ضد عفونی کردن و خاک‌سپاری مُرده‌گان کرونا در هرات، برای ریاست صحت عامه، دردسرساز شده است. در بیش‌تر موارد، وابسته‌گان فوتی‌های کرونا، اجازه نمی‌دهند میت‌شان بر‌اساس معیارهای سازمان بهداشت جهانی، ضد عفونی و با بسته‌بندی ویژه دفن شود.

برخی خویشاوندان قربانیان کرونا باور دارند که ضد عفونی کردن، بسته‌بندی در پوشش‌های محافظتی ویژه و دفن میت با صندوق چوبی، بی‌احترامی به میت است و آن‌ها نمی‌گذارند جنازه از سوی صحت عامه و شهرداری، به گونه معیاری خاک شود.

مسأله‌ی جنجالی دیگر، محل دفن اجساد بیماران کووید-19 است. در هرات، دو محل جداگانه خارج از شهر، برای دفن جنازه‌ها مشخص شده، اما ساکنان این مناطق با مقاومت در برابر کارمندان بهداشتی، اجازه نمی‌دهند جنازه‌های کرونایی، در مناطق‌شان دفن شود.

ریاست‌های صحت عامه و شهرداری هرات می‌پذیرند که این موارد، مشکلاتی را پدید آورده، اما تأکید دارند که در هم‌آهنگی با یک‌دیگر، محل تازه‌ای برای خاک‌سپاری اجساد در نظر گرفته‌اند.

جنازه‌های کرونایی چگونه دفن می‌شوند؟
از نظر آگاهان امور پزشکی، جنازه‌ی فردی که از اثر کرونا فوت کرده باشد، انتقال‌دهنده ویروس نیست، اما شست‌وشو، کفَن کردن و دفن آن به گونه نامناسب، خطرناک است و می‌تواند سبب انتقال ویروس از جسد به سایر افراد شود.

وزارت صحت عامه کشور، بر اساس معیارهای سازمان بهداشت جهانی، رهنمودی را برای خاک‌سپاری جنازه‌های قربانیان کرونا، تهیه کرده است. بر مبنای این رهنمود، تیم ویژه‌ای از کارمندان صحت عامه، باید اجساد قربانیان کرونا را، پیش از خاک‌سپاری، ضد عفونی کنند.

جنازه‌ی قربانی کرونا، ابتدا از سوی تیم ویژه صحت عامه هرات ضد عفونی می‌شود. پیش از آن، باید محلی که میت قرار می‌گیرد، با محلول‌های ضدعفونی‌کننده پاک‌کاری شود. جنازه تا هنگام خاک‌سپاری در سردخانه‌ای ویژه نگه‌داری می‌شود.

در مرحله‌ی دوم، تمام وسایل و تجهیزات پزشکی و غیرپزشکی که در محل شست‌وشوی جسد قرار دارد، ضدعفونی ‌می‌گردد. افرادی که مسوول ضدعفونی جنازه هستند، خطر انتقال ویروس، آنان را تهدید می‌کند، به همین دلیل، باید با استفاده از ماسک، دست‌کش و لباس‌های محافظتی ویژه، بدن‌شان را بپوشانند.

در رهنمود کفن و دفن جنازه‌های کرونایی، باید در هنگام گذاشتن جنازه‌ی آلوده به ویروس در قبر نیز برخی موارد رعایت شود. قبری که جنازه در آن گذاشته می‌شود، بین سه تا پنج متر حفر می‌شود و سپس جنازه‌ی ضدعفونی شده، با صندوق ویژه‌ درون آن گذاشته می‌شود.

از دید وزارت صحت عامه کشور، اگر جنازه مبتلا به ویروس کرونا، توسط اعضای فامیلش شست‌وشو و کفن و دفن می‌شود، آنان نیز مکلف‌اند که توصیه‌های بهداشتی را رعایت کنند تا ویروس از جسد به دیگران انتقال نکند.

روند نفس‌گیر ضدعفونی و خاک‌سپاری
در هرات، تاکنون 12 تن به دلیل ابتلا به ویروس کرونا، جان‌ باخته‌‌اند، اما آمار افراد مشکوک که خارج از شفاخانه‌های ویژه بیماران کووید-19 فوت کرده‌اند، مشخص نیست. مشکلی که مقام‌های بهداشتی با آن دست ‌به ‌گریبان هستند، مقاومت وابسته‌گان برخی قربانیان در برابر انجام فرآیند ضدعفونی کردن جنازه می‌باشد.

داکتر محمدرفیق شیرزی، سخنگوی ریاست صحت عامه هرات، در گفت‌وگو با روزنامه 8صبح تأیید می‌کند که از میان 12 فوتی کرونا، تنها در شش مورد، خویشاوندان قربانی اجازه داده‌اند جنازه ضدعفونی شود.

در سایر موارد، وابسته‌گان قربانی، در برابر ضدعفونی کردن جنازه مقاومت کرده و حتا با کارمندان صحت عامه درگیر شده‌اند. به گفته‌ی سخنگوی ریاست صحت عامه، نزدیکان قربانیان، ضدعفونی کردن جنازه را بی‌حرمتی به میت می‌پندارند و اجازه نمی‌دهند جنازه به صورت معیاری ضدعفونی و دفن شود.

این مقام بهداشتی می‌افزاید که در بیش‌تر موارد، وابسته‌گان قربانی می‌خواهند جسد بدون در نظر گرفتن رهنمود وزارت صحت عامه و سازمان بهداشت جهانی، به صورت عادی غسل، کفن و خاک‌سپاری شود.

غلام‌حبیب هاشمی، عضو شورای ولایتی هرات، به روزنامه 8صبح می‌گوید مردم به نتیجه‌ی آزمایش‌های کرونا بی‌باور هستند و از همین رو اعتقاد دارند که بیماران مشکوک به کرونا، با مرگ طبیعی از دنیا رفته و نباید جنازه‌های‌شان ضدعفونی شوند.

این نماینده مردم در شورای ولایتی تأکید دارد که هرچند بسیاری از اقارب قربانیان کرونا، ضدعفونی کردن جنازه‌ را بی‌حرمتی می‌دانند، اما اگر مقام‌های بهداشتی بتوانند فوت بیمار در پی ابتلا به کرونا را ثابت کنند، ممکن است آنان در برابر ضدعفونی کردن جنازه و خاک‌سپاری آن بر اساس رهنمود وزارت صحت عامه، مقاومت نکنند.

از نظر وزارت حج و اوقاف، کارشناسان پزشکی باید خطر انتقال ویروس از جنازه به افراد سالم را تأیید کنند و اگر احتمال انتقال ویروس از جنازه‌ی مبتلا وجود داشته باشد، روند غسل، کفن و مراسم نماز جنازه بر وی جایز نیست.

مردم مانع دفن مرده‌گان کرونایی ‌می‌شوند
روز چهارشنبه هفته‌ی گذشته، دهم ثور، قرار بود جنازه‌ی فردی که در اثر ابتلا به کرونا جان ‌باخته بود، در یکی از قبرستان‌های ناحیه‌ی سوم شهر هرات دفن شود، اما ساکنان محل با حضور در قبرستان، مانع دفن جنازه شدند. محمدنعیم محمدی، وکیل گذر منطقه، می‌گوید قبری که برای دفن جنازه در قبرستان حفر گشته بود، از سوی مردم دوباره پر شد.

داکتر محمدرفیق شیرزی، سخنگوی ریاست صحت عامه هرات، به روزنامه 8صبح می‌گوید تاکنون دو محل جداگانه خارج از محدوده‌ی شهر، برای دفن جنازه‌های مشکوک به کرونا در نظر گرفته شده است، اما به دنبال مخالفت ساکنان بومی در برابر دفن جنازه‌ها، روند خاک‌سپاری در این مناطق متوقف شده است.

غلام‌حضرت مشفق، شهردار هرات، در گفت‌وگو با روزنامه 8صبح می‌گوید وظیفه‌ی ضدعفونی کردن جنازه‌های کرونایی بر دوش صحت عامه است، اما دفن آن‌ها را شهرداری انجام می‌دهد. به گفته‌ی او، افزون بر مناطق «شابید» و «پشت‌کوه ملایاسین» که برای دفن جنازه‌ها اختصاص یافته بود، محل تازه‌ای در شمال شهر هرات، با مساحت یک‌ هزار جریب زمین، برای این کار در نظر گرفته شده است.

شهردار هرات می‌افزاید، در نشست‌های مشترک که میان مسوولان شهرداری و صحت عامه برگزار شد، توافق شد که با رعایت موارد بهداشتی، جنازه‌های کرونایی در قبرستان‌های داخل شهر نیز دفن شوند.

داکتر ابراهیم محمدی، آمر «هرات آمبولانس» می‌گوید که افزون بر جسدهای مشکوک به کرونا، جنازه‌های بدون سرپرست و معتادان خیابانی، برای جلوگیری از گسترش ویروس، ضدعفونی و سپس دفن می‌شوند.

چنان‌که به نظر می‌رسد، عدم آشنایی وابسته‌گان قربانیان کرونا با خطر نشر ویروس از جنازه‌ی فرد مبتلا و باورشان به احترام به جنازه، مشکلات زیادی را برای مسوولان محلی هرات به میان آورده است. از جانب دیگر، ترس مردم از ویروس، سبب شده که بسیاری‌ اجازه ندهند با وجود رعایت موارد بهداشتی، جنازه‌های کرونایی در قبرستان‌های محل‌شان دفن شوند.

این دو مسأله در کنار هم، روند ضدعفونی و دفن اجساد را دشوار کرده و مسوولان محلی هرات برای ضدعفونی و خاک‌سپاری جسدهای مشکوک به کرونا، با مشکلات زیادی دست ‌به ‌گریبان هستند.