به مناسبت سالروز وفات ام البنین سلام الله علیها

<div style="direction: rtl; text-align: justify;">زنان نیز مثل مردان می توانند به معنویت کامل و والا برسند. زنان در تاریخ نقش به سزایی ایفاء نمودند و یکی از زنانی که در تاریخ اسلام، چهره درخشانی ازخودبجا نهاده و نماد ایثار و فداکاری و عشق به اهل بیت ـ علیهم السلام ـ بوده، ام البنین ـ سلام الله علیها ـ می باشد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">ام البنین یعنی مادر فرزندان (پسر) کنیه ی زنان عرب است او زنی بود که فرزندانی تربیت کرد در خانه ی علی- علیه السلام- که در تاریخ ماندگار شدند و برای بشریت الگو هستند در وفاداری، ادب، شجاعت، سخاوت، و ایمان، ام البنین مادر یگانه سقای تاریخ است که عباس نام دارد، عباس که نامش دل عارفان  را صفا می بخشد و خاطر مومنان را از آن جهت که در کربلا ایثار نمود در پیشگاه برادر بزرگش، روشنی و آکنده از عشق به خدا می کند.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">نام اصلی این بانو، فاطمه می باشد که بعدها به «ام البنین» شهرت یافت.[1] ایشان دختر حزام بن خالد بن ربیعه بن عامر (و حبل) بن کلاب بن ربیعه بن عامر بن صعصعه میباشد. نام مادرش ثمامه (لیلی) دختر سهیل بن عامر بن مالک بن جعفر بن کلاب است.[2] عمویش «لبید» از شاعران بزرگ و قدیمی که صد و چهل سال و بلکه بیشتر عمر نموده است. او دوران ظهور اسلام را درک و مسلمان شده و جزء مهاجرین است که در خلافت عمر به کوفه آمد. تا ا ین که در دوران معاویه وفات کرد. او ازشعراء دوران جاهلیت و صاحب معلقات و قصایدی می باشد.[3]</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">ام البنین از قبیله کلابیه و آباء و  اجدادش از پهلوانان عرب به شمار می روند که در جنگ های اعراب با ایران ذکر آن ها در اذهان مانده است.[4]</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">از دوران کودکی و نوجوانی او اطلاعی در دست نیست ولی نام او به وقت ازدواج با علی ـ علیه السلام ـ در منابع زیادی ذکر شده است. بعد از رحلت فاطمه زهرا ـ سلام الله علیها ـ در یازدهم هجری قمری، حضرت علی ـ علیه السلام ـ به عقیل برادرش که از نسب شناسان بوده، فرمودند زنی از خاندان های پهلوان عرب پیدا کن که از او فرزندی شجاع، دلاور و جنگجو برایم متولد شود. عقیل نیز ام البنین را معرفی و گفت که در عرب شجاع تر از پدران وی سراغ ندارم. و حضرت نیز با او ازدواج نمود.[5]</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بعد از شهادت امام علی ـ علیه السلام ـ و امامت امام حسن ـ علیه السلام ـ  شاهد حضور ابا عبدالله و یاران باوفایش از جمله چهار فرزند ام البنین که ما حصل زندگی ایشان با حضرت علی ـ علیه السلام ـ بود، در صحنه کربلا هستیم.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">عباس (ابوالفضل) ـ علیه السلام ـ ، عبدالله، جعفر و عثمان، چهار  فرزند دلاور ایشان در صحنه کربلا حاضر بودند که همگی در رکاب حضرت سید الشهداء شهید گشتند.[6]</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بعد از حادثه کربلا و خبر شهادت چهار فرزندانش همچو کوهی استوار و شکیبا، از خود جزع و فزعی نشان نداد. بلکه گفت: «اینها همه فدای حسین ـ علیه السلام ـ باد». این امر حکایت از اخلاص کامل او به اهل بیت، بخصوص امام حسین ـ علیه السلام ـ دارد. علاوه بر آن از جمله مقامی و منزلتی که برایش نوشتند این است که، حضرت زینب ـ سلام الله علیها ـ بعد از ورود به مدینه به دیدارش رفته و شهادت فرزندانش را تعزیت و تسلیت گفتند.[7]</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">همچنین از جمله کارهای او که باعث تحسین همگان شده و بیانگر عشق و علاقه او به اهل بیت ـ علیهم السلام ـ است؛ وقتی با امیر المومنین ـ علیه السلام ـ ازدواج نمود و امام حسن و حسین ـ علیهما السلام ـ مریض بودند، از سر لطف و مهربانی با آن ها برخورد نمود و همچون پسران خویش از آن ها مراقبت و نگهداری کرد.[8]</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">رحلت این بانوی اسلام را در سال 70 هجری قمری نوشته اند.[9]</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">او را زنی ادیب و شاعری فصیح و اهل فضل و دانش دانسته اند. چنانچه از او قصاید و مرثیه هایی در مورد چهار فرزند خویش که در کربلا شهید شدند دارد. نقل است ایشان بعد ازحادثه کربلا، به قبرستان بقیع رفته و چنان ناله و گریه سر می داد که حتی مروان بن حکم (والی مدینه) برای شنیدن مرثیه او می آمد و گوش فرا می داد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">اشعار نغزی در مورد حادثه کربلا و چهار فرزند رشید خویش دارد:</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">«دیگر مرا ام البنین (مادر چهار پسر؛ عباس، عبدالله، جعفر و عثمان) نخوانید و مادر شیران شکاری ندانید. مرا فرزندانی بود که به سبب آن ها مرا ام البنین می گفتند و اکنون صبح کردم که دیگر برای من فرزندی نیست...»</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">بنابر این، ام البنین ـ علیها السلام ـ دختر حزام و مادرش سهیل و از قبیله بنی کلاب می باشد. ازدوران کودکی و جوانی وی اطلاع دقیقی موجود نیست و ایشان با امیر المومنین ـ علیه السلام ـ ازدواج و ما حصل آن چهار فرزند بنامهای عباس، عبدالله، جعفر و عثمان می باشد که همگی در رکاب امام حسین ـ علیه السلام ـ شهید شدند. و ام البنین در شهادت آن ها مرثیه و قصایدی دارد.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;"> </div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">-------------------------------</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">[1]. نعمان بن محمد تمیمی مغربی، شرح الاخبار، ج3، نشر اسلامی، قم، ص 182.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">[2]. ابو الفرج اصفهانی، مقاتل الطالبین، چاپ دوم، دار الکتاب، قم، ص 53.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">[3]. علی نمازی، مستدرک السفینه البحار، ج9، چاپ 1419 ق، نشر اسلامی، قم، ص 217.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">[4]. عبدالرزاق موسوی مقدم، العباس،ص 130.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">[5].سید مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، ج1، چاپ اول 1385، تهران، آرایه، 1385، ص 869.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">[6]. شیخ مفید (ره)، الارشاد، ج1، دار المفید، ص 254.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">[7]. زیر نظر محمد کاظم موسوی بجنوردی، دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج1، چاپ اول، تهران 1380، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، ص 186.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">[8]. العباس، همان.</div> <div style="direction: rtl; text-align: justify;">[9]. زهره یزدان پناه، زنان عاشورایی، چاپ اول، تهران، هلال، 1383، ص 151.</div>