گرچند معارف امروز افغانستان در مقایسه با سال های گذشته به ویژه دوران حاکمیت طالبان رشد قابل ملاحظه ای داشته است، اما با درنظر داشت ضرورت های فعلی ودر مقایسه با کشور های دیگر، معارف افغانستان در سطح خیلی پایین قراردارد. کمبود معلمان مسلکی هنوز هم به عنوان مشکلی جدی در برابر دانش آموزان و معارف کشور به شمار می رود که از مجموع 193 هزار معلم، تنها 41 درصد آنان مسلکی اند و بقیه دارای مدرک صنف دوازدهم یا پایینتر ازان می باشند که بیشتر در ولایات نا امن به چشم می خورد. حوا، یکی از معلمان ولسوالی ورس ولایت بامیان که تا صنف ششم در ایران درس خوانده است گفت: "تا چهار سال در قریه ای تگبغار ولسوالی ورس درس می دادم، اما بنابر مشکلاتی که داشتم برای ادامه تحصیل به کابل آمدم." او میگوید: "در مکتبی که من درس می داد، 160 شاگرد مصروف آموزش بودند و تنها سه معلم به شمول یک سرمعلم مدرک صنف دوازدهم داشتند و بقیه شاگردان صنوف دهم و یازدهم همین مکتب هستند که به شاگردان صنوف پایینتر تدریس می کنند." خانم حوا از راه اندازی کورس های زمستانی برای معلمان یاد نموده گفت که این دوره های آموزشی برای معلمان خیلی سودمند به شمار می روند، اما با آنهم این کورس ها برای بالا رفتن ظرفیت آنان بسنده نیست. سخنگوی وزارت معارف نا امنی ها و نبود معلمان زن را یگانه مشکل در راستای کمبود آموزگاران دانسته افزود محروم شدن دانش آموزان از ادامۀ تحصیل سبب افزایش فقر، عقب ماندگی و نا امنی بیشتر در کشور میشود. مسوولان دولت به ویژه رییس جمهور حامد کرزی در ده سال گذشته بارها روی گسترش معارف تاکید ورزیده و از مخالفان مسلح خواسته اند تا دست از به آتش کشیدن مکاتب بردارند و مانع رفتن دانش آموزان به مکاتب نشوند. رییس جمهوری همچنین از علمای دینی و بزرگان قومی خواسته است تا در روستاها به تبلیغ جهت قانع ساختن مخالفان معارف تلاش نمایند. در همین حال، طالبان می گویند که آنان مانع معارف کشور که مطابق شریعت اسلامی باشد نمی شوند. مقام های گروه طالبان همچنین به این باورند که کتب درسی را به خاطر داشتن آیات و احادیث آتش نمی زنند، اما استفاده ازین کتاب ها را برای دختران و رفتن آنان را به مکتب مطابق شریعت اسلامی نمی دانند. سخنگوی وزارت معارف از عدم دسترسی دوصد هزار دانش آموز در 9 ولایت کشور به دلیل مسدود بودن مکاتب در نتیجه ناامنی ها خبر داد و افزود: هم اکنون 550 باب مکتب در سراسر کشور مسدود است. جامعه جهانی نیز همواره بر اصل همکاری و سرمایه گذاری روی معارف، صحت و بازسازی افغانستان تاکید کرده است، اما به گفته منتقدان، مساعدت آنان بیشتر حیف و میل شده است. صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) در ماه فبروری سال گذشته میلادی حدود 55،7 میلیون دالر رابه منظور رشد معارف در افغانستان کمک کرد که این کمک ها برای سه سال آینده سیزده ولایت افغانستان را که شاخص های وزارت معارف دران مناطق ضعیف باشد، تحت پوشش قرار می دهد. این در حالی است که وزارت معارف از جذب یک میلیون شاگرد در نصاب تعلیمی سال روان خبر داده میگوید تعداد مجموعی شاگردان به 9.4 میلیون رسیده است.