پیامد قطعنامه شورای امنیت از حالا مشخص است

قطعنامه شورای امنیت در تاثیر استراتژی غرب به ویژه سیاست امریکا شکل گرفته است و چشمان خود را در برابر مسوولیت جنگ 20 ساله‌ ناتو در افغانستان بسته است.

آیا گزارش فریدون سینیرلی اغلو پرسش اساسی وضعیت کنونی افغانستان را پاسخ داد؟
بر اساس گزارش فریدون اغلو دیپلمات سابقه‌دار ترکی از وضعیت افغانستان، شورای امنیت قطعنامه‌ای را تصویب کرد. قطعنامه را چاپان و امارات متحده عربی به عنوان اعضای غیر دایمی شورای امنیت پیش‌نهاد کردند. 13 عضو دایمی و غیر دایمی رای مثبت دادند ولی روسیه و چین رای ممتنع گذاشتند.

حالا این قطعنامه سه پیامد دارد.
نخست، نقشه راه برای تطبیق قطعنامه طرح شود.
دوم، گروه تماس برای هماهنگی نقشه راه شکل یابد.
سوم، نماینده‌ی ویژه برای تطبیق آن مامور گردد.

گزارش فریدون اغلو به نکات زیر متمرکز است.
- حقوق زنان وضعیتی بدی دارد.
- تروریزم یک تهدید جدی است.
- افغانستان در انزوا سیاسی قرار گرفته که روند حمایت های جهانی را مهار کرده است.
- اداره دیفکتو فضای مدنی را محدود کرده است.
- نیاز جدی برای گفت‌وگوی ملی بیش‌تر از همیشه نیاز است.
سپس گزارش به توصیه ها و پیش‌نهادات پرداخته است که در قطعنامه شورای امنیت از آن استفاده شده است.

اما نقد من
- گزارش تلاش کرده است که حوادث افغانستان را با نگاه سطحی بنگرد. گزارش‌گر تلاش کرده است تا بر پیامدهای تغییرات افغانستان پس از آگست 2021 تمرکز کند. جدی‌ترین نقد من در این گزارش نپرداختن به عواملی‌است که سبب حوادث آگست 2021 شد و وضعیت را به چنین شرایطی دگرگون ساخت.
- فرار از مسوولیت‌های بازیگران جنگی در امور افغانستان سبب شده است که دامنه فقر گسترش یابد و کشور به یک فاجعه اقتصادی مبتلا شود. گزارش به گونه نامرئی تلاش کرده است تا این فرار از مسوولیت‌ها را توجیه دهد.

من فکر می‌کنم گزارش در تاثیر استراتژی غرب به ویژه سیاست امریکا شکل گرفته است. گزارش از نقش واشنگتن در معامله‌ تاریخی با طالبان و دور زدن همه‌ی ارزش‌های انسانی مسکوت مانده است. از سوی دیگر گزارش چشمان خود را در برابر مسوولیت جنگ 20 ساله‌ی ناتو در افغانستان بسته است.
این دو کم‌بود سبب شده است که قطعنامه شورای امنیت نتواند حمایت روسیه و چین را بدست آورد. از همین حالا روشن است وقتی این کشور مهم منطقه و اعضای دایمی شورای امنیت از آن حمایت نکنند، چه بلای بر سر تطبیق آن خواهد آمد.

داکتر ملک ستیز