در دیدار محمد محقق با نمایندهٔ آیت الله سیستانی، وضعیت زائران اربعین و طلاب افغانستانی در نجف بررسی شد

محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، در دیدار با حجت‌الاسلام والمسلمین سید جواد شهرستانی، نمایندهٔ آیت‌الله العظمی سید علی سیستانی در ایران، پیرامون چالش‌های پیش روی زائران افغانستانی اربعین حسینی و نیز مشکلات روحانیون و طلاب افغانستانی مقیم حوزهٔ علمیهٔ نجف اشرف گفت‌وگو کرده است. این دیدار در حالی انجام شده که نگرانی‌ها دربارهٔ محدودیت‌های روادید و سفر شهروندان افغانستان به عراق، به ویژه در آستانهٔ مراسم اربعین، افزایش یافته است.

آقای محقق روز دوشنبه، 5 اسد، در صفحهٔ فیسبوک خود از این دیدار خبر داده و اعلام کرده که در این نشست، دغدغه‌های زائران افغانستانی و نیز مسائل علمی و معیشتی طلاب افغانستانی در نجف اشرف با نمایندهٔ آیت‌الله سیستانی مطرح شده است. اما ایشان جزئیات بیشتری دربارهٔ درخواست‌های مطرح‌شده، مشکلات خاص طلاب یا نتایج حاصل از این گفت‌وگو منتشر نکرده است.

این دیدار در زمانی صورت می‌گیرد که همه‌ساله شمار زیادی از شهروندان افغانستان، چه از داخل کشور و چه از میان مهاجران مقیم ایران، خود را برای شرکت در مراسم عظیم اربعین آماده می‌کنند. با این حال، زائران افغانستانی در سال‌های اخیر با چالش‌های متعددی از جمله تأخیر در صدور روادید عراق و ایران، محدودیت‌های ترانزیتی، افزایش هزینه‌های سفر و تغییرات مداوم در مقررات ورود به عراق مواجه بوده‌اند.

در ماه‌های اخیر نیز محدودیت‌های تازه‌ای برای سفر برخی اتباع افغانستان از ایران به فرودگاه‌های نجف و بغداد اعمال شده است. بر اساس ضوابط اعلام‌شده، پذیرش مسافران افغانستانی در برخی پروازها مستلزم تأیید قبلی ادارهٔ مهاجرت عراق است و این محدودیت‌ها به ویژه مردان جوان و مجرد را شامل می‌شود، هرچند خانواده‌ها، کودکان و افراد بالای 50 سال از بخشی از این محدودیت‌ها معاف شده‌اند.

از سوی دیگر، دولت عراق اعلام کرده که ورود اتباع خارجی از طریق سامانهٔ روادید الکترونیکی و پس از انجام بررسی‌های امنیتی صورت می‌گیرد. هرچند مقام‌های عراقی در آستانهٔ اربعین از آمادگی برای تسهیل ورود زائران خارجی سخن گفته‌اند، اما اجرای مقررات مهاجرتی و امنیتی همچنان می‌تواند روند سفر زائران افغانستان را با پیچیدگی‌هایی همراه سازد.

بخش دیگر این دیدار به وضعیت روحانیون و طلاب افغانستان در نجف اشرف اختصاص داشته است. حوزهٔ علمیهٔ نجف به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز تحصیلی برای طلاب شیعهٔ افغانستان شناخته می‌شود و شمار قابل توجهی از روحانیون افغانستانی برای ادامهٔ تحصیلات حوزوی در این شهر اقامت دارند.

به نظر می‌رسد که این دیدار، فرصتی برای انتقال مستقیم مشکلات و دغدغه‌های زائران و طلاب افغان به دفتر نمایندهٔ آیت‌الله سیستانی فراهم کرده است؛ هرچند تا کنون خبری دربارهٔ اقدامات عملی بعدی یا توافقات احتمالی میان دو طرف منتشر نشده است.