حالا که حدودا بیش از یک میلیون رای دهنده در انتخابات حضور یافته بودند، اگر تمامی واجدین شرایط رای دهی در انتخابات شرکت می کردند باید سال ها منتظر اعلام نتایج می بودیم؟

چرا انتخابات به بن بست رسیده است؟ آیا بدنامی های گذشته انتخاباتی در حال تکرار است؟
عامل اصلی تنش های به میان آمده کمیسیون انتخابات است یا معترضان و دسته های انتخاباتی و یا حکومت؟
با اینهمه قانون اساسی و قانون انتخابات در این مواقع چه احکامی دارد؟

در حالیکه دوازده روز از روند بازشماری آرا در 27 ولایت کشور می گذرد، هنوزهم جنجال ها بر سر چگونگی اعتبار دهی به این آرا پابرجا است.
کمیسیون انتخابات برخلاف قانون و دستورالعمل های این کمیسیون، بازشماری آرایی که نامشخص است و باید ابطال می گردید، آغاز کرد و مخالفت شماری از دسته های انتخاباتی به این روند سبب شد تا هواداران این دسته ها در هفت ولایت نگذارند تا روند بازشماری آرا از سر گرفته شود.
اما کمیسیون انتخابات در راستای بی قانونی شمارش آرای نامشخص به دنبال مداخله حکومت در روند می باشد و در حال زمینه سازی برای مداخله رسمی حکومت در این قضیه است.

"جنجال دسته های انتخاباتی بر سر بازشماری حدود سیصد هزار رای است. پروان، پنجشیر، تخار، جوزجان، بغلان، فاریاب و سرپل هفت ولایتی است که از بهر بسته بودن درب های دفاتر کمیسیون های ولایتی انتخابات ورند بازشماری آرا در آن دفاتر آغاز نشده است.

در حالیکه نزدیک به دوماه از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در افغانستان می گذرد، اما نه تنها نتایج ابتدایی انتخابات اعلام نشده بل این روند با چالش هایی نیز روبرو بوده است.
از چگونگی انتخابات ریاست جمهوری دو گونه گزارش یکی با دستگاه های شناخت بایومتریک و دیگری با برگه های نتایج به کمیسیون رسیده است.
اطلاعات بایومتریک در حدود 24842 محل و اطلاعات برگه های نتایج در حدود 25566 محل را دربر می گیرد.

پس از روز رای دهی کمیسیون انتخابات شمار رای دهندگان را دو میلیون هفتصد هزار اعلام کرد اما بعدا روشن شد که از این میان تنها یک میلیون نهصد هزار رای بایومتریکی وجود دارد.
اما بعدا کمیسیون آرای بایومتریکی را یک میلیون و هشتصد هزار اعلام کرده است.

شمار محل های رای دهی در ابتدا 29586 محل اعلام شد، اما بنابر اعلام کمیسیون در روز انتخابات 26586 محل باز بوده است.
در این میان دسته های انتخاباتی می پذیرند که در 18850 محل که هفتاد درصد کل محلات را می سازد و در حدود یک میلیون 400 هزار رای را در خود دارد میان آرای بایومتریک و برگه ها تفاوتی وجود ندارد.

آنچه که اکنون کمیسیون بر آن پافشاری دارد بازشماری آرا در 8486 محل رای دهی در کشور است.
دسته های انتخاباتی تنها درباره بازشماری آرا در 3484 محلی که در آنها میان اطلاعات بایومتریک و برگه های نتایج تفاوت هایی وجود دارد همباورند اما در باره 4563 محل دیگر دیدگاه ها یکسان نیست.

شمار آرای بحث برانگیز در حدود سیصد هزار است، خش نخست اینها را 137 هزار رای که اطلاعات در باره آنها یا تنها با حاضر بودن رای دهندگان در محلات خلاصه می شود و یا رای ها ثبت شده و درباره رای دهندگان معلوماتی در دست نیست.
بگونه مثال در 2105 محل چیزی درباره حاضری رای دهندگان ثبت نیست، اما اطلاعات بایومتریک نشان می دهد که در این محلات 115371 تن رای داده اند.

102 هزار رای دیگر هم در زمان های متفاوت با زمان رای دهی انتخابات ششم میزان که از 7 صبح تا 5 عصر بود، ثبت بایومتریک شده است، تنها در روز انتخابات 68851 رای در ساعات خارج از زمان اصل رای دهی ثبت است.
23791 رای یک روز پیش از انتخابات و 8762 رای هم یک روز پس از انتخابات را نشان می دهد.
کمیسیون این مشکلات را برخاسته از تنظیم نادرست زمان و ساعت دستگاه های بایومتریک می داند.

سومین اختلاف میان کمیسیون انتخابات و دسته های انتخاباتی روی 724 دستگاه شناخت بایومتریک یا کارت حافظه این دستگاه ها است، اگر حدود ثبت در هر دستگاه را 70 حساب کنیم در حدود 50 هزار رای می شود اما کمیسیون انتخابات تاکید دارد که برگه کاغذی این نتایج در کمیسیون وجود دارد.

اما اگر بخشی هم از این آرای بحث برانگیز باطل شود امکان بازشماری سراسری آرا به میان می آید.
در حال حاضر دسته های انتخاباتی معترض از شرکت در روند بازشماری آرا خودداری کرده اند و در بخش هایی از کشور هم کسانی مانع این روند شده اند."

در هرحال، سرنوشت 10212 رای خارج از زمان رای دهی چه خواهد شد و موضوع 2423 محل بدون اطلاعات بایومتریک بکجا خواهد رسید؟

حالا که حدودا بیش از یک میلیون رای دهنده در انتخابات حضور یافته بودند، اگر تمامی واجدین شرایط رای دهی در انتخابات شرکت می کردند باید سال ها منتظر اعلام نتایج می بودیم؟