین صلح متزلزل خواهد شد زمان آن گذشته است که قومی با تکیه بر قدرتهای خارجی و با معامله با خون و خاک افغانستان بر مردم افغانستان حکومت کند این را باید بزرگان شریف اقوام پشتون و هر بازیگر افغانستان بدانند واقعیت افغانستان تعدد اقوام و مذاهب است صحبت از اشتراک اقوام افغانستان به معنای قوم گرایی نیست به معنای شناخت و راهکار واقعیت افغانستان است.

بنابر این در شرایط حساس و سرنوشت‌ساز کنونی هم اولین گام پیشرفت صلح، عدم انحصار گرایی اقوام محترم پشتون بخصوص سیاست‌گران محترم این قوم هستند که اشتراکِ دیگر اقوام افغانستان را در قدرت بپذیرند و منافع آن ها را نیز در این صلح  به عنوان اتباع افغانستان در نظر بگیرند و در عرصه های سیاسی، نظامی، فرهنگی  شریک کنند، تا برادران پشتون ما از این سیاست تک محوری دست بر ندارند و به وَهْم قدرت مطلقه‌ی گذشته خود پایان ندهند صلح و سازندگی و امنیت و رفاه به افغانستان رو نمی آورد. حتی اگر دو طرف مذاکره به تقسیم قدرت هم به توافق برسند و به انحصارگرایی و تمامیت‌خواهی قومی ادامه دهند این صلح شکننده خواهد بود و افغانستان به امنیت و آسایش نخواهد رسید زیرا در دنیای کنونی و در شرایط فعلی تکرار تاریخ شاهان زَی‌ها و زایِی‌ها مقدور نبوده و هیچ قوم و قبیله‌ای به اعتبار تباری و گذشته‌ی خود  به تنهایی نمی‌تواند با خودسپاری به بیگانگان حکومت کند حکومت متکی به بیگانگان عدم رضایت و عدم همراهی مردم با حکومت را به همراه خواهد داشت ضمن اینکه تنافی منافع کشور های استعمارگر و دولتهای حامی هرگز کشور را اجازه رفتن به سمت و سوی امنیت و استقلالیت نمی‌دهد.

ادامه دارد... .

نویسنده: جواد امیری