زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا برای افغانستان، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است که تجربه 30 سال گذشته نشان میدهد میان آنچه پاکستان درباره حمایت از گروههای مسلح میگوید و آنچه در عمل انجام داده، فاصله قابل توجهی وجود دارد.
او با اشاره به نقش پاکستان در تحولات جنگ افغانستان گفته است که این «بازی دوگانه» باید پایان یابد و دو کشور باید فصل تازهای در روابط خود آغاز کنند.
خلیلزاد همچنین بر ضرورت همکاری اقتصادی و توسعهای میان دو کشور تأکید کرده و گفته است که کابل و اسلامآباد باید توافق کنند که خاک هیچیک از دو کشور برای تهدید امنیت طرف مقابل مورد استفاده قرار نگیرد.
این اظهارات خلیلزاد در حالی مطرح شده است که روابط میان کابل و اسلامآباد در روزهای اخیر بار دیگر با تنشهای امنیتی و نظامی همراه بوده است.
آریانا نیوز گزارش داده است که خلیلزاد در اظهارنظری دیگر در 26 سپتامبر نیز با اشاره به سیاستهای پاکستان در سه دهه گذشته، درباره تعهد اسلامآباد به رفاه مردم افغانستان ابراز تردید کرده و بر ضرورت «بازتنظیم» روابط میان دو کشور تأکید کرده بود.
در همین حال، تنشهای مرزی نیز افزایش یافته است. بر اساس گزارش آوا، در روزهای اخیر درگیری میان نیروهای امارت اسلامی و نیروهای پاکستانی در سپینبولدک قندهار گزارش شده و حملات هوایی پاکستان در چند ولایت نیز واکنش کابل را به دنبال داشته است. پاکستان این حملات را در ارتباط با تهدیدهای امنیتی و فعالیت گروههای مسلح توجیه کرده، در حالی که مقامهای امارت اسلامی این اتهامات را رد کردهاند.
خلیلزاد پیش از این نیز پیشنهاد کرده بود که کابل و اسلامآباد به توافقی برسند که بر اساس آن هیچیک از دو طرف اجازه ندهد از قلمروشان برای تهدید امنیت طرف مقابل استفاده شود و اجرای چنین توافقی نیز با نظارت یک طرف ثالث همراه باشد.
به باور آگاهان امور، اظهارات تازه خلیلزاد در شرایطی مطرح میشود که اختلافات امنیتی میان کابل و اسلامآباد از سطح اتهامهای سیاسی فراتر رفته و در مواردی به درگیری و حملات فرامرزی انجامیده است. در چنین شرایطی، تأکید بر همکاری اقتصادی، گفتوگو و اصل استفادهنشدن از خاک دو کشور علیه یکدیگر میتواند نشاندهنده اهمیت یافتن راهکارهای سیاسی در کنار موضوعات امنیتی باشد.
بررسیها نشان میدهد اختلاف اصلی دو طرف همچنان بر سر اتهامهای متقابل درباره فعالیت گروههای مسلح در خاک یکدیگر و چگونگی تأمین امنیت مرزها متمرکز است؛ موضوعی که بدون سازوکار مشخص برای گفتوگو و راستیآزمایی، میتواند همچنان بر روابط دو همسایه سایه بیندازد.