درخواست بررسی وضعیت دارندگان برگه سرشماری در ایران بر اساس اصول حقوق بشر و قوانین بین المللی

در روزهای اخیر، اعلامیه‌ای مبنی بر عدم تمدید برگه‌های سرشماری از سوی مسئولین جمهوری اسلامی ایران، نگرانی‌های گسترده‌ای را در میان خانواده‌هایی که با این سند در ایران اقامت دارند، ایجاد کرده است. بسیاری از این افراد، به ویژه آن‌هایی که در سه سال اخیر وارد ایران شده‌اند، دارای برگه سرشماری هستند. در حالی که برخی از این خانواده‌ها به دلیل شرایط امنیتی قادر به بازگشت به کشور خود نیستند، دیگران به امید یافتن یک زندگی بهتر و امکان تحصیل برای فرزندانشان به ایران پناه آورده‌اند.

ضرورت اقدام بر مبنای اصول حقوق بشر و تعهدات بین‌المللی

بر اساس ماده 14 اعلامیه جهانی حقوق بشر، "هر فردی حق دارد در برابر تعقیب، شکنجه یا تهدید در سایر کشورها پناه جوید و پناهندگی دریافت کند." همچنین، کنوانسیون 1951 مربوط به وضعیت پناهندگان و پروتکل 1967، که ایران نیز از امضاکنندگان آن است، اصل «عدم بازگرداندن» (non-refoulement) را تصریح می‌کند. این اصل دولت‌ها را ملزم می‌کند که هیچ فردی را به کشوری که در آنجا در معرض شکنجه، آزار، یا تهدید جانی قرار دارد، بازنگردانند.

از سوی دیگر، اصل رافت اسلامی و ارزش‌های انسانی ایجاب می‌کند که با مهاجران و پناهجویان بر اساس عدالت و انسان‌دوستی رفتار شود. در طول تاریخ، ایران به عنوان کشوری که میزبان مهاجران و پناهندگان بوده، همواره نقش مهمی در حمایت از انسان‌های آواره ایفا کرده است. امروز نیز انتظار می‌رود که این رویکرد ادامه یابد.

پیشنهادات برای حل بحران برگه‌های سرشماری

1. بررسی وضعیت امنیتی متقاضیان تمدید برگه سرشماری: از جمهوری اسلامی ایران تقاضا داریم که افرادی که دلایل موجه و مستند مبنی بر تهدید جانی و عدم امنیت در کشور خود دارند، مورد بررسی ویژه قرار گیرند و برای آن‌ها اقامت قانونی صادر شود.

2. برگزاری نشست چندجانبه با حضور سازمان ملل: پیشنهاد می‌شود که دولت ایران با همکاری کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان (UNHCR) و کشورهای مهاجرپذیر، یک نشست چندجانبه برگزار کند تا راه‌حلی برای مهاجرت قانونی و انتقال بخشی از این خانواده‌ها به کشورهایی که سیاست‌های پذیرش مهاجر دارند، تدوین شود.

3. توجه به وضعیت دانش‌آموزان و دانشجویان: بسیاری از این خانواده‌ها صرفاً به دلیل تحصیل فرزندانشان ایران را به عنوان مقصد انتخاب کرده‌اند. عدم تمدید برگه‌های سرشماری می‌تواند منجر به ترک تحصیل اجباری و آسیب به آینده این دانش‌آموزان و دانشجویان شود. لذا پیشنهاد می‌شود که برای این گروه، سیاست‌های حمایتی ویژه‌ای در نظر گرفته شود.

4. ایجاد رویه‌های قانونی برای تعیین تکلیف وضعیت دارندگان برگه سرشماری: پیشنهاد می‌شود که دولت ایران یک فرآیند شفاف و قانونی را برای بررسی وضعیت دارندگان برگه سرشماری تدوین کند تا سرنوشت این خانواده‌ها به طور عادلانه مشخص شود و از بلاتکلیفی خارج گردند.

نتیجه‌گیری

ما از مقامات جمهوری اسلامی ایران درخواست داریم که در تصمیم‌گیری خود، اصول حقوق بشر، قوانین بین‌المللی و ارزش‌های اسلامی را در نظر گرفته و راه‌حلی انسانی و منصفانه برای این مسئله اتخاذ کنند. عدم تمدید برگه‌های سرشماری بدون بررسی دقیق وضعیت افراد، می‌تواند جان بسیاری از خانواده‌ها را به خطر بیندازد و شرایط دشواری برای آنان ایجاد کند. از این رو، لازم است که اقدامات فوری و هماهنگ‌شده‌ای برای حل این بحران صورت گیرد.