<p style="text-align: justify;">داعش از جریانات سلفی و جهادی به حساب می آید.این تشکیلات زایده تشکیلات القاعده عراق است که امروزه به بزرگترین سازمان تکفیری و جهادی بدل گشته و کعبه آمال تندروان از سراسر جهان قرار گرفته است. سرزمین وسیعی از شمال سوریه گرفته تا حوالی بغداد در عراق را زیر سیطره خود دارد. به دست آوردن چنین موفقیت هایی به تشکیلات و هزینه سنگینی نیاز هست. چه چیزی عامل این موفقیت به حساب می آید؟ چرا داعش مطبع خواست های ایمن الظواهری نبوده است؟ <br /> همه این ها پرسش هایی است که نیاز به مطالعه میدانی و گسترده در این زمینه دارد. اما عجالتاً می توان سه عامل را برای این امر در نظر گرفت:<br /> 1-    حمابت گسترده مادی و مالی حکومت های، غربی، عربیو فرقه گرایان عرب.<br /> 2-    بهره برداری از اختلافات عمیق و گسترده جامعه سنی با شیعه یا حاکمان شیعی عراق.<br /> 3-    جذب و نفوذ عناصر بعثی عراق در تشکیلات داعش.<br /> درگیر شدن داعش و سایر شورشیان با بشار اسد,حکام جاه طلب عرب، بخصوص حاشیه نشینان خلیج فارس را بر آن داشت تا کمک های بی دریغ و سخاوتمندانه خود را به سوی شورشیان سوریه سرازیر سازند.<br />  رنگ و بوی فرقه ای گرفتن نزاع داخلی سوریه علاقمندان به تعصبات مذهبی را نیز واداشت که وجوهات خیر خواهانه شان را در اختیار تکفیری ها بگذارند. این کمک ها به غیر از مواردی است که جامعه غربی در اختیار شورشیان سوریه قرار میدادند. بنابراین با وجود امکانات گسترده در کنار انگیزه های فرقه گرایی شدید یکی از عوامل اصلی موفقیت داعش می تواند باشد.<br /> عامل بعدی که بیشتر ناظر بر موفقیت داعش در عراق هست بر میگردد به وضعیت بدبینی و اختلاف شدید جامعه سنی عراق با حاکمان شیعی آن کشور.جامعه سنی عراق بعد از جدایی این سرزمین از عثمانی همواره بر آن حاکمیت داشته اند و از لحاظ تاریخی و روانی خود را حاکمان اصلی آن به حساب می آورند. لذا سقوط صدام حسین برای این فرقه اصلا مطلوب و خوشایند نبود. زیراکه حاکمیت تاریخی آن ها را از بین برده و علاوه بر آن باعث گردید که از دایره حاکمیت به صورت تغلیبی خارج بمانند؛ چرا که غالباً عضویت و هویت بعثی داشتند. حزبی که تشکیلات جدید دولت عراق با آن از درِ ستیز درآمد و بعثیون را مورد تعقیب, محاکمه و طرد قرار داد.<br /> امیدهای جامعه سنی عراق از طرق ابزارهای سیاسی و مدنی نیز چشم انداز روشنی را ترسیم نمی کرد. بنابراین بدشان نمی آمد و نمی آید که از طرق فعالیت های نظامی(چنانکه یکبار در فاصله سالهای 2007 و 2008 آن را تجربه کردند) و یا استقبال از تشکیلاتی چون داعش شانس خود را جهت تحقق آرمانهای سیاسی شان دنبال نمایند.<br />  لذاست که پیشروی و موفقیت داعش در تصرف مناطق سنی نشین به سهولت میسر میگردد.<br /> اما عامل مهم دیگر در موفقیت و توسعه داعش و انسجام آن در عرصه تشکیلاتی جلب و جذب عناصر بعثی در این گروه است.کسانیکه هم تجربه کافی در امور تشکیلات و انسجام نیروها را دارند و هم انگیزه فعالیت جهت احیاء قدرت از دست رفته شان. لذاست که داعش در میدان جنگ علیه حکومت حزب بعث سوریه به رهبری بشار اسد چندان موفق عمل نمی کنند و از سوی دیگر خود را همسو و هم جهت با القاعده ایمن ظواهری نمی دانند و به دنبال احیای حکومت از دست رفته شان هست تا آمال و اهداف جهانی القاعده.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>نویسنده: </strong><strong>مهدی سعیدی</strong></p>