تلاش ها برای طرح بودجه ی شفاف و متوازن در افغانستان

<div style="direction: rtl; text-align: justify;"><span style="font-size: 12px;">وزارت مالیه جمهوری اسلامی افغانستان بودجه ملی سال 1393 را به همکاری متخصصین مالی و بودجوی تهیه و پس از تصویب کابینه به شورای ملی فرستاده است. اما با این که دست اندرکاران ریاست عمومی بودجه وزارت مالیه به گونه ی خستگی ناپذیر برای تهیه یک بودجه ملی متوازن و شفاف تلاش های شان را انجام داده است؛ روز شنبه 14 جدی سال روان خورشیدی ، طرح این بودجه از سوی نماینده گان شورای ملی کشور رد گردید.</span></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">پولهای هنگفت در کدهای احتیاطی، اختصاص 64 درصد بودجه عادی برای سکتور امنیت، عدم توجه به پروژه های زیر بنایی و برنامه های زراعتی، پروژه های تکراری، نبود توازن در بودجه ولایات،واضح نبودن قرضه دهی و مشکلات در اصولنامه بودجه از جمله دلایل مهم رد بودجه از سوی نماینده گان مجلس خوانده شده اند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">مطابق به ماده 97 قانون اساسی هر سال حکومت سند بودجه  را تهیه و برای کسب نظریات و پیشنهادات نماینده گان مردم  به ولسی جرگه ارسال مینماید. داشتن یک بودجه شفاف و متوازن زاده ی بحث ها و تبادل نظر های فراوان میان بخش های کاری و باصلاحیت دولت ها است. متخصصین بودجه به این باور اند به هر اندازه که بودجه ی ملی از سوی مقام ها نقد و بررسی گردد به همان اندازه بودجه ی ملی شفاف و متوازن به دست میاید. قرار است بودجه ی ملی افغانستان به زودی پس از تعدیل برخی از موارد از سوی شورای ملی افغانستان به تصویب برسد</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بودجه ملی، یک وسیله برای تطبیق پالیسیها و اولویت های دولت می باشد، که عبارت است از  عواید ومصارف پیشبینی شده ادارات دولتی در جریان یک سال مالی. در افغانستان بودجه ملی شامل دو بخش بودجه عادی و انکشافی است؛ بودجه عادی برای مصارف عادی مانند دستمزدها، معاشات کارمندان دولتی، هزینه های عادی وزارت خانه ها است و بودجه انکشافی برای پروژه های انکشافی است ،که توسط حکومت تطبیق میگردد و شامل دو بخش اختیاری و غیر اختیاری است، در بودجه اختیاری پول نزد حکومت موجود است وحکومت تصمیم میگیرد که در کجا و کی مصرف شود اما در بودجه غیر اختیاری پول نزد دونرها است و آنها تصمیم میگیرند که پول در کجا مصرف شود.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">مجموع بودجه ملی برای سال 1393 بالغ به 444.192 میلیارد افغانی پیشبینی شده است، که در حدود 36 فیصد تولیدات ناخالص داخلی را تشکیل میدهد. بودجه عادی سال مالی 1393 در حدود 275.750  میلیارد افغانی شده و بودجه انکشافی سال مالی 1393 در حدود 168.442 میلیارد تخمین گردیده است.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">چرا در بودجه ملی به سکتورهای زیر بناء و زراعت کمتر توجه صورت گرفته است؟</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">مطابق به بودجه انکشافی 1393 بر روی پروژه های زیر بنایی و برنامه های زراعتی توجه صورت گرفته شده و درصدر اولویت های حکومت قراردارد، در بودجه انکشافی 1393 ، سکتور زیر بناء و منابع طبیعی 36%، سکتور زراعت و انکشاف دهات 21 %، معارف 13%، صحت 9%، امنیت 7% ، بیشترین سهم را دارند. این فیصدی ها در بودجه انکشافی نشان دهنده آن است که دربودجه انکشافی 1393 حکومت بر روی سکتورهای زیربنا، زراعت، معارف، صحت و امنیت توجه جدی نموده است.( سند بودجه ملی سال مالی 1393 )</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>چرا 64 فیصد بودجه عادی برای سکتور امنیت اختصاص داده شده؟</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">خوشبختانه نهاد های امنیتی کشور در حال رشد و توسعه هستند و روز به روز انکشاف می یابند، انتقال مسئولیت های امنیتی از سوی نیروهای خارجی به نیروهای داخلی مصارف امنیتی بالا رفته است، در گذشته این مصارف از خارج از بودجه به مصرف میرسید، اما حالا از طریق بودجه ملی به مصرف میرسد به همین دلیل است که فیصدی سکتور امنیت در بودجه ملی سال 1393 بالا رفته است، همچنین تأمین امنیت انتخابات سال 1393 که کاملا به دوش نیروهای کشور است، فشارهای مالی را در بودجه سال مالی 1393 متحمل شده است به همین صورت، دولت یک سلسه اقداماتی را در طرح بودجه 1393 روی دست گرفته تا از بروز خطرات جدی و غیر قابل پیش بینی جلوگیری شود. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>چرا بسیاری از پروژه ها تکراری هستند؟</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">به دلیل اینکه مراحل داوطلبی بسیاری از پروژه های انکشافی در حال تکمیل شدن است و کار عملی بسیاری از پروژه ها از سال گذشته تا حال جریان دارد وهمچنان بسیاری از پروژه ها در حال تطبیق شدن هستند، و دلیل اینکه حکومت بر تطبیق این پروژه تاکید دارد این است که جز برنامه های دارای اولویت حکومت است.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">چرا توازن در بین بودجه ولایات وجود ندارد؟</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">در پروژه های کلان ملی توازن مطرح شده نمی تواند زیرا که بر مبنای ضرورت یک پروژه در یک منطقه خاص ساخته می شود برای مثال پروژه خط آهن را نمیتوان در ولایتی که با هیچ کشور هم سرحد نیست وقابلیت آن را ندارد ساخت. اما بنا بر مسوده بودجه سال مالی 1393 توازن در پروژه های خدماتی در تمام ولایات صورت گرفته شده، حتی در ولایات کمتر انکشاف یافته سه میلیون دالر اختصاص داده شده است.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>چرا پول های هنگفت در کودهای احتیاطی است؟</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">کودهای احتیاطی کودهایی هستند که در حالات اضطراری و حوادث به مصرف می رسند، و دلیل اینکه پول بعضی ازبرنامه ها وپروژه در کود احتیاطی هست این است که پول فقط در همان بخش به مصرف برسد وجوه برای تطبیق برنامه رتب و معاشات تا فقط در همین بخش به مصرف برسد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بر حسب پرنسیب بین المللی قرضه های خارجی بر بنیاد توافق نامه بین ممالک قرضه دهنده و جمهوری اسلامی افغانستان تنظیم میگردد. در توافق نامه ها تذکر میرود که قرضه به شرایط سهل و طویل المدت، و کدام بخشها به مصرف برسد، و کشورهای قرضه دهنده درمورد پروژه باید بداند که مقدار پول که به قرض میدهد در کدام پروژه ها به مصرف میرسد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بادر نظرداشت اینکه سال مالی 1393 در ختم مرحله انتقال واوایل دهه تحول قراردارد، یکی از سالهای نهایت مهم و پر فشار مالی برای دولت افغانستان پیشبینی میگردد، وکلای پارلمان به جای برخورد سلیقه ای با این موضوع باید بر روی شرایط فعلی کشور، که انتخابات میتواند مهمترین رویداد دراین سال باشد، توجه کنند و تصمیم را آنگونه بگیرند که به صلاح مملکت است. تصویب زودتر بودجه نشان دهنده این است که بر روی تطبیق پالیسیها و اولویت های دولت توجه می شود، تا یک کشور خودکفا و با ثبات را داشته باشیم.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>نویسنده: رضا میرزایی</strong></div>