بانوی ثروتمندی که در تنگدستی درگذشت

<div style="direction: rtl; text-align: justify;"> حضرت خدیجه(س) پانزده سال قبل از عام الفیل و شصت وهشت سال قبل از هجرت نبوی در شهر مکه دیده به جهان گشود. نام او خدیجه و کنیه‌اش "ام هند" بود و نام پدرش "خویلد ابن اسد" و نام مادرش "فاطمه دختر زائدة بن الاصم". پدر و مادر خدیجه با چند واسطه به "لویّ بن غالب" می رسد که جدّ اعلای پیامبر خداست و مادر مادر خدیجه "هاله" دختر عبدمناف از اجداد پیامبر اسلام است. بنابراین خدیجه هم از طرف پدر و هم از سوی مادرش با پیامبر اسلام هم‌نسب است.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>ماجرای ازدواج خدیجه</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">خدیجه به وسیله قرابت فامیلی با رسول خدا (صلی الله علیه و اله و سلم) از یک طرف و ملاحظه اخلاق حمیده او در بازرگانی از طرف دیگر، وشنیدن اخبار رسالت از علمای یهود و نصاری ازسوی سوم، عاشق دلباخته معنوی پیامبر بود و گاهی در این راه گریه می کرد و در شب هایی خواب به چشم او فرو نمی رفت. خدیجه(س) مشکل خود را با پسرعمویش که عالم برجسته نصارا بود در میان گذاشت؛ او دعایی نوشت و خدیجه آن را زیر بالشش نهاد و شبانه در عالم خواب پیامبر(ص) را دید و آینده برایش روشن شد. چون چشم برگشود دیگر به خواب نرفت و سرانجام کنیزش نفیسه، خواهرش را به سراغ محمد(ص) فرستاد و رسماً از او خواستگاری کرد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">خدیجه با تلاش پیگیر و تمهید مقدمات عاقلانه، به ویژه با تدبیر پسر عمویش، ورقة بن نوفل، سرانجام به مقصود خود رسید و فرزندان هاشم را که ستارگان حجاز بودند به خانه خود جذب کرد. آنان در حالی که رسول خدا را با تمام عزت و احترام در میان گرفته بودند، برای اجرای عقد به حضور خدیجه رسیدند، و خطبه عقد با یک برنامه جالب اجراشد و پس از مراسم، یادگار عبدالله در کنار عمویش ابوطالب عازم خانه پیشین گشت، ولی خدیجه همراه با مهر و محبت ویژه دامن محمد را گرفت و گفت "سیدی !إلی بیتک فبیتی بیتک و أنا جاریتک! ای مولایم! بیا به خانه خودت، خانه من خانه تواست، و من نیز کنیز تو هستم."</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>مقام خدیجه(س) در بهشت</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">از فضیلت‏های حضرت خدیجه علیهاالسلام ، مقامی است در بهشت که از سوی خداوند به ایشان وعده داده شده است. پیامبراکرم (ص) نیز بارها این مسئله را به خدیجه بشارت می‌‏داد و می‏‌فرمود: در بهشت، خانه‏‌ای داری که در آن رنج و سختی نمی‏بینی. امام صادق علیه‏ السلام نیز می‏‌فرماید: هنگامی که خدیجه وفات یافت، فاطمه خردسال بی‏تابی می‏‌کرد و گرد پدرش می‏‌گشت و سراغ مادر را از او می‏‌گرفت. پیامبر از این حالت دخت کوچکش بیشتر محزون می‌‏شد و دنبال راهی بود تا او را آرام کند. فاطمه همچنان بی‏تابی می‌‏کرد تا اینکه جبرئیل بر پیامبر نازل شد و فرمود "به فاطمه سلام برسان و بگو مادرت در بهشت خانه‌‏ای کنار آسیه، همسر فرعون و مریم، دختر عمران نشسته است." هنگامی که فاطمه این سخن را شنید، آرام گرفت و دیگر بی‏تابی نکرد.  </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>منزلت حضرت خدیجه(س) نزد پیامبر(ص)</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">پیامبر پس از خدیجه تا آخر عمر خدیجه را فراموش نکرد و هر از چند گاهی از او تقدیر و تمجید می‏‌کرد. عایشه گفته است: «رسول خدا (ص) از خانه بیرون نمی‌‏رفت مگر این که به نوعی از خدیجه یاد می‌‏کرد و از وی به نیکی ستایش می‌‏نمود. روزی او را به یاد آورد. رشک و حسد وجودم را فرا گرفت. گفتم آیا او بیش از یک پیرزن بود؟ خداوند زن بهتری به تو عطا فرموده است. پیغمبر خشمگین شد. آن گاه فرمود "سوگند به خدا، پروردگار بهتر از او را به من نداد. او به من ایمان آورد در هنگامی که مردمان به من کفر می‌‏ورزیدند. و از او به من فرزندانی عطا کرد در حالی که مرا از فرزندانِ دیگر زنان محروم نمود". عایشه گفت "با خود گفتم دیگر هرگز خدیجه را به بدی یاد نخواهم کرد."  </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>فرزندان خدیجه</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">از حضرت خدیجه چهار فرزند متولد شدند. پسرى به نام قاسم به دنیا آمد که طاهر و طیب لقب داشت، و کنیه‏ "ابوالقاسم" براى پیامبر اسلام، از نام همین فرزند عزیز گرفته شده است. قاسم دوران نوزادى و شیرخوارگى را مدتى طى کرد و حتى تا مرحله‏ پاگشودن و به راه افتادن هم زنده بود. اما هنوز از شیر گرفته نشده بود که بنا بر تقدیر الهى از دنیا چشم پوشید و به سراى باقى شتافت.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">غیر از این فرزند پسر، خدیجه داراى سه دختر نیز شد که اسامى آنان زینب و ام‏‌کلثوم و فاطمه علیهن‌السلام بود. آرى شخصیت والایى همچون خدیجه است که در دامان پاکش، پاکدامن‌‏ترین و پاکیزه گوهرترین بانوى جهان هستى، یعنى حضرت فاطمه زهرا سلام ‏اللَّه‏ علیها، پرورانده مى‏‌شود. آن خورشید تابانى که بنا بر اراده و مشیت الهى، از میان تمام فرزندان پیامبر، براى پدر بزرگوارش باقى می‌ماند، تا براى مادرى انوار الهى و سادات جهان، انتخاب شود، و در دامان گهربارش فرزندان همچون ائمه‏ معصومین علیهم السلام را پرورش دهد که خود، مشعل‌داران ارشاد و هدایت جهانیان باشند... آرى فاطمه سلام الله علیها این چنین مادرى داشت که «خدیجه» نامور گشته بود... </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">آرى، چون خدیجه علیهاالسلام به ازدواج رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله درآمد زنان مکه رابطه خود را با خدیجه علیهاالسلام قطع کردند و دیگر به خانه‏ او نمى‌‏آمدند. و در هنگام ملاقات به او سلام نمى‌‏کردند. رفت و آمد دیگران به خانه خدیجه علیهاالسلام را مراقبت کرده، مانع رفتن آنان به خانه او مى‏شدند. زنان مکه، خدیجه را تنها گذاردند، دیگر با او دوستى نمى‏کردند. خدیجه علیهاالسلام از این موضوع غمگین و ناراحت بوده و وحشت او را فراگرفته بود.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">این ترک رفت و آمد و محاصره‏ روحى خدیجه با مبعوث شدن پیامبر صلى اللَّه علیه و آله به رسالت شدیدتر شد. در این زمان چون رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله را دشمن خود مى‏‌دانستند هرگونه ارتباطى را با خدیجه علیهاالسلام که حامى اصلى رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله بود قطع کردند و خدیجه علیهاالسلام را در آن شرایط سخت تنهاى تنها گذاردند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>سخنان دانشمندان درباره خدیجه(س)</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">دانشمند عرب (سنیه قراعد): تاریخ در مقابل عظمت ام المومنین خدیجه(ع) سر فرود می آورد، و در برابرش متواضعانه دست بسته می ایستد، نمی داند نام این بانو را در کدام شناسنامه بزرگان ثبت نماید.»</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">سلیمان کتانی، نویسنده عرب:  خدیجه ثروتش را به محمد بخشید. ولی این احساس را نداشت که می بخشد، بلکه این احساس را داشت که از او هدایت را که بر همه گنجهای سراسر جهان برتری دارد، کسب می نماید، او احساس میکرد محبت و دوستی را به حضرت محمد (ص) اهدا می کند، ولی در عوض همه ابعاد سعادت را از او کسب می کند.»</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">عالم بزرگ شیخ حرعاملی: شیخ حرعاملی صاحب کتاب وسایل الشیعه شعری در وصف او سروده است:</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">زوجته خدیجه و فضلها</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">ابان عند قولها و فعلها</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بنت خویلد الفتی المکرم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">الماجد الموید المعظم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">لها من الجنة بیت من قصب</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">لاصخب فیه ولالها نصب</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">و هذه مورة لفظ الخبر</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">عن النبی المصطفی المطهر</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">"همسر پیامبر، خدیجه که فضل و برتری او از گفتار و رفتارش آشکار است، دختر خویلد آن جوانمرد بزرگوار، و ارجمند تأییدشده و بلندمقام برای خدیجه و در بهشت خانه ای از یک قطعه گوهر بلورین آماده شده است که در ناآرامی و رنج نیست. این موضوع عین سخن پیامبر برگزیده پاک خدا است که خدیجه در بهشت دارای چنین خانه ای است."</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بنت الشاملی نویسنده عرب: آیا دیگری غیر از خدیجه را می شناسید که با عشقی آتشین، و مهر و ایمانی استوار بی آن که اندک تردیدی به دل راه دهد یا ذره ای از باورش به بزرگداشت همیشگی خدا و پیغمبر بکاهد، دعوت دین را از غار حرا پذیرا شود».(33) </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">زبیر بن بکّار گفته است: خدیجه، در عصر جاهلیّت «طاهره» خوانده می‏‌شد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">هشام بن محمّد: رسول خدا خدیجه را دوست داشت و به او احترام می‏گذارد و در بعضی کارها با او مشورت می‏کرد. او وزیر صدق و راستی بود و نخستین زنی است که به پیامبر ایمان آورد و پیامبر تا وقتی‏که خدیجه زنده بود، هرگز همسر دیگری برنگزید. تمام فرزندانش بجز ابراهیم از خدیجه بودند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>غروب غمبار تنها غمگسار پیامبر صلى الله علیه وآله</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">25 سال تمام حضرت خدیجه ستاره پرفروغ دودمان رسالت بود، نگاه هاى جاذب وغم زدایش تنها مایه تسلّى پیامبر رحمت در محیط خانه بود ولى هزار افسوس که با ارتحال جانگدازش غم و اندوه فراوانى به وسعت دریاها و سنگینى کوه ها بر دل پیامبر فرو ریخت. این حادثه جانگداز و فاجعه توان فرسا، در دهم رمضان دهمین سال بعثت، سه سال پیش از هجرت اتفاق افتاد. در حجون دفن شد، پیامبر اکرم صلى الله علیه وآله در قبر او وارد شد و به دست مبارک خود او را در قبر گذاشت. در آن هنگام هنوز نماز میّت تشریع نشده بود. وفات حضرت خدیجه سه ماه بعد از وفات حضرت ابوطالب اتفاق افتاد و پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله به شدت محزون شد. فاصله این دو حادثه غمبار را از سه روز تا سه ماه گفته اند. پیامبر اکرم صلى الله علیه وآله آن سال را «عام الحُزن»؛ سال غم و اندوه نام نهاد و در واقع یک سال اعلام عزاى عمومى نمود.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>وصیت‌هاى حضرت خدیجه سلام الله علیها</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">حضرت خدیجه در آخرین لحظات زندگى وصایایى به شرح زیر به پیامبر اکرم نمود:</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">1. براى او دعاى خیر کند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">2. او را با دست خود در خاک قرار دهد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">3. پیش از دفن در قبر او وارد شود.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">4. عبایى را که به هنگام نزول وحى بردوش داشت، روى کفن او قرار دهد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>ماجرای آوردن کفن از سوی خدا برای خدیجه(س)</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">در کتاب «الخصائص الفاطمیه» نقل شده طبق روایت مشهور هنگامی که حضرت خدیجه رحلت کرد، فرشتگان رحمت از جانب خداوند کفن مخصوصی برای خدیجه نزد رسول خدا آوردند و این علاوه بر اینکه مایه برکت برای خدیجه بود، مایه تسلی خاطر رسول خدا گردید و به این ترتیب، تقدیر و تجلیل جالبی از طرف خداوند برای حضرت خدیجه به عمل آمد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">پیامبر اکرم پیکر مطهر حضرت خدیجه را با آن کفن پوشانید.سپس جنازه او را با همراهان به سوی قبرستان معلی بردند تا در کنار مادرش حضرت آمنه به خاک بسپارند. در آنجا قبری برای حضرت خدیجه آماده کردند، رسول خدا درمیان آن قبر رفت و خوابید، سپس بیرون آمد وآن گوهر پاک را در آنجا به خاک سپرد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: center;"><strong>کتاب‌شناسی حضرت خدیجه سلام الله علیها</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>الف- کتب فارسی</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">نام : حضرت خدیجه اسطوره ایثار و مقاومت</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره نویسنده : محمد محمدی اشتهاردی</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره اثر : نبوی تهران 1377</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">***</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">نام : فروغ آسمان حجاز خدیجه</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره نویسنده : علی کرمی فریدونی</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره اثر : حاذق قم 1382</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">***</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">نام : جلوه هایی از فروغ آسمان حجاز حضرت خدیجه</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره نویسنده علی کرمی فریدونی</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره اثر : دلیل ما قم 1383</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">*** </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">نام : فی رحاب رسول الله و اهل بیته (ع) - ام المومنین الکبری خدیجه بنت خویلد</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره نویسنده هاشم الموسوی</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره اثر : فرهنگ مشرق زمین تهران 1383</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">***</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">نام : خدیجه</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره نویسنده علی محمد علی دخیل ترجمه فیروز حریرچی</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره اثر : امیرکبیر تهران1363</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>ب- کتب عربی</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">نام : خدیجه ام المومنین </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره نویسنده : عبدالحمید الزهراوی </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره اثر : المکتب الاسلامی بیروت </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">***</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">نام : ام المومنین خدیجه بنت خویلد </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره نویسنده : ابراهیم محمد حسن الجمل </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره اثر : دار الفضیله قاهره </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">*** </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">نام : دثرینی ... یا خدیجه </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره نویسنده : سلوی بالحاج صالح – العایب </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره اثر : دار الطلیعه بیروت 1999 </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">***</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> نام : خدیجه ام المومنین </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> درباره نویسنده : عبدالمنعم محمد عمر </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> درباره اثر : الهیئه المصریه العامه قاهره </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">***</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> نام : صحابیات حول الرسول - خدیجه ام المومنین </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> درباره نویسنده : زهیر مصطفی یازجی </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> درباره اثر : این کتاب در زمینه سیره نبوی است دارالقلم حلب </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">*** </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">نام : خدیجه بنت خویلد </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره نویسنده : علی محمد علی دخیل </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">درباره اثر : موسسه اهل البیت بیروت 1980 </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">***</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> نام : مثلهن الاعلی السیده خدیجه </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> درباره نویسنده : عبدالله العلایلی </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> درباره اثر : این کتاب در زمینه سیره نبوی است دارالجدید قاهره 1992 </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">***</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> نام : سیره ام المومنین السیده خدیجه </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> درباره نویسنده : واصف احمد فاضل کابلی </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> درباره اثر : دار الکابلی جده 1998 </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">***</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> نام : السیده خدیجه </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> درباره نویسنده : عبدالحمید محمود طهماز </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> درباره اثر : دارالقلم دمشق 1410</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>شعر وفات حضرت خدیجه (س) - غلامرضا سازگار</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">من کیستم یگانه امید محمّدم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">ناموس وحی و همسر والای احمدم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">ام‌الائمه مادر ام‌الائمه‌ام</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">یعنی خدیجه دختر پاک خویلدم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">روح بزرگ خواجه اسراست در تنم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">گلخانـه بهشت رسول است دامنم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">من بین دشمنان زره مصطفی شدم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بر بانوان معلم درس وفا شدم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">گشتم چو پیش روی رسول خدا سپر</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">از چارسو نشانه سنگ جفا شدم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بـر پیکـرم بـه شوق دفاع پیامبر</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">سنگ جفا ز شاخه گل بود خوب‌تر</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">من پاسدار اشرف خلق دو عالمم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">اسلام متکی شده بر عزم محکمم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">همچون علی کنار محمّد ستاده‌ام</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">در سایه رسول خدا فوق مریمم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">مریم حضـور مریم من می‌کند قیام</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">عیسی به یازده پسرم می‌دهد سلام</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">شخص رسول برده به تجلیل نام من</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">گیرد ز اعتبار و شرف احترام من</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">خلقت اگر سلام دهندم عجیب نیست</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">حتی خدا رسانده به احمد سلام من</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">سرتا قدم اگر چه وجودم مقدس است</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بر من مقام مادر زهرا شدن بس است</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">پیش از نزول وحی خدا خوانده‌ام نماز</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بردم رخ نیاز به درگاه بی‌نیاز</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">قرآن فرود نامده گفتم شهادتین</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">اسلام شد ز من، من از اسلام سرفراز</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">روز ازل کـه یـار رسـول خـدا شدم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">سر تا قدم خدایی و از خود جدا شدم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">پیغمبر است شاهد پاکی و عصمتم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بر سر نهاده خواجه کل تاج عزّتم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">روزی که خاک حضرت آدم نبود گل</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">شد همسری خواجه لولاک، قسمتم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">تنها نه از نساء رسول خدا سرم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">جز دخترم ز کلّ زنان نیز برترم</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">زن‌های مکه یکسره از من بریده‌اند</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">دیگر ز خانه‌ام ز حسد پا کشیده‌اند</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بر قلب من ز نیش زبان‌ها زدند نیش</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">هرگز مقام و منزلتم را ندیده‌اند</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">هر جا به غیر خانه من پا گذاشتند</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">حتی به وضع حملم تنها گذاشتند</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">تنها به حجره مانده و مأیوس از همه</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">دائم لبم به ذکر خدا داشت زمزمه</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">دیدم یکی ز مهر مرا می‌زند صدا</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">مادر منم که هم سخنم با تو، فاطمه!</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">مادر چرا غریبی من یاور توام</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">ریحانه رسول خدا دختر توام</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">مادر ز بی وفایی زن‌ها مکن گله</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">قابل نییَند تا به تو گردند قابله</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">با نصِّ «لایمسه الا المطهرون»</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بین زنان مکه و ما هست فاصله</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">لبخند زن که دست خداوند، یار توست</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">مریم صفیّه آسیـه هاجـر کنـار توست</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">این بود قدر و منزلت و اقتدار من</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">تا مادریِ فاطمه شد افتخار من</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">ممنونم از رسول خدا و خدای او</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بر فاطمه سلام خداوندگار من</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">«میثم» قصیده تو قبول رسول باد</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">زیبا سروده‌ای صله‌ات با بتول باد</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: center;"><strong><span style="color: rgb(255, 153, 0);">خدایا! به عظمت مقام خدیجه (علیها السلام) ما را از شیوه زندگی سراسر درخشان او بهره‌مند فرما و از شفاعتش در قیامت مسرور گردان.</span></strong></div>