نگاهی به چالش‎ها و رقابت های انتخاباتی افغانستان

<div style="direction: rtl; text-align: justify;"><span style="font-size: 12px;">افغانستان در حالی خود را آماده برگزاری سومین دوره انتخابات ریاست جمهوری می‌کند که بدون تردید چالش‌هایی بر سر راه برگزاری مسالمت‌آمیز انتخابات در کشور همچنان وجود داشته و مطرح است.</span></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> <span style="font-size: 12px;">امروز 13 دلو، کاندیداهای ریاست جمهوری به صورت رسمی مبارزات انتخاباتی خود را آغاز کرده و از این طریق تلاش خواهند کرد تا برای به دست آوردن رای مردم به رقابت بپردازند.</span></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">انتخابات و تغییر کارگزاران سیاسی و مناسبات قدرت براساس آرای مردم، یک پدیده مدرن است، از این رو برای رسیدن به این هدف نیاز به ابراز مدرن دارد تا مشارکت سیاسی مردم را به عرصه انتخابات با خود داشته باشد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">آنچه که در جهان امروز به امری معمول تبدیل یافته است، گرایش مردم به برنامه‎ کاندیدا‌هاست اما به نظر می‎رسد که در افغانستان با در نظر داشت شرایط و سطح دانش مردم، گزینش یک نامزد برای مردم بر معیارهای قومی، قبیله‎ای و گروهی استوار است.   </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>نبود نظام حزبی و عدم وفاداری به تعهدات</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">دموکراسی که امروز به عنوان وسیع ترین و برزگترین سنت فکری، ادعای ارائه راهکار برای دولت‌داری غیر ایدئولوژیکی را دارد، تاکید بر نظام حزبی داشته و حتی باور بر این است که نظامی حزبی تجلی عینی دموکراسی است اما در افغانستان نبود نظام حزبی که از آن در نظام‎های دموکراتیک یاد می‌شود، یکی از مشکلات عمده در افغانستان به شمار می‎رود.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">در کشورهایی که نظام‎های حزبی حاکم است، احزاب راهکارها و طرح‎های مشخصی برای مشکلات کشور ارائه می‎کنند تا از این طریق بتوانند به آرای مردم دست یافته و به قدرت برسند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">از آنجایی که احزاب دارای تشکیلات منظم و منسجم هستند، تصمیمات و راهکارهایی که ارائه می‎شود، هم سنجیده تر و هم ضمانت اجرایی آن در آینده محتمل تر به نظر می‎رسد، در حالی که تصمیمات افراد فصلی و ضمانت برای اجرای تعهدات ارائه شده وجود ندارد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>وجود شکاف‎های عمیق اجتماعی</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">افغانستان امروز، بدون تردید تا حدی متاثر از سیاست‌‎های قومی و قبیله‎ای گذشته است و مردم بیشتر از آنکه به برنامه‎های کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری توجه داشته باشند، بیشتر مسائل قومی و تباری را در نظر دارند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">در افغانستان هنوز شکاف‎های اجتماعی که بر اساس قومی و تباری از گذشته‎های دور ایجاد شده بود، سلطه خود را از دست نداده است و حتی احزاب که ایجاد شده‌اند نیز به شکلی بر این شکاف‎ها استوار هستند.    </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>توقع و انتظار مردم از کاندیداهای انتخابات</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">طبیعی است که توقع و انتظارات مردم از نامزدهای ریاست جمهوری، در کشورهای مختلف براساس نیازمندی‎ها متفاوت است، اما در افغانستان با آنکه در شریط کنونی امنیت، صلح، بیکاری، بازسازی و ثبات اولویت‎های اولیه را در بر می‌گیرد، اما مردم کمتر به این مسائل توجه دارند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">تاکنون روشن نیست که آیا نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در افغانستان، به مسائلی مانند مذاکره یا تماس با طالبان خواهند پرداخت یا خیر.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>پیمان امنیتی چالشی برای نامزدهای انتخابات</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">یکی از چالش‎های بزرگ مبارزات انتخاباتی کاندیداهای ریاست جمهوری در مورد امضای پیمان امنیتی با آمریکاست و موضع گیری آنان در این مورد با آنکه حساسیت برانگیز است، سرنوشت ساز نیز می‎تواند باشد. </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">حمایت کاندیداها از امضای این پیمان، با واکنش شدید مردم افغانستان مواجه خواهد شد، به خصوص کسانی که در روستاهای دور دست قرار دارند و در ضمن از حملات نظامیان آمریکایی و رفتار خشن آنان در امان نمانده‌اند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">همچنین، در مناطق که طالبان تسلط دارند، اعلام حمایت از پیمان امنیتی می‌تواند بهای سنگینی را متوجه نامزدهای انتخابات سازد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>از احزاب‎ و مجتمع‎های فرهنگی فصلی تا گروهای انتخاباتی  </strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">با فرارسیدن زمان انتخابات و مبارزات انتخاباتی، اتحادیه‎ها، گروها، روزنامه‎های فصلی که مخصوص انتخابات است نیز از راه رسیده‌اند تا در مبارزات انتخاباتی سهم گرفته و شرکت جویند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">اینگونه احزاب و یا انجمن‎های فرهنگی جوانان، شوراهای قومی و قبیله‎ای فصلی بوده و تنها در زمان انتخابات ظهور می‎کنند، تا از این طریق به منافع مادی و یا هم سیاسی برسند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">از آنجایی که اینگونه احزاب و ... بر اساس یک ایده و آرمان خاصی ایجاد نمی‎شوند، کاندیداهای آنان هم آنچنان اعتماد و امیدوار به سخنان و وعده‎های آنان ندارند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">شاید اکنون در کنار هر کاندیدی، بیشتر از 40 انجمن، روزنامه‎ یا شوراهای قومی و صنفی صف بسته‎اند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>سنت مبارزات انتخاباتی در افغانستان </strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">کاندیداها در مبارزات انتخاباتی، مانند بقیه کشورها، تلاش خواهند کرد تا با راه‌اندازی تبلیغات و ارائه برنامه‎های مردم پسند، حمایت و آرای مردم را با خود داشته باشند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">این مبارزات حاوی نصب پوسترهای تبلیغاتی در بر روی دیوار، برگزاری جلسات در محافل عمومی، ایراد سخنرانی، استفاده از رسانه‎های جمعی بوده و تا اقناع مردم از طریق پول و وعده پست و مقام در دولت آینده به پیش خواهد رفت.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>محدودیت‎ها </strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">کمسیون مستقل انتخابات افغانستان در همین حال، محدودیت‎هایی را برای کاندیداهای ریاست جمهوری در نظر گرفته است و در صورت تخلف از آن مورد پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بر این اساس، هر کاندیدی نمی‎تواند بیشتر از 10 میلیون افغانی در جریان مبارزات انتخاباتی خرج کند و هر نامزد مکلف است تا از مصارفی که در هنگام مبارزات اعلام کرده است به این کمیسیون گزارش دهد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"><strong>عدم دسترسی مساوی به رسانه‎ها/ استفاده از امکانات دولتی</strong></div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">عدم دسترسی به رسانه‎ها به صورت برابر و مساوی یکی دیگر از مشکلات برخی نامزدهای انتخاباتی به شمار می‎رود.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">استفاد برخی کاندیداها از امکانات دولتی در پیکارهای انتخاباتی، موارد دیگر از نگرانی‎های کاندیداهاست که توازن در امکانات را برهم خواهد زد و نگرانی‎های نیز در این مورد وجود دارد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">عدم بی طرفی دولت در جریان مبارزات انتخاباتی، یکی دیگر از نگرانی‎هایی است که در  این اواخر از سوی برخی کاندیداها مطرح شده است.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">با همه مشکلات و نگرانی‎هایی که مطرح شد انتظار می‎رود، مردم افغانستان با در نظر داشت رنجی که در چندین دهه گذشته دیده‌اند، مسائل قومی، حزبی و تباری را کنار گذاشته و به شخصی رأی دهند که بتواند افغانستان را از بحران فعلی نجات داده و به ثبات و آرامش نسبی برساند.</div>