چین مسئول راهبری پرونده «افغانستان در شورای امنیت شد»؛ فرصت تنفس برای طالبان

 نهاد «سکیوریتی کانسل ریپورت» در گزارش تازه‌ای گفته است که چین پس از یک رقابت دیپلماتیک میان چند کشور، توانسته است مسئولیت هدایت مذاکرات و تهیه پیش‌نویس قطعنامه‌های مرتبط با افغانستان در شورای امنیت سازمان ملل را به دست آورد.

بر بنیاد این گزارش، چین در سال 2025 به تنها «قلم‌دار» یا مسئول اصلی پرونده افغانستان در شورای امنیت تبدیل شده است؛ نقشی که شامل هدایت مذاکرات و تهیه پیش‌نویس قطعنامه‌ها و اسناد مرتبط با افغانستان می‌شود.

این نهاد گفته است که رقابت بر سر این جایگاه، یکی از روشن‌ترین نمونه‌های تأثیر رقابت‌های ژئوپولیتیکی بر عملکرد داخلی شورای امنیت در سال‌های اخیر بوده است.

در گزارش آمده است: «چین پس از رقابت میان چهار عضو شورای امنیت، در سال 2025 به تنها قلم‌دار پرونده افغانستان تبدیل شد و این تغییر مهمی در نحوه مدیریت این پرونده است.»

برای سال‌ها، مسئولیت پیشبرد پرونده افغانستان در شورای امنیت عمدتاً در اختیار اعضای غیردائم شورا بود، نه قدرت‌های دایم این نهاد.

به گفته این گزارش، واگذاری این نقش به یکی از اعضای دایم شورای امنیت، آن هم چین، از رویه‌های گذشته فاصله گرفته و نشان‌دهنده افزایش علاقه پکن به تأثیرگذاری بر سیاست‌های بین‌المللی در قبال افغانستان است.

این رقابت پس از پایان عضویت جاپان در شورای امنیت در اواخر سال 2024 آغاز شد. چین، پاکستان و کوریای جنوبی هر سه خواهان به دست گرفتن مسئولیت پرونده افغانستان بودند.

گزارش افزوده است که چین بعداً پیشنهاد کرده بود این مسئولیت به‌گونه مشترک میان چین، پاکستان و کوریای جنوبی انجام شود، اما ایالات متحده با نقش رهبری چین مخالفت کرده بود.

این اختلاف در فبروری 2025 آشکار شد؛ زمانی که چین و پاکستان یک پیش‌نویس قطعنامه برای تمدید مأموریت هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) ارائه کردند و یک روز بعد، کوریای جنوبی و ایالات متحده نیز پیش‌نویس جداگانه‌ای را به شورای امنیت فرستادند.

به گفته این گزارش، این اقدام شکاف‌های موجود میان اعضای شورای امنیت را هم بر سر نحوه مدیریت پرونده افغانستان و هم بر سر چگونگی تعامل با طالبان آشکار کرد.

در گزارش آمده است که در نهایت، پس از چند دور مذاکره، دو پیش‌نویس در یک متن واحد ادغام شد و شورای امنیت آن را به اتفاق آرا تصویب کرد. پس از آن، چین به‌عنوان تنها مسئول اصلی پرونده افغانستان در شورای امنیت باقی ماند.

گزارش یادآوری می‌کند که چین از مدت‌ها پیش خواهان کاهش انحصار ایالات متحده، بریتانیا و فرانسه بر تهیه پیش‌نویس قطعنامه‌های شورای امنیت بوده و تلاش کرده است نقش بیشتری در این روند به دست آورد.

علاقه چین به افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال 2021 افزایش یافته است. بیجینگ در سال‌های اخیر روابط سیاسی و اقتصادی خود با طالبان را گسترش داده و همزمان بر همکاری‌های منطقه‌ای و ثبات در افغانستان تأکید کرده است.

با این حال، ایالات متحده همچنان نقش مهمی در پرونده افغانستان در شورای امنیت دارد. بر بنیاد این گزارش، واشنگتن ریاست کمیته تحریم‌های افغانستان ذیل رژیم تحریم‌های 1988 سازمان ملل را حفظ کرده است.

نویسندگان گزارش نتیجه گرفته‌اند که رقابت بر سر پرونده افغانستان نمونه‌ای از گره خوردن روندهای داخلی شورای امنیت با رقابت‌های گسترده‌تر میان قدرت‌های جهانی، به‌ویژه میان کشورهای غربی، چین و روسیه است.

این گزارش در حالی منتشر می‌شود که شورای امنیت همچنان درباره آینده سیاسی افغانستان، بحران انسانی، وضعیت حقوق بشر و نحوه تعامل با طالبان، نزدیک به پنج سال پس از بازگشت آنان به قدرت، بحث و گفت‌وگو می‌کند.

 تصدی این عنوان توسط پکن با توجه به روابط خوب چین با طالبان، در واقع فرصت مناسبی را برای تعامل بیشتر جامعه جهانی با حاکمیت افغانستان شکل خواهد داد.

فرصت تنفس برای کابل... .