بعد از تشکیل حکومت مؤقت زمینه تحصیل برای همه مردم افغانستان فراهم گردید که این موضوع در قانون اساسی افغانستان پذیرفته شده و مطابق قانون اساسی دولت مکلف است تا درجه لیسانس در موسسات تحصیلات عالی و نیمه عالی زمینه تحصیل را فراهم نماید. دولت افغانستان هم در این زمینه دستاورد های قابل ملاحظه را دارا می باشد چنانچه امروزه نظام آموزشی بهبود یافته است، مکاتب دولتی و خصوصی در سراسر افغانستان فعال گردیده، زنان که نیم از پیکر جامعه را تشکیل می دهد امروز به معارف و تحصیلات دسترسی داشته هرچند در یک تعداد از ساحات نا امن این قشر از تعلیم محروم اند، امروز به تعداد زیادی از موسسات تحصیلات عالی خصوصی در افغانستان ایجاد گردیده و فعالیت می نماید. روند شمولیت در موسسات تحصیلات عالی در افغانستان از طریق امتحانات کانکور صورت می گیرد، که در این چند سال تعداد قابل ملاحظه از کسانی که به کانکور شرکت جذب دانشگاها می شوند در امتحانات امسال هم به تعداد یکصدو هفتاد و هزار شرکت کرده بودند که از این تعداد در حدود 55 هزار جذب تحصیلات عالی و نیمه عالی گردیده اند، بعد از امتحانات کانکور توانست متعلمین ولایات محروم مثل غور، دایکندی، فاریاب، پروان و هلمند باکسب نمرات بهتر در دانشگاها قبول شود ولی این موضوع از طرف تعداد از حلقات مشخص که دایم در صدد دامن زدن به اختلافات قومی، نژادی و مذهبی هستند دامن زده شده و اعتراض خود را اعلان نمودند، البته این موضوع برای بار اول نیست چنانچه سال قبل هم که متعلمین لیسه عبدالرحیم شهید واقع در ناحیه سیزده هم در یک مناطق محروم کشور هم جنجال ساز شد که این بحث حتی در مجلس نمایندگان دامن زده شد که باعث استجواب وزیر صاحب تحصیلات عالی و معارف گردید که وزیر تحصیلات عالی پوهاند عبیدالله عبید، محترم محمد آصف ننگ معین وزیر معارف و محترم بری صدیقی معین وزارت تحصیلات عالی که ایشان رئیس امتحانات کانکور هم بود دلایل قناعت کننده ارائه کرد که باز هم یک تعداد نمایندگان مشخص که نیاز به نام بردن ندارد سوالاتی را مطرح کردند که قبول شدن متعلمین یک مکتب از یک قوم خاص برای ما قابل قبول نیست که برای من به عنوان محصل حقوق در قرن 21 زندگی می کنیم و کشور ما دچار بحرانهای فراوان است و ما هنوز از کشور های همسایه خود در همه عرصه ها فاصله بسیار زیاد وجود دارد قابل قبول نبود و امسال هم یک تعداد از حلقات مشخص با استفاده از آزادی بیان در این روزها در تلویزیون ها این موضوع را یک بحث جدی دانسته و بحث های تلویزنی را دایر نمودند، که مسئوولین وزارت تحصیلات عالی را دعوت نمودند که مسوولین وزارت تحصیلات عالی هم به رد تقلب پرداختند در این محافل همه به پرسش های اشاره شد که معاون دوم ریاست جمهوری به وزارت تحصیلات عالی اخطار داده است که از قوم هزاره نباید از 1000 نفر بیشتر ناکام یابد و یک تعداد جوانان را تشویق نموده که گویا حق شما تلف شده و به تظاهرات برای احقاق حق خود ادامه بدهد که با شروع مجلس نمایندگان یک تعداد از جوانان بی نتیجه با تظاهرات به طرف شورای ملی حرکت نمودند، برای من سوال به وجود میاید که آیا مردم غور، دایکندی، فاریاب و یک تعداد از ولایات محروم جزء از مردم افغانستان نمی باشد و حق ندارند که در این کشور تحصیل کنند؟ توهین به مقام عالی در یک کشور جرم پنداشته نمی شود؟ به جواب این سوال باید گفت همه مردم افغانستان بدون در نظر داشت قوم، ملیت، مذهب حق دارند در یک کشور تحصیل کنند و کار شکنی در راه تحصیل و تعلیم در افغانستان یک خیانت بزرگ بشمار میرود و هیچکس حق ندارد که حق تحصیل را از فرد ، فرد افغانستان بگیرد در ضمن باید گفت که نه وزیر صاحب تحصیلات عالی هزاره است و نه رئیس کمیته امتحانات کانکور و یا کدام مراجع دیگر تصمیم گیری به سطح عالی . پس باید همه مردم افغانستان بدون تفکیک قومیت، نژاد، ملیت و مذهب و منطقه خاص دست به دست هم داده در ساختن یک افغانستان آباد و سربلند و مترقی و عاری ازهر نوع تعصبات منفی حرکت نموده تا در آینده از این مشکلات و در بدری رهایی یابد و به امید روزی که همه مردم افغانستان در کنار همدیگر به ساختن یک افغانستان واحد حرکت نمایند. * فرهاد – عصمت زاده