مهاجرین افغانستان در جمهوری اسلامی ایران، بهعنوان کشوری همسایه با پیوندهای عمیق تاریخی، فرهنگی و اجتماعی با افغانستان، مطالبات و توقعاتی دارند که شاید از نگاه برخی، زیاد به نظر برسد؛ اما این توقعات بیدلیل و بیریشه نیست. سالها زندگی در کنار مردم ایران، اشتراکات تاریخی و فرهنگی، رنجهای مشترک و همچنین آنچه مهاجرین افغانستان از آن بهعنوان دههها دفاع و حمایت از نظام جمهوری اسلامی و ولایت فقیه یاد میکنند، موجب شده است که بخشی از مهاجرین انتظار داشته باشند در شرایط دشوار کنونی، با آنان با کرامت، احترام و نگاه انسانی و اسلامی برخورد شود.
طبیعی است که مهاجرین باید به قوانین جمهوری اسلامی ایران احترام بگذارند و رعایت قانون را وظیفه خود بدانند. با این حال، واقعیت این است که وضعیت مهاجرین طی دهههای گذشته بیش از آنکه بر پایه یک قانون جامع و مشخص مهاجرتی اداره شود، با مجموعهای از بخشنامهها، مصوبهها و دستورالعملهای مختلف مدیریت شده است؛ مسئلهای که هم برای مسئولان اجرایی و هم برای خود مهاجرین، مشکلات و ابهامهای فراوانی ایجاد کرده است.
از مسئولان جمهوری اسلامی ایران انتظار میرود در روند ساماندهی وضعیت مهاجرین، کرامت انسانی آنان حفظ شود و هیچ مهاجری به بهانه اجرای قانون، با بیاحترامی یا رفتار نامناسب مواجه نشود. شایسته است به مأموران و مسئولان مرتبط با امور مهاجرین نیز تأکید و تذکرات لازم داده شود تا اجرای قانون با حفظ احترام، اخلاق اسلامی و شأن انسانی افراد همراه باشد.
حق تحصیل کودکان مهاجر را نادیده نگیریم
یکی از مهمترین نگرانیهای خانوادههای مهاجر، سرنوشت تحصیلی فرزندانشان است؛ کودکانی که بسیاری از آنان سالها در ایران زندگی کردهاند و بخشی از عمر و هویت اجتماعی خود را در مدارس این کشور سپری کردهاند.
از مسئولان تقاضا داریم نسبت به تعلیم و تربیت فرزندان مهاجرین، چه کودکانی که دارای سربرگهای قبلی بودهاند و اکنون اعتبار آن مدارک از سوی دولت محل بحث یا لغو اعلام شده است و چه کودکانی که فاقد چنین مدارکی هستند، توجه ویژهای داشته باشند و برای ادامه تحصیل آنان راهکاری عملی، انسانی و قانونی پیدا کنند.
ممکن است نسلهای گذشته در مقاطعی از تاریخ افغانستان، گرفتار جنگ، ناامنی، قومگرایی، منطقهگرایی و اختلافات مذهبی شده باشند و حتی در تصمیمها و عملکردهای خود اشتباهاتی داشته باشند؛ اما کودکان امروز هیچ تقصیری در اشتباهات و ناآگاهیهای نسلهای گذشته ندارند.
نباید کودکی را از حق تحصیل محروم کرد تا بهای اشتباهاتی را بپردازد که خودش در ایجاد آنها نقشی نداشته است. این کودکان حق دارند درس بخوانند، رشد کنند و آیندهای بهتر برای خود، خانواده، جامعه و منطقهشان بسازند.
امروز بیش از هر زمان دیگری، نگاه مسئولانه و دلسوزانه به مسئله مهاجرین ضرورت دارد. ساماندهی مهاجرین و اجرای قانون میتواند در کنار حفظ کرامت انسانی، رعایت حقوق کودکان و فراهمکردن امکان آموزش صورت گیرد و این دو موضوع الزاماً در برابر یکدیگر نیستند.
امید است مسئولان جمهوری اسلامی ایران با رویکردی اسلامی، انسانی و دلسوزانه، برای مشکلات موجود راهکارهایی روشن و عملی ارائه کنند تا هم نگرانیهای دولت و جامعه میزبان کاهش یابد و هم خانوادههای مهاجر از بلاتکلیفی و نگرانی نسبت به آینده فرزندان خود رهایی پیدا کنند.
روح قائد امت، رهبر شهید انقلاب اسلامی و دیگر شهدای عزیز محور مقاومت شاد و یادشان گرامی باد.