هجدهمین نشست تخصصی انجمن راحل با موضوع «مهاجرین افغانستانی و آینده پیوندهای تمدنی ایران و افغانستان» روز سهشنبه 25 سُنبله/شهریور 1404 در خانه اندیشهورزان تهران برگزار شد.
در این نشست که با حضور جمعی از دانشجویان، پژوهشگران و فرهیختگان ایرانی و افغانستانی برگزار شد، دکتر محمدهادی همایون، استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه مطالعات تمدنی، به ارائه تحلیلی تاریخی از روابط دو کشور پرداخت.
وی در سخنرانی خود با نقد مفهوم «مهاجرت» در توصیف حضور افغانستانیها در ایران، تأکید کرد: «ما با یک پیوند تمدنی روبرو هستیم، نه پدیده مهاجرت. حضور افغانستانیها در ایران را باید بازگشت دو پاره از یک ملت به هم دانست.»
همایون با اشاره به تاریخ مشترک دو کشور، افزود: «در تمدن اسلامی، مرزهای امروزی معنایی نداشتند. جهان اسلام امتی واحد بود و دانشمندی از هند میتوانست در مغرب عربی قاضی شود. ما باید به این الگوی تمدنی بازگردیم.»
وی افغانستان را «دروازه طلایی» ارتباط ایران با شرق جهان خواند و هشدار داد: «متأسفانه با نگاه امنیتی به این رابطه، ما خود را از ثروتترین حوزه نفوذ فرهنگی محروم کردهایم.»
در بخش دیگری از این نشست، رضا عطایی، دبیر کارگروه اجتماعی-سیاسی انجمن راحل، با اشاره به رسالت این انجمن گفت: «آنچه انجمن راحل را به ادامه این مسیر ترغیب میکند، یافتن پاسخ برای این پرسش بنیادین است که چگونه میتوان از چالش پیش رو به فرصتی برای تقویت پیوندهای تمدنی رسید.»
در بخش پرسش و پاسخ، حاضران به طرح سؤالات متعددی پرداختند که مهمترین آنها عبارت بودند از:
· چگونگی عملیاتی کردن نگاه تمدنی در فضای سیاسی حاضر
· راهکارهای عملی برای زدودن تصویرهای کلیشهای
دکتر همایون در پاسخ به این پرسشها تأکید کرد: «راه حل اصلی در تقویت پیوندهای مردمی است. باید چنان این پیوندها را تقویت کنیم که به واقعیتی اجتنابناپذیر تبدیل شود. تجربه اربعین نشان داد که پیوندهای مردمی میتواند سیاستهای رسمی را متحول کند.»
انجمن راحل، به بررسی علمی مسائل مرتبط با مهاجرین افغانستانی در ایران میپردازد و تاکنون هجده نشست تخصصی در این حوزه برگزار کرده است.