آمریکا و طالبان در ششم دلو طولانی ترین گفت وگوهای خود را برای صلح افغانستان به پایان رساندند و طی این مذاکرات واکنش ها، نگرانی و مقایسه ها با شایع شدن مذاکره احزاب و طالبان روز سه شنبه آینده در مسکو آخرین تحولات در این باره را رقم زده است.

آمریکا و طالبان تاکنون بحث های داغی را پشت سر گذرانده اند، خروج نظامیان آمریکایی و ضمانت طالبان برای خودداری از حمله علیه آمریکا در افغانستان موضوع اصلی بوده و بی اطلاعی مردم از روند گفت وگوها، در حاشیه ماندن موضوعات مهم صلح و تأمین امنیت کشور، آمادگی طالبان برای مذاکره با احزاب سیاسی و مخالفت با گفت وگوی مستقیم با دولت با واکنش ها و نگرانی های متفاوتی در داخل کشور مواجه شده است.

آمریکا و طالبان از اول تا ششم دلو جاری آخرین گفت وگوهای خود پیرامون صلح را به پایان رساندند و پس از آن زلمی خلیل زاد نماینده ویژه آمریکا در امور صلح از دوحه به کابل آمد و در باره مذاکره با طالبان به دولت مرکزی کابل گزارشی ارائه کرد که این سفر و گزارش وی ناراحتی های رئیس جمهوری را درپی داشت.

خلیل زاد پس از دیدار با رهبران دولت وحدت ملی در رسانه ها هم گفت که در طرف مقابل طالبان در افغانستان اجماع برای صلح وجود ندارد و مواضع دولت و احزاب سیاسی متفاوت بوده و هریک طرحی برای خود دارد که لازم به اجماع برای رسیدن به صلح و داد امتیاز را برای رسیدن به آن مهم دانست.

خلیل زاد گفت که طالبان برای اینکه دولت کابل را غیرمشروع می داند حاضر به گفت وگو با آنها نیست و نمی خواهد با گفت وگو به رئیس جمهوری کنونی امتیاز دهد.

پس از ارائه گزارش خلیل زاد یکشنبه هفته گذشته به رئیس جمهور غنی در یک سخنرانی تلویزیونی خطاب به مردم افغانستان گفت که طالبان دو راه انتخاب بیشتر ندارند یا از طریق گفت وگوی مستقیم با مردم وارد شوند و یا جنگ علیه افغانستان را برای منافع خارجی ها ادامه دهند.

وی از طالبان خواست که از شرکت برای تحقق اهداف شوم دشمنان دست بردارند و برای مذاکرات صلح با دولت مرکزی کابل پاسخ مثبت دهند.

اشرف غنی چهارشنبه گذشته نیز در یک نشست بزرگی با جوانان در کابل به نکاتی اشاره کرد که به وضوح بیانگر ناراحتی های وی بود و از گفت وگوهای پشت درهای بسته آمریکا و طالبان انتقاد کرد و گفت که این نشست اقلیت کوچک به نتیجه ای نخواهد رسید.

وی تأکید کرد که مردم ما صلح پایدار می خواهند و با صلح گذرا مخالف هستند و اشاره کرد که کلید جنگ افغانستان در اسلام آباد، راولپندی و کویته پاکستان است.

اشرف غنی گفت که به هیچ «وجه» حاضر نخواهد شد معاهده ننگین مانند «گندمک» را امضا کند.

معاهده گندمک در سال 1879 میلادی بین «امیرمحمد یعقوب خان» یکی از شاهان کشور با «سرلوئیس کیوناری» نماینده سیاسی انگلیس طی 10ماده به امضا رسید که براساس آن مناطق قبایلی پاکستان در اطراف خط «دیورند» را به به انگلیس ها واگذار کرد و حتی از استقلال افغانستان هم گذشت.

این اظهارات رئیس جمهور غنی را مفسران داخلی کشور و روزنامه ها، ناراحتی وی از گفت وگوی آمریکا و طالبان تفسیر کرده اند که با دیپلمات های آمریکایی دچار اختلاف شده است.

روزنامه «8 صبح» نوشت: به نظر می‌ رسد که اختلاف ‌های محمداشرف غنی و دیپلمات‌های آمریکا برای پایان جنگ افغانستان بسیار جدی است. این روزنامه نوشت که پیش از این اختلاف‌ها بین دو طرف زیاد مشهود نبود، اما در حال حاضر تفاوت نظر دو طرف آشکار شده است.

این روزنامه نوشت که اختلاف نظر اشرف غنی با دیپلمات‌ های آمریکایی که در سخنرانی اخیر وی بازتاب یافته، مقایسه مذاکرات صلح کنونی و صلح دکتر نجیب الله رئیس جمهوری سابق پس از خروج نظامیان شوروی، ناکامی های سازمان بین المللی صلح در جهان، گفت وگوی پشت پرده آمریکا و طالبان را یادآورده شده است.

از طرفی روز سه شنبه گذشته طالبان اعلام کرد که حاضرند با احزاب سیاسی افغانستان در باره آینده نظام سیاسی و مذاکرات صلح بحث و تبادل نظر کند که روز گذشته تاریخ این دیدار و مکان آن هم مشخص شد.

منابع داخلی کشور دیروز (جمعه) نوشتند که سه شنبه و چهارشنبه هفته پیش رو احزاب سیاسی افغانستان با هیأت طالبان در مسکو دیدار خواهند کرد که تاکنون «حامد کرزی»، «محمد محقق»، «عطامحمد نور»، شورای حراست و ثبات به رهبری «عبدالرب رسول سیاف» و «عبدالسلام ضعیف» سفیر سابق طالبان در پاکستان به این نشست دعوت شده اند.

وزارت امور خارجه کشور با برگزاری این نشست مخالفت کرده و گفته است که این نشست خلاف تعهدات مسکو برای صلح بوده و مفید نخواهد بود.

«صبغت الله احمدی» سخنگوی وزارت خارجه گفته است که نشست مسکو با حضور احزاب سیاسی و طالبان بدور از مالکیت و رهبری افغان ها بوده و این نشست بطور قطعی برای صلح افغانستان کمکی نخواهد کرد.

احمدی افزوده که روسیه یکی از کشورهایی است که صلح به رهبری و مالکیت افغان‌ها را به رسمیت شناخته و کابل خواهان عملی شدن تعهدات قبلی مسکو در این زمینه است.

به گفته احمدی کابل بر این باور است که برگزاری نشست مسکو ضروری نبوده و این نشست‌ها ره به جایی نمی ‌برد و دولت افغانستان در آن شرکت نخواهد کرد.

مسکو تا کنون در باره برگزاری این نشست به صورت رسمی اعلام موضع نکرده است.

روسیه در 18 عقرب/آبان ماه گذشته هم شاهد نشست طالبان با نمایندگان 12 کشور منطقه و جهان و حضور شماری از اعضای شورای عالی صلح افغانستان بود که تنها دو طرف دور یک میز نشستند.

آگاهان مسائل سیاسی کشورمان به این باورند که نشست سه شنبه آینده مسکو واکنش روسیه در برابر نشست آمریکا و طالبان در دوحه قطر است تا به آمریکایی ها یادآوری کند که به تنهایی قادر به صلح نیست و باید نقش مسکو را نادیده نگیرد.

«عبدالعلی محمدی»، کارشناس مسایل سیاسی، حقوقی و مشاور سابق رئیس جمهور اشرف غنی، بر این باور است که نشست مسکو، واکنشی است در برابر نشست‌های بین آمریکا و طالبان در ابوظبی و دوحه.

وی به یکی از روزنامه های کشور گفت که روسیه با میزبانی از نشست نمایند‌گان احزاب و گروه طالبان قصد دارد برای آمریکا یادآور شود که به تنهایی نمی‌ تواند درباره افغانستان تصمیم گرفته و نقش مسکو را نادیده بگیرد.

به باور محمدی روسیه در رقابت شدید با امریکا تلاش دارد در آینده افغانستان سهیم بوده و میزبانی از نشست نمایندگان احزاب و گروه طالبان نیز بخشی از این تلاش‌ها است.

خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان که بحث کلیدی تداوم گفت وگو برای صلح افغانستان شمرده می شود در حال حاضر با مخالفت سنای آمریکا مواجه شده و آنها خواستار تداوم حضور نظامیان آمریکایی در افغانستان و سوریه هستند.

آنچه واقعیت ها را آشکار می سازد این است که در حال حاضر صلح افغانستان از کنترل دولت و مردم خارج شده، کشورهای منطقه و جهان هرکدام خواستار تأمین منافع خود در آینده صلح افغانستان هستند و اگر این طرف ها نادیده گرفته شوند، خطر تداوم جنگ و ناامنی بار دیگر کشور را تهدید خواهد کرد.