سازمان ملل: طالبان، افغانستان را بستری امن برای القاعده و داعش خراسان فراهم کرده است

بر اساس این گزارش، داعش خراسان با حدود دو هزار جنگجو، به‌عنوان «جدی‌ترین تهدید» امنیتی در آسیای مرکزی و فراتر از آن شناخته می‌شود. این گروه در مناطق شمالی افغانستان و نزدیکی مرزهای پاکستان، کودکان زیر 14 سال را در مدارس مذهبی تحت آموزش قرار داده و دوره‌های آموزشی انتحاری را برای آنها برگزار کرده است. همچنین، حضور القاعده در ولایت‌های هلمند، قندهار، کنر، ارزگان و زابل گزارش شده و سه پایگاه آموزشی جدید مرتبط با این گروه در سراسر کشور شناسایی شده است که در آنها به جنگجویان القاعده و تحریک طالبان پاکستانی (تی‌تی‌پی) آموزش داده می‌شود.

گزارش همچنین حاکی از انتقال جنگجویان افراطی وابسته به القاعده از سوریه به شمال افغانستان است، از جمله اعضای گروه‌های «کتیبه امام بخاری» و «جنبش اسلامی اوزبیکستان». همچنین، یک هیئت سه‌نفره شامل نماینده «جنبش اسلامی ترکستان شرقی» در دسامبر 2024 از دمشق به کابل سفر کرده و با مقامات طالبان دربارهٔ وضعیت جنگجویان خارجی گفت‌وگو کرده است.

در عین حال، داعش خراسان از جنگجویان خود دعوت کرده تا برای تقویت نیروهایشان در سوریه حرکت کنند. گزارش‌های تأییدنشده حاکی از اعزام تعداد قابل‌توجهی از این جنگجویان به منطقه شام است. از نظر مالی، داعش خراسان با وجود عدم شفافیت کامل دربارهٔ منابع درآمدی، دارای حدود 10 میلیون دلار پس‌انداز است که از طریق کمک‌های مالی، آدم‌ربایی با اهداف اخاذی، و یک دفتر مالی در سومالی تأمین می‌شود. بخشی از این سرمایه در املاک خاورمیانه سرمایه‌گذاری شده است.

همزمان، گزارش به هماهنگی نزدیک بین گروه تحریک طالبان پاکستانی (حدود 6 هزار جنگجو) و شبه‌نظامیان بلوچ، از جمله «لشکر مجید»، در جنوب افغانستان اشاره می‌کند. این گروه‌ها از چهار اردوگاه مشترک در ولایت قندهار استفاده می‌کنند و القاعده به آنها آموزش‌های ایدئولوژیک و نظامی می‌دهد. با این حال، درون خود طالبان اختلاف نظرهایی دربارهٔ حمایت از تی‌تی‌پی وجود دارد؛ برخی برای حفظ روابط منطقه‌ای خواستار فاصله‌گیری از این گروه هستند.

مقامات طالبان تاکنون حضور فعال داعش و گروه‌های تروریستی خارجی را «تبلیغات دشمنان» می‌دانند و ادعا می‌کنند داعش خراسان را سرکوب کرده‌اند. اما کارشناسان سازمان ملل تأکید دارند که اگرچه تلاش‌های طالبان قابلیت‌های داعش را محدود کرده، این گروه با مصونیت نسبی ادامه فعالیت داده و از نارضایتی عمومی نسبت به حکومت طالبان بهره می‌برد.

این در حالیست که افغانستان زیر نظر طالبان به یک گره امنیتی استراتژیک تبدیل شده که نه تنها تهدیدی برای پاکستان و کشورهای آسیای مرکزی، بلکه برای ثبات جهانی نیز محسوب می‌شود. سکوت بین‌المللی در برابر تجدید حیات شبکه‌های تروریستی در این کشور، ممکن است به بازگشت فاز جدیدی از جهانی‌شدن تروریسم منجر شود.
حمایت لجستیکی طالبان از گروه‌های افراطی، چه به صورت مستقیم یا از طریق بی‌تفاوتی، نشان‌دهنده دوگانگی سیاست خارجی این رژیم است که در سطح دیپلماتیک خود را «معتدل» جلوه می‌دهد، اما در عمل، فضایی برای تقویت ایدئولوژی‌های تندرو فراهم می‌کند.a