پوشش زنان در اسلام امری مسلم است اما در مورد کیفیت آن بین فقهای مذاهب تفاوت دیدگاه وجود دارد

حجت الاسلام سید جواد وحیدی می گوید: براساس آنچه که در روایات و نصوص آمده پوشش صورت و دست ها تا مچ از جمله استثنائات است یعنی زنان  می تواند آن ها را نپوشانند اما آنچه که برخی از فقهای اهل سنت مطرح می کنند قاعده سد ذرایع است. در اسلام بعضی موارد به طور مسلم حرام است و بعضی مسائل مقدمه حرام و فتنه است.

وی افزود: آن ها در بعضی مسائل احتمال و خوف فتنه می دهند و اینکه ممکن است به کار حرام منجر شوند که باید مانع آن ها هم شد، بنابراین طبق فتوای فقها اصل پوشش صورت و دست ها لزومی ندارد مگر اینکه موجب خوف فتنه شود و فساد آور باشد که از باب جلوگیری از فتنه و فساد و تعرض به زنان گفته شود که این پوشش لازم است اما تشخیص فتنه و اینکه آیا صورت عادی زن و نه صورت آرایش شده موجب فتنه است یا نیست جای بحث دارد.  

رئیس جامعه روحانیت امامیه هرات عنوان کرد: آنچه که در کشورهای اسلامی از جمله در محل نزول وحی و دیگر کشورهای اسلامی دیده می شود سیره این است که پوشش صورت لزومی و دست ها تا مچ لزومی ندارد و اینکه آیا فتنه برانگیز است یا نیست خب باید بر یک قضاوت همگانی و عرفی استوار باشد. بین مذاهب اسلامی اصل، پوشیدن بدن و سر زن است اما اینکه کیفیت و مقدار و محدودیت پوشش چگونه باشد عرف در این مسئله نقش دارد و پوشش واحدی وجود ندارد. اینکه در کشورهای مختلف اسلامی نوع پوشش و کیفیت آن متفاوت است بیانگر آن است که نوع پوشش و محدوده آن به عرف واگذار شده است. البته توصیه و سفارش هایی وجود دارد که مثلا نوع خاصی از پوشش مناسب تر است.

این روحانی افغانستانی در مورد دستور حکومت طالبان مبنی بر اینکه زنان در مکان های عمومی باید با محارم خود حضور پیدا کنند در حالیکه بسیاری از زنان مانند داکتران و معلمان نمی توانند همیشه و در محل کار با محارم خود باشند و همچنان نگاه دین به این موضوع اظهار کرد: اصل سفر زن و خروج او از منزل برای نقل و انتقال و طی مسافت به خودی خود مشکلی ندارد چه در مذهب جعفری و چه در مذاهب دیگر اما باز همان بحث سد ذرایع و خوف فتنه مطرح است یعنی اینکه اگر خانمی به تنهایی سفر کند یا با نامحرمی طی مسافت کند ممکن است در معرض خطر و فتنه قرار بگیرد. استدلال فقهای متاخر اهل سنت و مخصوصا کسانی که گرایش به مکتب دیوبندی دارند این است که بیرون آمدن زن از منزل به تنهایی ممکن است به او آسیب برساند و گرفتار فتنه شود.

وحیدی عنوان کرد: به این ترتیب فلسفه این ملاحظه در دیدگاه فقها مسئله تامین امنیت زن است بنابراین  در یک کشور و حاکمیت اسلامی به جای محدود کردن زن بهتر است که برای تامین امنیت زنان فکر شود، یعنی باید جامعه را هم از نگاه فرهنگی و هم از نگاه انضباط امنیتی به سطحی برسانیم که زنان بتوانند به راحتی طی مسافت کنند و مشکلی برای آن ها پیش نیاید، این در روایات هم آمده، در احادیث شیعه و سنی هم نقل شده که یکی از آرزوهای حاکمیت اسلامی این است و یکی از مسائلی که در حکومت مهدوی تامین می شود این است که زن از مشرق به مغرب مسافرت می کند بدون اینکه کسی به او تعرضی کند، فقهای متاخر اهل سنت هم تصریح کرده اند که مثلا سفرهای دسته جمعی زنان بدون محرم چون می توانند امنیت خود را تامین کنند و خوف فتنه را منتفی می کند یا کاهش می دهد اشکالی ندارد.

این کارشناس مذهبی گفت: یکی از مسائلی که می تواند مسائل و فتاوی صریح را تحت تاثیر قرار دهد این است که فتوا و نظری موجب مشقت و غیر قابل تحمل شدن زندگی شود و آن نظر و فتوا باید بازنگری شود. آنچه  امروز در افغانستان رخ می دهد و اعمال محدودیت ها بر زنان هر روز اضافه می شود، هم موجب اخلال نظام می شود و هم موجب مشقت در زندگی مردم. ممکن است در یک زندگی محدود روستایی محدودیت ها تحمل شود اما در زندگی شلوغ شهری امروز که مردم نیازهای مختلف  دارند، نمی توان از از حضور زنان در فعالیت های مختلف چشم پوشی کرد. از اینرو نیاز است که صاحبنظران فقه و دین این ملاحظه را هم داشته باشند.

وی اضافه کرد: به جای اینکه در جامعه فقط برای زنان محدودیت ایجاد شود باید در جها فرهنگ سازی و اصلاح نگاه جامعه و مردان کار شود و البته پوشش زنان هم باید متناسب و بر اساس فرهنگ اسلامی و فرهنگ افغانستانی باشد، هرج و مرج و آزادی های افسارگسیخته در بعضی از حکومت های گذشته هم قابل تائید نیست.