چالشی جدی در مسیر عدالت اجتماعی

افغانستان امروز در مسیر گذار بزرگی قرار دارد. ما از دستاوردهای امارت اسلامی در زمینه‌های امنیت، مبارزه با فساد (اقتصادی، اداری و اجتماعی)، و بهبود روابط منطقه‌ای و بین‌المللی قدردانی می‌کنیم؛ اما باید دانست که هیچ دستاوردی، مجوزِ تبعیض مذهبی یا قومی نیست. دفاع ما از حقوق اجتماعی و مذهبی، نه از سرِ مخالفت با حکومت، بلکه برای حمایت از حکومت دینی و صیانت از حق، عدالت و کرامت انسانی است که اساس هر حکومت اسلامی به شمار می‌رود.

چالش‌های آموزشی و مذهبی

پیش‌تر در مورد دو موضوع، یعنی آموزش زنان و اجبار در انتخاب مذهب حنفی، مفصل نوشته‌ام؛ در اینجا تنها به اشاره بسنده می‌کنم.

تعطیلی آموزش زنان، زخمی عمیق بر پیکر جامعه است؛ زیرا هیچ ملتی با بستن دروازه‌های دانش بر روی نیمی از جمعیت خود، به سوی عزت و پیشرفت گام برنمی‌دارد. هم‌زمان، تحمیل مذهب حنفی بر پیروان سایر مذاهب در نهادهای رسمی و دانشگاهی، با روح روشن قرآن و اصل:

«لَا إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ؛ در دین، اجبار وجود ندارد».

در تضاد است. وقتی اصل ایمان با اکراه پذیرفتنی نیست، تحمیل مذهب بر دیگری، عدالت را خدشه‌دار می‌کند.

گزارش‌های نگران‌کننده از برخورد با علما و شهروندان

نگرانی جدی مردم افغانستان از گزارش‌های اخیر، از جمله گرفتن تعهد از ده‌ها عالم دینی در اداره امر به معروف و نهی از منکر، و نیز برخورد توهین‌آمیز و خشونت‌آمیز با آنان، بسیار نگران‌کننده است. هشدار به علما مبنی بر شش ماه زندان در صورت خواندن دوباره «عقد موقت»، رفتاری است که با شأن نهادهای حکومت دینی سازگار نیست.

«انّ العلماء ورثة الأنبیاء؛ همانا علما وارثان پیامبرانند».

در دین مقدس اسلام و سیره عملی پیامبر(ص) و اهل‌بیت علیهم‌السلام همواره بر تکریم علما و دانشمندان دین تاکید شده است. عالم دین، حامل امانت باورهای مردم است و باید با او با تکریم، ادب و گفت‌وگوی علمی برخورد شود، نه با تهدید و تحقیر.

افزون بر این، گزارش‌های مربوط به تحقیر عروس و داماد در همان اداره، نه‌تنها کرامت انسانی را می‌شکند، بلکه رنج و بی‌اعتمادی را در دل‌های مردم می‌نشاند.
پیامبر اعظم(ص) می‌فرمایند: «أَعلَمُ النّاسِ أَشَدُّهُم مداراةً لِلنّاسِ، وَ اَذلُّ النّاسِ مَن اَهانَ النّاسَ»؛ عاقل‌ترین مردم کسی است که بیشتر با دیگران مدارا کند، و خوارترین مردم کسی است که آنان را مورد تحقیر و توهین قرار دهد.

حقوق مذهبی و وحدت ملی

احوال شخصیه شیعیان باید بر بنیاد فقه خودشان محترم شمرده شود؛ این یک امتیازخواهی نیست، بلکه یکی از روشن‌ترین حقوق دینی در یک جامعه متکثر است.

همچنین لازم می‌دانم به یک موضوع مهم دیگر نیز اشاره کنم: محدودیت‌های اعمال‌شده بر عزاداری فرزند پیامبر اکرم(ص)، سیدالشهدا امام حسین(ع)، در سال گذشته نگرانی گسترده‌ای در میان مردم افغانستان ایجاد کرد. امید است امسال این مسئله با بازنگری جدی همراه شود تا مردم احساس کنند که می‌توانند در سایه حکومت اسلامی و دینی، با عزت و آرامش عزاداری کنند.

مردم مبارز، شجاع، صبور و بصیرِ شیعه و هزاره، در طول تاریخ همواره خواهان وحدت دینی و انسانی و همزیستی با اقوام و مذاهب دیگر بوده‌اند. وحدت دینی و ملی زمانی معنا می‌یابد که عدالت اجتماعی برای همه، بدون تبعیض، برقرار باشد.

«وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا؛ و همگی به ریسمان خدا چنگ زنید و پراکنده نشوید».

باشد که این پیام الهی، راهنمای مسیر وحدت و عدالت در کشورمان باشد.