کارشناس مسائل سیاسی افغانستان می‌گوید که ایران بیش از 900 کیلومتر مرز مشترک با افغانستان دارد. امنیت ایران وافغانستان بهم مرتبط است.

دومین نشست وزیران امور خارجه کشورهای همسایه افغانستان به همراه روسیه روز چهارشنبه روز (چهارشنبه 5 عقرب) با موضوع محوری حل بحران کشور در تهران برگزار شد. دبیرکل سازمان ملل و وزیران امور خارجه روسیه و چین به شکل ویدیویی در این نشست شرکت کرده بودند.

پیرمحمد ملازهی کارشناس مسائل سیاسی افغانستان درباره نشست تهران به اسپوتنیک گفت: که ایران بیش از 900 کیلومتر مرز مشترک با افغانستان دارد. امنیت ایران وافغانستان بهم مرتبط است.

وی افزود که ایران از این زاویه دو تا مشکل دارد:
«1- ترانزیت مواد مخدر هزینه های انسانی ومالی زیادی را به ایران تحمیل می کند. 2- گروه های ضدایرانی نظیر جیش العدل که خود را حامی حقوق اهل سنت شرق کشور می‌داند از زیر مجموعه‌های داعش است و با طالبان همکاری دارد .از این زاویه ایران نگرانی دارد».

آقای ملازهی می‌گوید که ازنگاه ایران امنیت در افغانستان با امنیت ایران پیوند دارد. صلح و ثبات در افغانستان هدف اصلی ایران می‌تواند باشد.

اهمیت نشست همسایگان افغانستان در تهران را در چه می بینید، آقای ملازهی افزود:
«اهمیت نشست در این بود که همسایگان افغانستان توانستند به دیدگاه های یکدیگر آگاه شوند. درعین حال مشخص شد که لا اقل دو برداشت متضاد در همسایگی افغانستان وجود دارد پاکستان به دنبال شناسایی طالبان است و تاجیکستان به شدت مخالف است. روی دولت فراگیر تقریبا وحدت نظر وجود دارد».

چی دلیلی داشت که حالا ایران از نمایندگان طالبان برای حضور در این نشست دعوت نکرد، این کارشناس خاورمیانه گفت:
«علت این که ایران از طالبان دعوت نکرد این بود که دعوت به صورت تلویحی به معنای شناسایی طالبان تلقی می شد که ایران نمی خواست چنین برداشتی از اجلاس بشود و ممکن بود باعث بروز اختلاف بین کشورها شود و حتی بعضی شرکت نکنند».

در مورد این که چقدر این نشست به روی ایجاد یک حکومت فراگیر در افغانستان تاثیرگذار خواهد بود، پیرمحمد ملازهی می‌گوید:
«روی دولت فراگیر گمان نمی‌کنم تاثیر خاصی داشته باشد تلقی از دولت فراگیر در نزد طالبان با تلقی دیگران تفاوت دارد. طالب همین دولت را فراگیر می‌داند دو مولوی تاجیک و یک مولوی ازبیک در دولت موقت هست. منتها این که تاجیک‌ها ازبیک‌ها و به‌خصوص هزاره‌ها در قدرت سهم مشخص داشته باشند به‌نظر نمی رسد طالبان جنین آمادگی داشته باشند با ساخت ایدئولوژیک طالب هم خوانی ندارد مگر آنکه واقعا ناچار شوند که در شرایط کنونی چنین اضطراری را حس نمی‌کنند».

آیا همچو نشست ها می‌تواند برای حل بحران افغانستان مفید واقع شود، ملازهی می‌گوید:
«این گونه نشست ها گامی در جهت درست است. طالب واقعیتی است که به قدرت رسیده نمی‌شود نادیده اش گرفت. دیر یازود هم منطقه و هم جهان ناچار به کار با طالب خواهند شد. وحکومت را برسمیت خواهند شناخت راه دیگری وجود ندارد. با این حال تلاش می‌شود طالبان را قانع کنند که نرم های جهانی را بپذیرند. احتمالا خود طالبان کم کم به ضرورت های حکومتداری پی خواهند برد و تعدیل می‌شوند ولی اگر منزوی شوند مشکل ساز می شوند. داعش والقاعده را هم درنظر داشته باشید که در افغانستان حضور دارند ومی‌توانند با طالبان در صورت انزوای طالبان به اتحاد برسند و امنیت منطقه و جهان را باتهدید روبرو کنند. به گمان من چین و روسیه متوجه این امر هستند واحتمالا مایلند که با طالبان تحت شرایطی وارد معامله شوند اتحادیه اروپا در مسیر شناسایی طالبان قرار گرفته است. بنابراین پاسخ مثبت است نشست هائی از این دست به حل نسبی بحران افغانستان می تواند کمک کند .اما نیاز به گذشت زمان بیشتری  ورای زنی های بیشتری هست».

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان پیشتر گفته بود که هیچ فردی از طرف طالبان در نشست تهران برای افغانستان شرکت نخواهد کرد.

غیبت طالبان در نشست تهران برای افغانستان در حالی است که چند روز پیش از برگزاری این نشست، بهادر امینیان، سفیر ایران در کابل با امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان دیدار و گفتگو کرده بود.

ایران با وجود باز نگه داشتن دفاتر نمایندگی خود در افغانستان پس از به قدرت رسیدن طالبان، اعلام کرده که برای به رسمیت شناختن حکومت طالبان عجله ندارد.