بیست وهشت اسد نقطه عطف در تاریخ معاصر افغانستان است

28 اسد مصادف است به نود و یکمین سالگرد استقلال افغانستان، مردم افغانستان 91 سال قبل در این روز توانستند با نیروی ایمان و مبارزات استقلال طلبانه و فدا کردن جان های خویش استعمارگران بریتانیا را شکست دهند و استقلال افغانستان را بدست آورند. افغانستان درنتیجه فدا کاریهای باشنده گان مبارز خود، در میان کشورهای آزاد و مستقل عرض اندام نموده وازحیثیت و پرستیژبلند برخوردارشد. معاون سرمحقق عبدالصابر جنبش عضواکادمی علوم افغانستان در مورد میگوید، 28 اسد نقطه عطف در تاریخ معاصرافغانستان است. در این روز 91 سال پیش از امروز مردم دلیر وبا شهامت افغانستان با افزار ساده وابتدایی در مقابل بزرگترین امپراطوری جهان که آفتاب در قلمروش غروب نمیکرد بخاطر کسب استقلال شان قیام نمودند. در آنزمان مردم ما حتی به تمدن اروپایی آشنایی نداشتند، ویگانه مکتب شهر کابل آنوقت لیسه حبیبیه بود. جنبش علاوه نمود، هرچند سطح فرهنگی واقتصادی افغانها در آنوقت پائین واردوی منظم ومجهزنداشتیم اما با آنهم مردم ما اعم از زن ومرد با دلاوری و شهامت متحدانه علیه استعمار خارجی دست به قیام زدند. امان الله خان در آستانه جنگ اول جهانی که تحولات سیاسی و جوش و خروش جوانان در آسیا به راه افتاده بود، پرورش یافته از نهضت های آزادیخواهی در کشور و ماحول آن متأثر بود، تازه مردم افغانستان از طریق نشرات سراج الاخبار سیاسی می شدند، یعنی به سیاست علاقه می گرفتند، برای حصول استقلال کامل کشور برای یک مبارزه قاطع آماده می گردیدند. محمد صابر جنبش در موردنفوذ امان الله خان در بین مردم میگوید،از آنجائیکه امان الله خان در زمان نیابت خود کارهای خوبی را انجام داده بود در بین اردو و مردم افغانستان نفوذ زیاد داشت بنابران گارنیزیون کابل واردوی افغانستان بوی بیعت کرد و او به پادشاهی رسیداما خطاب به مردم گفت، که تاج سلطنتی را به شرطی قبول میکنم که شما در گرفتن استقلال با من همکاری کنید. امان الله خان این آرزوی خود را در بیتی خلاصه نمود: دست از طلب ندارم تا کام من برآید یا جان رسد به جانان یا جان زتن برآید آقای جنبش در مورد اوضاع حاکم آنزمان در افغانستان وجهان میگوید، از نظر سیاسی افغانستان یک مملکت عقب مانده ودومنیون(در امورداخلی آزاد بود اما در امور خارجی آزادی نداشت) بود و در جنوب ما هند برتانوی قرار داشت که یک مستعمره بالفعل انگلیس بود ودر منطقه دولت هایی حاکم بود که میتوانیم آنرا دولت های پوشالی و دست نشانده بگوییم، هندوستان که بنام نیم قاره یاد میشد، بنگله دیش و پاکستان امروزی جمع مناطق دیگر مستعمره انگلیس بود و وضع منطقه در حالت ناهنجار قرار داشت و استعمار به شکل بیرحمانه حاکمیت داشت خصوصآ در جنوب افغانستان که آنرا بنام نیم قاره یاد میکردند. مردم افغانستان با کسب استقلال آرزو های زیادی را بدل میپرورانیدند اما در مورد اینکه آیا به آرزو های خویش نایل شدند ویا خیر، آقای جنبش میگوید،مردم از نظر سیاسی به آرمان خود ارادیت رسیدند اما مساله اقتصادی دوامداربود و خنجری را که آزادیخواهان افغانستان به قلب استعمار فرو برده بودند این مار زخمی آرام ننشسته مداخلات کشور های مستعمره جو از بیرون به تبانی عناصر وابسته به نیروهای بیگانه در داخل علیه نظام اقداماتی را براه انداختند تا سر انجام خواب مردم که بواقعیت تبدیل شده بود ودر مسیر ترقی و تعالی گام مانده بودند با تاسف پس از گذشت ده سال با سقوط دولت امان الله دو باره واژگون شد. معاون سرمحقق عبدالصابر جنبش به این باور است،که استقلال افغانستان تاثیرات مستقیم بالای کشورهای منطقه نیز بجا گذاشت وی با اشاره به جنبش بیداری شرق میگوید، هنگامیکه افغانستان با امکانات محدود استقلال خود را گرفت، نهضت های استقلال طلبی هم در شمال که تحت اداره روسیه بود وهم در جنوب بوجود آمد که منجر به استقلال هندوستان شد. موصوف اوضاع امروزی افغانستان را به مراتب خطرناکتر وناگوارتر از سال 1919 میداند، وی میگوید در آنزمان وحدت ملی کاملآ تامین بود، تعصبات سمتی،قومی، زبانی و نژادی وجود نداشت، مردم در فضای صمیمیت زندگی میکردند و همچنان مداخله بیرونی نیز به پیمانه امروزی وجود نداشت. به باور وی وضعیت امروز افغانستان بحرانی تر است و در این شرایط مردم و دولت مکلفیت دارند تا بخاطر نزدیک شدن گامهای عملی بگذارند و دست اجانب را که گاهی از تجزیه افغانستان صحبت میکنند وگاهی از ناتوانی دولت افغانستان در مقابله با گروه های تخریبکارسخن میگویند، از امور داخلی خویش کوتاه نموده مداخله گران را به جای شان بنشانند. عبدالصابر جنبش در کنار استقلال سیاسی استقلال فرهنگی را نیز مهم دانسته میگوید به خاطر حفظ بقای خویش باید استقلال فرهنگی داشته باشیم در حالیکه سالانه هزار ها واژه وارد زبان ما میشود واز طریق تلویزیون های خصوصی فرهنگ بیگانه در کشور ما ترویج میگردد، ما وقتی میتوانیم به استقلال فرهنگی برسیم که استقلال سیاسی و استقلال اقتصادی ما تقویه شود. معیین مرستیال یکتن از صاحبنظران دیگر مسایل سیاسی اوضاع حاکم در منطقه و جهان را در هنگام استرداداستقلال کشورچنین بررسی میکند: امپراطوری برتانیه که برخی کشورهای جهان را تحت تسلط قرار داده بود، آرزو داشت تا از طریق افغانستان که موقعیت خاصی دارد به آسیای میانه و کشور های تحت تسلط شوروی راه بیابد و قسمیکه در گذشته نیز افغانستان به دلیل موقعیت خاص جغرافیای خویش بار ها مورد تهاجم امپراطوری های بزرگ جهان قرار گرفته بود انگلیس نیز میخواست این کشور را تحت تسلط داشته باشد. امروز نیز با حضور جامعه جهانی وامریکا در افغانستان برخی کشورها بخصوص کشور های همسایه تشویش دارند و با آموزش و ارسال گروه های مختلف افغانستان را مورد مداخله و تجاوز قرار میدهند. مردم افغانستان که همواره بخاطر استقلال و تمامیت ارضی خویش جنگیده بودند با اعلام استقلال از جانب امان الله خان از مناطق مختلف بدون در نظر داشت مسایل قومی همه متحدانه به جهاد برخواستندوبخاطرحصول استقلال کشور، تحت قیادت امان الله خان جنگیدند. معیین مرستیال علاوه نمود، هنگامیکه استقلال افغانستان از بریتانیاگرفته شد، امان الله خان به هدف اینکه افغانستان کشور مترقی ودر کنارسایر کشورهای جهان قرار گیرد، سفر های طولانی به کشورهای اروپایی داشت و میخواست با استفاده از تجارب آنها در ترقی افغانستان اقدام نماید اما دشمنان وطن و مردم کوشش کردند حرکات ترقی خواهی و اقداماتش را در برابر آزمون و چالش قرار بدهند وبه این منظوردر پهلوی کشور های بزرگ قرار گرفته وبا تسلیح بعضی افراد بغاوت هایی رابراه انداختند و اتهاماتی را به امان الله خان بستند و بدینگونه اقدامات مثبت وپلان های وی و همکارانش را در برابر چالش قراردادند. به باور معیین مرستیال حلقاتی وجود داشت که از مجامع مختلف تطمیع شدند وبا چهره های دوگانه که داشتند توانستند این حرکتهای روبه ترقی سیاسی و فرهنگی را به چالش مواجه ومنجر به سقوط نظام نمایند و امان الله خان بخاطر جلوگیری از کشتار افغان ها مجبورشد تخت و کابل را رها کند و به این ترتیب یکدوره سیاه آغاز شد و افغانستان یکبار دیگر از کاروان ترقی باز ماند. مرستیال در مورد تاثیرات استقلال افغانستان بالای منطقه وجهان میگوید،استقلال افغانستان بالای همه کشورهای منطقه به شمول آسیای میانه تا پاکستان، ترکیه، هند وجاپان اثرات سیاسی داشت و رهبران آنها درس سیاسی گرفتند و حرکتهای آزادیخواهی مهاتماگاندی، خان عبدالغفار خان و حرکت آزادیخواهی پشتون ها و بلوچها همه متاثر از اعلان استقلال امان الله خان شدند. به عقیده مرستیال حصول استقلال افغانستان نه تنهابالای افکار رهبران جهان تاثیر گذاشت بلکه قدرتمندان دنیا نیز خواستند با دولت افغانستان همکاری نمایند چنانکه بریتانیا وروسیه علاقمندی شانرا برای همکاری با امان الله خان اعلام نمودند. به همین خاطر امان الله خان به اروپا رفت و باعث شد افغانستان به حیث یک کشور مستقل وآزاد شناخته شود. معین مرستیال در مورد اوضاع فعلی در افغانستان میگوید، منابع اقتصادی افغانستان باعث بروز مشکلات عمده برای این کشور شده است کشورهای همسایه سعی دارند تا از این وضع به نفع خویش استفاده نمایند به همین منظور میخواهند با دامن زدن به اختلافات سمتی، مذهبی و زبانی به نفع خویش بهره برداری نمایند و بقای خویش را در نا امنی افغانستان میدانند. موصوف تاکید کرد، که دولت افغانستان مکلفیت دارد تا آرزوهای منفی کشورها را درک کند وبه نیات شوم کشورهای منطقه و همسایه پی ببرد، که باید برده باشد وقشر آگاه مسولیت دارند تا مردم را از آمال بد همسایه ها آگاه بسازند. مرستیال استقلال فرهنگی را مهمتر از استقلال سیاسی دانسته میگوید، علما به این باور اند که اگر یک ملت را بخواهید تسخیر نمایید فرهنگش را باید از بین ببرید. به باور مرستیال اکنون تلاش صورت میگیرد تا بنام احزاب سیاسی، مراکز فرهنگی وتربیتی و مراکز مدیا مردم را تحت تاثیر قرار داده اصطلاحات ورسوم یکتعداد کشورها را به نمایش قرار بدهند مردم و روشنفکران ما مسوولیت دارند تا اجازه ندهند فرهنگشان تحت تاثیر فرهنگ بیگانه قرار بگیرد. جشن استقلال از همان آغاز به اشکال مختلف و در تاریخ های مختلف برگزار میگردید، اما از دیر زمانی تجلیل این روز کمرنگ شده ودر سالهای اخیر تجلیل نمیگردد، غلام جیلانی شمس عضو کمیسیون مستقل رادیو تلویزیون ملی در مورد میگوید، تجلیل از جشن استقلال در هر کشور از اهمیت زیادی برخورداراست چون زنده ساختن خاطره استقلال و مبارزات استقلال طلبی دراذهان نسل جوان ونسل های آینده است. وی به این باور است که چندین سال جنگ در کشور باعث شده تا تجلیل ازسالروز استقلال کمرنگ شود، امید میرود تا مسوولین درجه یک کشور با در نظر داشت فرصت به این موضوع فکر کنند و برای تجلیل از این رویداد تاریخی بیاندیشند.