واکنش فضل احمد معنوی به پیام عیدی ملا هبت الله: طالبان در جایگاه عفو مردم نیست

ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، در پیام عید قربان بار دیگر از مخالفان این گروه خواسته بود با استفاده از فرصت عفو عمومی به افغانستان بازگردند. با این حال، طی نزدیک به پنج سال گذشته، هیچ چهره شاخص سیاسی یا مخالف برجسته‌ای دعوت طالبان را نپذیرفته است؛ موضوعی که منتقدان آن را ناشی از نبود اراده طالبان برای مشارکت سیاسی و تقسیم قدرت می‌دانند.

فضل‌احمد معنوی در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «امروز چه کسی صلاحیت عفو چه کسی را دارد؟» او با اشاره به جنگ‌ها، ویرانی‌ها و محدودیت‌های گسترده در افغانستان، طالبان را مسئول وضعیت کنونی کشور دانست و افزود: «چه کسانی با ریختاندن خون هزاران انسان بی‌گناه، کشور را به ویرانی، فقر و بحران سوق دادند و با توسل به نام شریعت، فضای خوف، اجبار و انحصار را بر مردم تحمیل کردند؟»

وزیر عدلیه پیشین افغانستان همچنین موج گسترده مهاجرت شهروندان پس از بازگشت طالبان به قدرت را ناشی از «ظلم، تنگنا و بی‌عدالتی» توصیف کرد و گفت مردم به دلیل شرایط دشوار، زندگی در کشورهای همسایه از جمله ایران و پاکستان را بر ماندن زیر حاکمیت طالبان ترجیح می‌دهند.

او در ادامه از رهبر طالبان خواست برای سنجش میزان واقعی رضایت یا نارضایتی عمومی، زمینه برگزاری یک نظرسنجی آزاد و بی‌طرفانه را فراهم کند تا میزان بی‌اعتمادی و مخالفت مردم با وضعیت موجود به‌صورت شفاف مشخص شود.

معنوی تأکید کرد که مسئله افغانستان با دعوت مخالفان به «بیعت و تسلیم» پایان نخواهد یافت و ملت افغانستان مطالبات گسترده‌ای در حوزه آزادی، عدالت و مشارکت سیاسی دارد که با صدور اعلامیه و شعار حل نمی‌شود.

این در حالیست که اظهارات فضل‌احمد معنوی بازتاب‌دهنده شکاف عمیق سیاسی میان طالبان و مخالفان این گروه است؛ شکافی که همچنان مانع شکل‌گیری هرگونه روند آشتی ملی فراگیر در افغانستان شده است. تأکید طالبان بر «عفو» بدون ارائه تضمین‌های سیاسی و حقوقی، از نگاه منتقدان بیشتر به تلاش برای تثبیت انحصار قدرت شباهت دارد تا زمینه‌سازی برای مصالحه واقعی.