سالگرد ماجرای سد ابواب مسجد النبی باستثنای درب حضرت علی(ع)

<div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>بستن درب خانه ها به طرف مسجد، 9 ذی الحجه، باز بودن درب خانه حضرت علی </strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پس از هجرت به مدینه منوره و تشکیل نظام اسلامی، در آغازین روزهای حضورش در این شهر اقدام به ساختن مسجد نمود تا پایگاه و محل گردهمایی و عبادت مسلمانان باشد. مهاجرانی که از مکه معظمه به مدینه منوره هجرت کرده و فاقد خانه و مسکن بودند، همین مسجد را خوابگاه خویش قرار دادند. اما پس از مدتی پیامبر صلی الله علیه و آله آنان را از خوابیدن و بیتوته کردن در مسجد به خاطر حفظ شئونات اسلامی و احترام به اماکن مقدس بازداشت و دستور داد تا برای خویش خانه‌هایی بسازند و از مسجد بیرون روند. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">مهاجران، خانه‌هایی در اطراف مسجد ساختند ولی هر کدام از آنان، دری به مسجد گشودند تا ضمن ابراز علاقه‌مندی به مسجد، در رفت آمد آنان به مسجد آسان شود و برای درک نماز جماعت رسول خدا صلی الله علیه و آله توفیق بیشتری داشته باشند. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">از این وضعیت، مدت چندانی نگذشته بود که جبرئیل امین بر رسول خدا صلی الله علیه و آله فرود آمد و به آن حضرت وحی کرد که خداوند سبحان می‌خواهد مسجد پاک و نظیف بماند و رفت و آمد مسلمانان در آن، در حال پاکی و طهارت باشد، بدین جهت تمام درهایی که به آن گشوده شده است باید بسته شوند، جز در خانه علی علیه‌السلام که از این امر استثنا است. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله، معاذ بن جبل را مأموریت داد که این خبر را به مسلمانان برساند و بگوید درهای خود را به سوی مسجدالنبی ببندید. معاذ بن جبل پیام رسول خدا صلی الله علیه و آله را به صحابه آن حضرت، از جمله ابوبکر، عمر، عثمان، طلحه، زبیر، عبدالرحمن عباس و حمزه ابلاغ کرد و همگی اطاعت کردند و درهای خود را بستند. برخی از آنان درصدد چانه‌زنی برآمده و برای خود امتیاز اندکی طلب می‌کردند. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">روایت شده است که عمر بن خطاب پس از دریافت پیام رسول خدا صلی الله علیه و آله به نزد آن حضرت رفت و به وی عرض کرد: یا رسول الله! دعلی بقدر ما انظر الیک بعینی؛ ای رسول خدا صلی الله علیه و آله! من نیز به مانند دیگران در خانه‌ام را می‌بندم ولی از تو خواهش دارم که به اندازه دیدن چشم مرا معاف داری تا من از آن سوراخی تو را و داخل مسجد را بنگرم. پیامبر صلی الله علیه و آله از پذیرش درخواست عمر بن خطاب امتناع نمود و فرمان داد که کلاً باید بسته شود. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">تمام درهایی که به مسجد گشوده بودند، بسته شد. جز در خانه امام علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام که پیامبر وی را از بستن در خانه‌اش استثنا نمود. این امر بر برخی از صحابه کبار و ریش‌سفیدان همراه پیامبر صلی الله علیه و آله گران آمد و پشت سر آن حضرت گلایه و شکوه نمودند. این خبر به پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله رسید. پیامبر صلی الله علیه و آله روزی در مسجد مدینه برای آنان خطبه خواند و در ضمن آن فرمود: قد بلغنی ما قلتم فی سد الابواب، والله ما انا فعلت ذلک، ولکن الله فعله و ان الله اوحی الی موسی علیه‌السلام ان یتخذ بیتاً طهراً لایجنب فیه، الا هو و هارون وابناه، یعنی لایجامع فیه غیرهم و ان الله اوحی الی ان اتخذ هذا البیت طهرا، لاینکح فیه الاّ انا و علی والحسن والحسین والله ما انا امرت بسد ابوابکم ولافتحت باب علی، بل الله امرنی به؛ آن چه درباره بسته شدن درها گفتید، خبرش به من رسید. به خدا سوگند من آن را انجام ندادم، بلکه این فرمان الهی بود که از طریق من به شما ابلاغ گردید. خداوند متعال به حضرت موسی علیه‌السلام وحی فرستاد که خانه پاکی را برای عبادت و پرستش برگزیند و کسی در آن به جنابت نرسد مگر خود موسی علیه‌السلام و برادرش هارون علیه‌السلام و فرزندان هارون، یعنی غیر از آنان کسی در آن آمیزش انجام ندهد. خدای سبحان به من نیز وحی فرستاد که این خانه مسجدالنبی را پاکیزه نگه دارم و کسی در آن نکاح انجام ندهد به حالت جنابت وارد نشود جز من، علی، حسن و حسین که از این فرمان مستثنا شدیم. به خدا سوگند من بسته شدن درهای شما را و باز بودن در خانه علی را فرمان ندادم، بلکه این خدای بزرگ بود که به من چنین فرمانی داد. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">به هر روی، تمام درها بسته شد جز در خانه پیامبر صلی الله علیه و آله و در خانه علی علیه‌السلام و خداوند سبحان بار دیگر فضیلت و برتری علی علیه‌السلام را پس از پیامبر صلی الله علیه و آله بر تمامی خلایق، از جمله بر همه اصحاب و یاران رسول خدا صلی الله علیه و آله اثبات و آشکار نمود.[1] </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">مورخان و سیره‌نویسان، تاریخ دقیق این واقعه را بیان نکردند، مگر برخی از آنان که آن را در نهم ذی الحجه ذکر کرده و سال وقوع را متذکر نشدند.[2] از برخی شواهد و قراین بدست می‌آید که این واقعه در نهم ذی الحجه سال دوم قمری به وقوع پیوست. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>این گزارش تاریخی در منابع ذیل آمده است:</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• امام احمد حنبل در ص175جلد اول و ص26جلد دوم و ص369جلد چهارم مسند. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• امام ابوعبدالرحمن نسایی در سنن و ص13و14خصایص العلوی. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• حاکم نیشابوری در ص117و125جلد سیم مستدرک. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• سبط ابن جوزی در ص24و25تذکره با بیانات مشروحی اثبات این حدیث از طریق ترمذی و احمد می نمایند. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• ابن اثیر جزری در ص12اسنی المطالب. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• ابن حجر مکی در ص76صواعق. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• ابن حجر عسقلانی در ص12جلد7فتح الباری. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• طبرانی در اوسط. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• خطیب بغداد در ص205جلد7تاریخ خود. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• ابن کثیر در ص342جلد هفتم تاریخ خود. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• متقی هندی در ص408جلد ششم کنز العمال. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• هیثمی در ص115جلد نهم مجمع الزواید. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• محب الدین طبری در ص192جلد دوم ریاض. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• ابن ابی الحدید در ص451جلد دوم شرح نهج البلاغه. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• حافظ ابو نعیم در فضایل الصحابه و ص153جلد4حلیة الاولیاء. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• جلال الدین سیوطی در ص116تاریخ الخلفا و جمع الجوامع و خصایص الکبری و ص181اول لئالی المصنوعة. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• خطیب خوارزمی در مناقب. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• حموینی در فرائد. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• ابن مغازلی در مناقب. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• مناوی مصری در کنوزالدقایق. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• سلیمان بلخی در ص87ینابیع المودة باب17را به همین موضوع اختصاص داده است. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• شهاب الدین قسطلانی در ص81جلد ششم ارشادالساری. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• حلبی در ص374جلد سوم سیرة الحلبیّه. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">• محمد بن طلحه شافعی در ص17مطالب السئول.... </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> <div style="direction: rtl;"> </div> <div style="direction: rtl;">پی نوشت ها: ------------------------------------------------------------------------------</div> <div style="direction: rtl;">(1). نک: شرح الاخبار فی فضائل الائمة الاطهار علیهم‌السلام ابوحنیفه نعمان بن محمد تمیمی، ج 2، ص 180، حدیث 520؛ کشف الغمه علی بن عیسی اربلی، ج 1، ص 451. </div> <div style="direction: rtl;">(2). وقایع الایام شیخ عباس قمی، ص 116. </div> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">نویسنده: امیرعلی حسنلو</div>