دوازدهمین دور گفتوگوهای امنیتی هرات تحت نام «افغانستان: رستاخیز امید؛ تلاش مشترک» از سوی مرکز مطالعات استراتژیک افغانستان در شهر مادرید، پایتخت اسپانیا، برگزار شده است. کارشناسان سیاسی و امنیتی، مشاوران نهادهای تحقیقاتی و سازمانهای بینالمللی، روزنامهنگاران و جمعی از نخبهگان سیاسی و مدنی افغانستان و جهان از شرکتکنندهگان این دور گفتوگوهای امنیتی هرات هستند. سخنرانان این نشست، با تمرکز بر تهدید تروریسم، فضای سیاسی و وضعیت زنان، به تبادل نظر پرداختهاند. دکتر رنگین دادفر سپنتا از گفتوگوهای صلحآمیز با طالبان حمایت کرده است. او همزمان گفته که نگرانی اصلی مردم نجات کشور از «رژیم ستمگر طالبان» است. این مقام حکومت سابق پیشنهاد کرده که «مجمع ملی مردمی افغانستان» ایجاد شود تا برای افغانستان عاری از تروریسم، افراطگرایی، تبعیض، بیسوادی و خصومت تلاش کند و همزمان صلح و مقاومت بهطور همزمان دنبال شود. برخی از سخنرانان از حضور تروریسم در افغانستان هشدار داده و تاکید کردهاند که اگر جهان وضعیت افغانستان را نادیده بگیرد، فاجعه بدتر از 11 سپتامبر رخ خواهد داد. همچنان گفته شده که طالبان دور دوم بدتر از طالبان دور نخست هستند.
دوازدهمین دور گفتوگوهای امنیتی هرات در شهر مادرید روز دوشنبه با سرودخوانی میهنی زنان و رقص سماع آغاز شد. سرود میهنی «وطن عشق تو افتخارم» توسط شهره وکیلی اجرا شد. این دور گفتوگوها تحت عنوان «افغانستان: رستاخیز امید؛ تلاش مشترک» با حضور دهها فعال سیاسی، پژوهشگران نهادهای تحقیقاتی، دیپلماتها، فعالان مدنی و حقوق بشری و روزنامهنگاران برگزار گردید.
در روز نخست این نشست، سخنرانان درباره تروریسم، فضای سیاسی افغانستان و وضعیت زنان بحث و گفتوگو کردند. همچنان، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد برای افغانستان، درباره وضعیت زنان و دختران و اوضاع بشری در افغانستان صحبت کرد و درخواست حکم بازداشت رهبر و رییس دادگاه عالی طالبان را بهعنوان اقدامی برای تقویت روحیه زنان و تداوم مبارزاتشان ستود.
دکتر رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی حکومت سابق افغانستان، در گفتوگوهای امنیتی هرات از گفتوگوهای صلحآمیز با طالبان حمایت کرده و مدعی شده که این موضوع توسط بسیاری از سیاستمداران، جنبشهای مدنی و سازمانهای مدافع حقوق زنان نیز مطرح شده است. با این حال، او اشاره کرده که تا کنون هیچ بازخوردی از سوی طالبان در این زمینه دریافت نشده است. سپنتا افزوده که مردم افغانستان و جامعه بینالمللی آرزوی مشترکی برای ثبات و صلح در افغانستان دارند. او تصریح کرده که برای مردم افغانستان، نگرانی اصلی همچنان «نجات میهن از رژیم ستمگر طالبان» است.
آقای سپنتا گفته است که جنبشهای ضدطالبان در داخل کشور، به دلیل فقدان یک جایگزین سیاسی منسجم و فراگیر با اهداف مشخصی مانند دموکراسی، حاکمیت قانون و عدالت اجتماعی، با چالشهای جدی مواجه هستند. به گفته او، جامعه بینالمللی و کشورهای منطقه و همسایهگان نیز سیاست متحدانهای نسبت به افغانستان اتخاذ نکردهاند. او تاکید کرده که رقابتهای ژئوپلیتیکی و تفاوتهای ایدیولوژیک منجر به ظهور دو نیروی مخالف در رابطه با افغانستان شده است. به باور او، رقابت میان جامعه جهانی و کشورهای منطقه و همسایهگان میتواند دستیابی به صلح در افغانستان را بهطور فزایندهای دشوار سازد.
این مقام ارشد حکومت سابق گفته است که بحران کنونی کشور، تحت حاکمیت استبدادی طالبان، اهمیت تلاش برای مقاومت متحد و هماهنگ در بخشهای مختلف جامعه را نمایان میسازد. او پیشنهاد کرده که برای اثربخشی جنبشهای آزادیبخش، لازم است این جنبشها دارای برنامههای سیاسی مشخص، ساختارهای سازمانی منسجم و روشهای مبارزاتی باشند که با روابط قدرت سیاسی و نظامی غالب همسو شوند.
آقای سپنتا پیشنهاد کرده که «مجمع ملی مردمی افغانستان» بهطور قاطع و مشخص تاسیس گردد. از نظر او، این مجمع باید شامل مردان و زنان و تمام نیروهای سیاسی و اجتماعیای باشد که به استقلال، آزادی و یکپارچهگی افغانستان باور دارند. به گفته او، این مجمع میتواند برای افغانستان بدون آفات تروریسم، افراطگرایی، تبعیض، بیسوادی و خصومت تلاش کرده و این اهداف را بهطور عملی محقق سازد. او افزوده که ضروری است صلح و مقاومت همزمان دنبال شوند.
رحمتالله نبیل، رییس عمومی امنیت ملی حکومت سابق افغانستان، گفته است که اگر جهان دوباره طالبان را نادیده بگیرد، فاجعه بدتر از 11 سپتامبر رخ خواهد داد. به گفته او، افغانستان در خط مقدم مبارزه با تروریسم قرار دارد. او همچنان نسبت به تهدیدات جهانی ناشی از رژیم طالبان هشدار داده و گفته که داعش تنها یک گروه تروریستی نیست، بلکه یک بمب ساعتی است.
رایان کراکر، سفیر پیشین امریکا در افغانستان، گفته است که طالبان در دوره دوم خود بدتر از دوره اول هستند. آقای کراکر با ابراز نگرانی از اوضاع امنیتی افغانستان تاکید کرده است که تروریسم در این کشور همچنان «زنده و فعال» است. او همچنین افزوده است که «بدترین» کاری که جامعه جهانی میتواند انجام دهد، بهرسمیت شناختن طالبان است.
از سوی دیگر، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد برای افغانستان، در این نشست گفته است که درخواست حکم بازداشت رهبر و رییس دادگاه عالی طالبان از سوی دادستان دیوان کیفری بینالمللی، به زنان و دختران در افغانستان روحیه داده تا به مبارزه خود برای بهدستآوردن حقوقشان ادامه دهند. او گفته که محکومیت و سخنان کافی نیست و باید در برابر محدودیتهای طالبان اقدام جدی صورت گیرد. به گفته او، اگر حکم جلب رهبر و رییس دادگاه عالی طالبان صادر شود، بهبود روابط کشورهای جهان با گروه طالبان و بهرسمیتشناختهشدن این گروه را دشوار خواهد کرد و به کشورهای جهان پیام میدهد که این گروه هنوز با بهرسمیتشناختهشدن فاصله دارد.
آقای بنت تاکید کرده که وضعیت زنان و دختران افغانستان باید بخش جداییناپذیر هر گونه روند مذاکره و صلح در افغانستان باشد. به گفته او، جهان بهطور کلی با نوعی عقبگرد در زمینه وضعیت زنان روبهرو است، اما وخامت وضعیت زنان افغانستان با هیچ کشور دیگری قابل مقایسه نیست. او تصریح کرده که جهان باید ناقضان حقوق بشر در افغانستان را پاسخگو قرار دهد.
اسد درانی، رییس پیشین سازمان استخبارات پاکستان، در نشست امنیتی هرات در اسپانیا گفته است که اسلامآباد پس از خروج امریکا و ناتو از افغانستان، طرحهای منطقهای خود را کنار گذاشت و تنها بر تامین منافع خود متمرکز شد.
محمد آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان، در این نشست گفته است که احتمال تکرار حادثه 11 سپتامبر وجود دارد. او همچنان تاکید کرده است که طالبان را واقعیت دایمی افغانستان نمیداند. او افزوده که طالبان با «سوءاستفاده از پشتونوالی» حاضر نیستند اعضای تحریک طالبان پاکستانی را به این کشور تحویل دهند.
محسن داور، نماینده پیشین پارلمان پاکستان، گفته است که طالبان یک پروژه هستند و نباید این گروه عادیسازی شود. به گفته او، این پروژه بر مردم افغانستان تحمیل شده است. او افزوده که طالبان میتوانند به داعش تبدیل شوند و باعث بیثباتی بیشتر در افغانستان گردند. داور تاکید کرده که سیاستهای طالبان باعث تقویت گروههای افراطی مانند داعش میشود.
این دور گفتوگوهای امنیتی هرات یک روز پس از تاریخ تعیینشده در شهر مادرید اسپانیا برگزار شد. این نشست از هفتم تا هشتم حوت سال جاری ادامه دارد و در آن موضوعات مختلف پیرامون افغانستان و تبعات ناشی از وضعیت کنونی این کشور بر منطقه و جهان مورد بحث قرار میگیرد.