برخى ازمردم، ضمن محکوم کردن قتل وکشتارافغانها توسط قواى شوروى سابق در افغانستان ، عملکرد نیروهاى خارجى را که فعلا درکشورمستقراند، مشابه آن میدانند . امروز مصادف با 32 مین سالروز تجاوز قشون سرخ اتحاد شوروى سابق بر افغانستان است ، اما تقبیح ازاین روز با گذشت زمان و ادامۀ جنگ، کمرنگ شده است. قشون 120 هزارى شوروى وقت ، مجهز با تانک ، جنگنده ها و تجهیزات جنگى مدرن در ششم جدى سال1358 ، بر افغانستان تجاوز نمودند و ببرک کارمل را به اریکه قدرت نشاندند. این تجاوز آشکار که قیام هاى مسلحانه در هرکنج و کنار کشور رادر قبال داشت ، تا ده سال دوام کرد و بعد از شکست فاحش ، قشون سرخ افغانستان را در 26 دلو سال 1367 ترک کردند. در دورۀ اشغال ده ساله، افغانستان به ویرانه مبدل شد. بیش ازیک میلیون افغان کشته ، ده ها هزار تن معلول و میلیونها تن مجبور به مهاجرت به کشور هاى همسایه و سایر ممالک شدند. مقاومت ملت قهرمان افغانستان ، خسارات سنگین مالى و جانى را بر متجاوزین نیز وارد نمود. طبق آمار نشر شده در این دوره، بیش از 14450 سرباز شوروى کشته ، 49980 زخمى و 330 تن لادرک گردیدند. جنرال بوریس گروموف، آخرین افسر ارتش شوروى بود که از پل آمو عبور کرد و به عقب ننگریست. عبدالغفار65ساله باشنده قلعه زمانخان شهرکابل مى گوید: (( دراصل اهداف روس وامریکا یکى است اما فرق هاى وجود دارد که روس ها به شکل مستقیم وآشکارا اهداف خود را درافغانستان پیاده مى نمودند ومردم مسلمان مارا مى کشتند وزیرخاک مى کردند؛ اما حالا امریکایى ها درعقب پرده اهداف خود تعقیب مى کنند... )) او گفت که درآنزمان روسها منازل مردم ملکى رابمبارد مى کردند و به خانه هاى مردم راکت اصابت مى کرد وحالى هم قواى خارجى بمبارد مى کنند ومردم عام ناحق تلف میشوند . وى مى گوید که درزمان روسهامردم بنام مجاهد ،اخوانى ،خلقى وپرچمى کشته مى شد؛ اما حالا مردم بنام طالب ، تروریست و دست داشتن با امریکایى ها کشته مى شوند . درآنزمان شراب خورى وبى حجابى دربین مردم ترویج یافته بود وحالا هم عین کار زیرچتردموکراسى صورت مى گیرد. عبدالغفار میگوید که دروقت روسها براى بهبود وضعیت اقتصادى مردم کارهاى زیربنایى صورت نگرفته وحالى هم ده سال مى گذرد ؛اما تغییراتى چشمگیر درزنده گى به چشم نمیخورد . اما غلام نبى 55 ساله معلم لیسه عبدالشکور رشاد ولسوالى بگرامى ولایت کابل مى گوید که روس ها بالاى افغانستان تجاوز کردند و بدون فیصله ملل متحد وخواست مردم افعانستان به کشور آمدند؛ اما حالا امریکایى ها به فیصله ملل متحد ونظربه خواست مردم این کشور آمده اند . به باور وى، امریکایى ها به هدف مبارزه با تروریزم وتامین امنیت وکمک به مردم افغانستان آمده اند ودرجهت بهبود وضعیت اقتصادى مردم این کشور سهم فعال دارند . موصوف گفت که دروقت روس فقط مردمى که در حکومت کار مى کردند زندگى خوب داشتند واکثریت مردم اقتصاد خوب نداشتند، ولى حالا اقتصاد اکثریت مردم خوب شده است وروز به روز زمینه کار براى مردم فراهم مى شود. وى علاوه کرد : (( دروقت روسها مردم بنام مسلمان زنده به گورمیشدن. )) منبع خاطرنشان کرد که باید حکومت ومردم افغانستان از این موقع که به دست آمده استفاده کنند ونگذارندکه نیروهاى خارجى از کشور خارج شوند وباید کمک هاى بیشتررا جلب وکمک ها را به صورت درست درکشورمصرف کنند. شمارى از مردم ولایات عملکرد نیروهاى ناتو را با قتل وکشتار مردم عام در زمان روسها مشابه میدانند . نصرالله 50 ساله باشندۀ قریۀ رحمت باى ولسوالى چهاردرۀ ولایت کندز میگوید که تجاوز شوروى سابق ، افغانستان را به ویرانه مبدل کرد و افغانها را به خاک و خون کشانید، اما با آمدن نیروهاى خارجى که فعلاً در کشور هستند، وضعیت مردم بدتر شده است. وى گفت: ((او وخت اگه مردم حق و ناحق کشته میشدند، فریمانى خو بود و شکم مردم سیر بود، مگم حالى که ده سال از آمدن عسکرهاى خارجى تیر میشه، زندگى مه که یک دهقان هستم، هیچ فرق نکده.)) موصوف علاوه میکند که در گذشته هم دهقان بود و حالا هم همان دهقان است ، اگر چه در سال اول آمدن نیروهاى خارجى امنیت خوب بود، اما حالا امنیت خراب شده است. این دهقان میگوید که یکى از خاطرات تلخ و فراموش ناشدنى از دوران روسها این بوده که قشون سرخ شوروى یک قریه را در ولسوالى چهاردره با تانک و توپ مورد حمله قرار دادند و 40 تن به شمول زنان و اطفال را که شمارى از اقارب او نیز شامل آنها بود، به قتل رسانیدند. وى گفت که این حمله، بعد ازآن صورت گرفت که بر کاروان روسها از همین قریه فیر شد و چند عسکر روسى کشته شد و پس از قتل این چهل تن، قریه بنام "قریۀ قتل عام "مشهور است. نصرالله تصریح کرد که خاطرۀ بد دیگرى که فراموشش نخواهد شد، بمباردمان نیروهاى آیساف بر قریۀ عمر خیل ولسوالى چهاردره بود که آنهم یک قتل عام و جنایت بود. این بمباردمان دو سال قبل؛ بر دو تانکر تیلى که مربوط نیروهاى آیساف بود وطالبان مسلح آنرا به قریۀ عمر خیل انتقال داده بودند، صورت گرفت و طى آن بیش از 90 تن که در حال بردن تیل از تانکر ها بودند، کشته شدند. هیئت دولتى 30 تن آنها را مردم ملکى و بقیه را طالبان مسلح خوانده بود، اما مردم محل ادعا میکردند که تمام کشته شده گان را افراد ملکى تشکیل میدادند که به علت ضعف اقتصاد، مصروف بردن تیل از تانکر ها بودند. بعد از این واقعه، نیروهاى آیساف معذرت خواستند و براى بازماندگان قربانیان کمکهاى نقدى و غیر نقدى نمودند، اما متضررین میگفتند که اینگونه کمکها هرگز نمى تواند، این عمل آیساف را جبران و تلافى نماید. نصرالله میگوید: (( یکطرف طالبا پُت،پُت میگردن، ده طرف دیگه اربکى ها مردمه آزار میتن و شبانه هم طیاره ها سر قریۀ ما بنگ بنگ میکنن، وختى که از قریه به شار کندز میریم، در ده جاى تلاشى میشیم!)) او گفت که تا حال چند بار خانه هاى مردم از طرف شب توسط نیروهاى خارجى تلاشى شده و بعضى مردم که با طالبان رابطه هم نداشتند؛کشته ویا دستگیر شده اند، این وضعیت وى را نیز نگران ساخته که مبادا نیروهاى خارجى شب هنگام بر خانۀ وى حمله کند و به آنها هم ضرر برسانند. در جریان حضور ده ساله نیروهای بین المللی در افغانستان در نتیجه عملیات شبانه و جنگ با مخالفان مسلح دولت ،بیشترین تلفات و صدمه بر مردم ملکی وارد شده است. سازمان ملل متحد در گزارش ماه میزان سال جارى با ابراز نگرانى از تلفات مُلکى گفته بود که در سه ماه گذشتۀ آن، 971 تن از مردم ملکى در افغانستان به قتل رسیده اند. که سه چهارم (77درصد) آن توسط طالبان مسلح و12 درصد آن توسط نیروهاى ناتو، به رهبرى امریکا بوده است. اما حاجى شیرآغا باشنده ولسوالى شاه ولى کوت ولایت کندهار میگوید که تفاوت زیادى میان امریکایى ها و روسها وجود دارد ، روسها ایدیالوژى کمونستى داشتند و آنرا به جبر بر مردم تحمیل میکرد ند، امریکایى ها چنین چیزى ندارند. .الیاس وحدت یکتن از باشندگان ولایت خوست مى گویدکه درزمان تجاوز روس ها درافغانستان عملیات ها ازسوى روس ها به رهبرى نیروهاى افغان صورت مى گرفت، اما اکنون عملیات ها به رهبرى نیروهاى خارجى به همکارى افغان ها صورت مى گیرد . درزمان تجاوز روس ها محلات جنگ معلوم بود به صورت جبهوى صورت مى گرفت، اما حالا جنگ به صورت جریکى است دولت مخالفین مسلح را در منازل رهایشى مردم جستجومى نمایند . موصوف مى گویدکه باید عملیات هاى شبانه قطع شده ویا به رهبرى همچو عملیات ها به افغان ها سپرده شود . عبدالله 54 ساله باشنده ولسوالی پشت رود ولایت فراه ، از حضور نیرو های هردو کشور در گذشته وحال در افغانستان رضایت ندارد. وی افزود که موجودیت روسها در افغانستان،برای رژیم آن وقت مفید بود،اما از نظر مردم تجاوز بود. عبدالله اظهارداشت :() قوای هوایی روسها قریه کنهگان فراه رابمبارد نمود ومن شاهد بودم که در قریه مذکور،53 نفر ملکی به شهادت رسیدند وکسی باز خواست آنها را نکرد.(( وی گفت آنچه روسها انجام دادند نابخشودنی است وتجاوز آنها قابل توجیه نمی باشد. عبدالله علاوه نمود )) :از زمان آمدن نیرو های امریکایی ومتحدین وی، در برخی ساحات یک اندازه پیشرفت صورت گرفته،اماعلاوه از آنکه کار بنیادی انجام نشده،خرابیهای را اینها نیز بار آورده اند.(( وی گفت نیروهای امریکایی نیز از هوا وزمین با لای منازل مسکونی حمله ورمی شوند وبدون موجب افراد ملکی را به قتل میرسانند. عبدالله افزود : (( با آنکه هردو کشور به خاطر منافع خود به افغانستان آمده اند،اما بطور نسبی در زمان حضور امریکایى ها برخی پیشرفتها صورت گرفته است.)) امان الله ملک زاده، 53 ساله، باشنده قریه یکه توت ولسوالى رباط سنگى ولایت هرات گفت که ششم جدى 1358 یک روز سیاه در تاریخ افغانستان است که در نتیجه تجاوز اشکار ارتش سرخ شوروى ، هزاران تن از مردم بیگناه به خاک و خون کشیده شدند و هزاران تن مجروح و یا بى خانمان شدند. وى گفت:(( من به تازه گى صنف نهم را در لیسه رحمان بابا در شهر کابل به پایان رسانده بودم و به قریه خود برگشته بودم که خبر شدم روس ها به افغانستان تجاوز کرده اند و من از همان زمان، دیگر به مکتب نرفتم و تا زمانى که روس ها از کشور خارج شدند. برعلیه آنها فعالیت کردم.(( موصوف با مقایسه کارکرد نیروهاى بین المللى که در حال حاضر در نقاط مختلف کشور حضوردارند با نیروهاى ارتش سرخ شوروى سابق گفت که این نیروها در بعضى کارکردهاى خود با روس ها فرقى ندارند. ملک زاده گفت:(( متاسفانه روس ها با تجاوز خود به خاک افغانستان به طور علنى مردم بیگناه را مى کشتند و به هیچ کس هم پاسخگو نبودند و نیروهاى خارجى که اکنون درافغانستان حضور دارند نیز درعملیات شبانه خود همین کار را مى کنند.)) داود خان،از بزرگان منطقه زابل ولسوالى شیندند نیزاز روز ششم جدى به عنوان یکى از تاریک ترین روزهاى تاریخ افغانستان نام برد که به گفتۀ وى افغانستان را به تباهى کشاند. اما به گفتۀ وى، حضور نیروهاى خارجى که در حال حاضر تحت پوشش سازمان ناتو در افغانستان حضور دارند با تجاوز روس ها متفاوت است و عملکرد آنان قابل مقایسه با روس ها نیست. داودخان گفت:(( روس ها با تجاوز خودسرانه به افغانستان داخل شدند و مردم هم به شدت از آنها ناراضى بودند وسال ها برعلیه آنان جنگیدند اما نیروهاى خارجى که فعلا در افغانستان حضور دارند با تایید سازمان ملل متحد و خواست حکومت افغانستان آمده اند و حضور آنها قانونى است.)) شاه ولى 57 ساله باشنده باباجى لشکرگاه میگوید ، زمانیکه روسها بالاى افغانستان حمله نمودند وى در پکتیا عسکر بود، ولى بعد از حمله روسها دوباره به لشکرگاه برگشت و در انزمان روسها در منطقه آنها با مجاهدین جنگ نمودند که طى آن ؛ ده ها تن کشته وزخمى و هزاران خانواده بى جا شدند . موصوف گفت که در آن زمان، طى حملات هوایى اعضاى فامیل و خویشاوندان خود را از دست داد و به پاکستان مهاجرت نمود . اما وى موجودیت نیروهاى ناتو را درکشور موثردانسته میگوید که امریکا و جامعه جهانى در ده سال گذشته کارهاى زیاد بازسازى را انجام داده ، نیروهاى اردوى ملى را تاسیس و به کمک هاى شان تعلیم و تربیه و حکومتدارى افغانستان جور شده است .