موانع عمده در راستاى پروسه صلح روشن گردید

<p style="text-align: justify;">برخى ها، حضور نیروهاى خارجى، مداخله هاى بیرونى، جنگ هاى نیابتى، نبود استراتیژى و ارگان بیطرف مذاکرات صلح، فساد، بیکارى و مواد مخدر را، موانع عمده در راستاى پروسه صلح در کشور می‌دانند.<br /> به گزارش خبرگزاری افغان ایرکا به نقل از پژواک، حامد کرزى رییس جمهور پیشین، در بیش از یک دهه گذشته براى تامین صلح در کشور و مذاکره با مخالفین مسلح دولت تلاش نمود و بارها براى پایان جنگ در کشور، به پاکستان سفرهایى داشت.<br /> افزون برآن بعد از ایجاد حکومت وحدت ملى؛ رییس جمهور محمد اشرف غنى نیز به هدف تامین صلح در کشور، به چین و پاکستان سفرهایى داشته است؛ اما جنگ تا حال به شدت تمام ادامه دارد.<br /> بعد از این سفرها و به دنبال اظهارات مقام‌هاى پاکستان که ظاهراً به همکارى در پروسه صلح در افغانستان علاقمندى نشان داده اند و همچنان نشست اخیر هیئت طالبان و حزب اسلامى با اعضاى شوراى عالى صلح در قطر، امیدوارى‌ها براى گفتگوهاى صلح بیشتر گردید؛ اما اخیرا شدت حملات مخالفین مسلح دولت در ولایات مختلف کشور، این امیدوارى ها را کم ساخته است.<br /> کارشناسان مسایل سیاسی، مقامات دولتی، مردم و مخالفین سیاسی و مسلح دولت؛ موانع عمده در راستای پروسه صلح کشور را از دیدگاه های مختلف دیده و در رابطه به آن نظریات متفاوت دارند .<br /> شهلا فرید استاد حقوق و علوم سیاسی دانشگاه کابل، موانع عمده در راه صلح در کشور را، نبود سیاست و استراتیژی انکشاف اقتصادی به شکل عادلانه، عدم موفقیت شورای عالی صلح و ضعف حاکمیت سیاسی در کشور خوانده، می گوید: "تا زمانی که این معیارها در نظر گرفته نشود، هیچگاهی به صلح دست نخواهیم یافت."<br /> این استاد دانشگاه می گوید که اگر یک سیاست کارا به منظور رسیدن به صلح وجود داشته باشد، با همکاری مردم و نهادهایی که در این عرصه کار می کنند، میتوان آنرا عملی کرد.<br /> این استاد دانشگاه با انتقاد از شورای عالی صلح گفت: "اگر سیاست هم ساخته می شود، چند فرد محدود تحت عنوان شورای عالی صلح گرد هم می آیند؛ در صورتیکه تعداد زیاد آنها خواهان صلح نیستند و ساختن چنین سیاست ها، ضمن اینکه ملی نبوده، بلکه خود مانع صلح در کشور میشوند."<br /> خانم فرید، مانع دیگر صلح را عدم انکشاف متوازن اقتصادی در کشور خوانده، افزود: "پروژه هایی که به افغانستان آمده در جیب چند نفر انتقال پیدا می کند و این کار نشان میدهد که رشد اقتصادی به شکل عادلانه نبوده و همین کار سبب میشود تا مردم با صفوف جنگجویان یکجا شوند."<br /> به گفتۀ وی، عدم موجودیت تعریف مشخص از دشمن، یکی از موانع دیگر در راه صلح است؛ چون حکومت تشخیص درست از دوست و دشمن را در سطح ملی و بین المللی ندارد.<br /> این کارشناس مسایل سیاسی بگونۀ مثال یادآوری کرد که دولت یکبار پاکستان را دوست نزدیک و بار دیگر آن کشور را دشمن بسیار قوی افغانستان خطاب می کند.<br /> وی گفت: "هر زمانی که راهکارهای رسیدن به صلح را ملی میسازیم و نظریات مردم در این راهکار برجسته باشد، میتوانیم زمینه های رسیدن به صلح را مساعد سازیم؛ در غیر آن بعید است که به صلح دست یابیم. "<br /> اما درعین حال این استاد دانشگاه نظر برخی ها، از جمله طالبان را که حضور نیروهای خارجی را مانع صلح می خوانند، رد نموده، اظهار داشت: "حضور نیروهای خارجی، هیچگاه مانع صلح نشده، بخاطری که مخالفین از سوی آنها تمویل میشود."<br /> همچنان وحید مژده تحلیلگر مسایل سیاسى به این باور است که حضور نیروهای خارجی، قرار گرفتن نام های رهبران طالب در لست سیاه، امضای قرارداد امنیتی که به امریکا اجازه ساختن پایگاه های امنیتی در افغانستان را داده و بسته بودن دفتر طالبان در قطر، موانع بزرگ در راستای صلح شمرده می شوند.<br /> موصوف با یادآوری این موضوعات، ابراز داشت که مخالفین مسلح و بخصوص طالبان در موضع گیری های خود، روی همین نکات به حیث موانع در راه صلح تأکید دارند.<br /> وی افزود: "همچنان مذاکرات دولت افغانستان با پاکستان در رابطه با صلح افغانستان به عوض مخالفین مسلح، نیز یکی از موانع در راه موفقیت پروسه صلح شمرده می شود."<br /> به نظر وى، راه بیرون رفت از این معضل، باز شدن دفتر طالبان در قطر بخاطر گفتگوها با مخالفین مسلح است ،که میتواند فضاى اعتماد بین طرف های درگیر را ایجاد کند و پس از ایجاد اعتماد میتوان به صلح راه یافت.<br /> به گفتۀ این تحلیلگر، در قدم  نخست نیازاست تا راه مذاکره باز شود که پس از نشست های مستقیم با مخالفین میتواند سایر موانع را نیز از سر راه شان دور نماید.<br /> اما جنرال عبدالهادی خالد، آگاه امور نظامی برخلاف نظر این دو کارشناس مسایل سیاسی، عدم پذیرفتن قانون اساسی توسط مخالفین مسلح و تداوم جنگ نیابتی دیگران در کشور را از موانع عمده در راستای پروسه صلح کشور می داند و بر حل آن تاکید دارد.<br /> وى یادآور شد که اگر طالبان قانون اساسی را بپذیرند، در آن صورت مشکلی وجود نخواهد داشت و در آن صورت بقول وی: "مسئله حضور قوای خارجی خود بخود از بین می رود."<br /> کارشناس مسایل نظامی کشور جنرال عبدالهادی خالد همچنان از طالبان و سایر مخالفین مسلح خواست تا فکر کنند که چرا می جنگند و برای چه انگیزه ای به این جنگ ادامه می دهند؟<br /> موصوف گفت: "ادامۀ جنگ هاى نیابتی دیگران در سرزمین ما نیز یک چالش عمده در راستای تامین صلح پنداشته می شود."<br /> در مورد جنگ نیابتی دیگران در خاک افغانستان، هر چند هیچ کشوری بگونۀ رسمی نمی پذیرد که جنگ با کشور مخالف خود را در خاک افغانستان به پیش می برد؛ اما گزارش هایی وجود دارند که نشان می دهد، جنگ نیابتی هند و پاکستان و همچنان جنگ نیابتی امریکا و ایران و برخی کشورهای دیگر در خاک افغانستان، ازسال ها به اینسوجریان دارد.<br /> "کریس الکساندر" وزیر امور مهاجرت کانادا، بتاریخ 6 میزان سال گذشته که در مراسم تحلیف رییس جمهور جدید افغانستان  اشتراک کرده بود، درصحبت اختصاصى با پژواک گفته بود: اگر پاکستان به جنگ نیابتی در افغانستان پایان ندهد و مانع فعالیت طالبان نشود، خود و جهان را با خطر بزرگی مواجه خواهد ساخت.<br /> موصوف همچنان یادآورشده بود که پاکستان و سایر کشورهای همسایه افغانستان توانایی این را دارند تا حمایت شان را از جنگ نیابتی در افغانستان و عبور شورشیان از مرزها برای کشتن غیر نظامیان در افغانستان متوقف سازند.<br /> ازسویى هم جنرال پرویز مشرف، رئیس جمهور پیشین پاکستان نیز بتاریخ 27 عقرب  سال گذشته در مصاحبه ای با آژانس خبری فرانسه، اظهار داشته بود که بعد از خروج نیروى جنگى ناتو از افغانستان، جنگ نیابتى بین پاکستان و هندوستان درسرزمین افغانستان آغاز خواهد شد.<br /> جنرال مشرف افزوده بود: "نفوذ روزافزون هندوستان در افغانستان، یک تهدید براى پاکستان است؛ زیرا که هندوستان فعالیت هاى ضد پاکستان در افغانستان انجام میدهد و افغانستان، مخالف پاکستان را ایجاد مى کند."<br /> اما اشرف غنی رئیس جمهور کشور، در هجدهمین اجلاس سران سازمان همکاری های جنوب آسیا (سارک)، بتاریخ 5 قوس سال گذشته، به صراحت اعلام داشت که قلمرو افغانستان، بر ضد هیچ یک از همسایه ها استفاده نخواهد شد و به هیچ کس اجازه داده نمیشود تا جنگ های نیابتی خود را در افغانستان به پیش ببرد.<br /> برخى ازاحزاب سیاسى تداوم جنگ درکشوررا در نبود استراتیژى و ارگان بیطرف مذاکرات صلح خوانده مدعى اند که مخالفان مسلح، خود زمینه حضورنیروهاى خارجى درافغانستان را مساعد ساخته اند.<br /> بسم الله شیر رییس حزب  سیاسى وفاق ملی، با انتقاد از شورای عالی صلح گفت که اعضای این شورا، در 13 سال پول ملت را حیف و میل نمودند؛ اما بستر جنگ هنوزهم از کشور برچیده نشده است.<br /> موصوف با توجه به این نکته که مخالفین مسلح، موجودیت نیروهای خارجی در کشور را یکی از موانع صلح و ادامه جنگ در کشور تلقی می کنند، طالبان را مورد انتقاد قرار داده گفت: "زمینه حضور خارجی ها را خود طالبان مساعد میسازند."<br /> اما طالبان مسلح در اعلامیۀ مطبوعاتی که در دوم ثور سال جاری بخاطر آغاز عملیات بهاری شان به رسانه ها فرستاده، گفته اند:(( چون امریکایی ها با وجود اعلام پایان ماموریت محاربوی خود در افغانستان، در عمل زیر نام پیمان امنیتی، همه قلمرو هوائی و زمینی افغانستان را بطور کامل در اختیار دارند و در عرصه های سیاسی، تبلیغاتی، فرهنگی و تعلیمی و بخش های دیگر هم مثل گذشته به کارکردهای خود ادامه میدهند وبه همین دلیل، آنها (طالبان) عملیات خود را علیه آنان ادامه می دهد.<br /> طالبان همچنان افزوده اند: "اگر نیروهای خارجی مستقر در افغانستان میخواهند به شکل واقعی آن از جنجال جنگ جاری نجات یافته و خلاص شوند، باید هرچه عاجلتر بقایای عساکر نظامی، عملیاتی و استخباراتی و تشکیلات مربوطه خود را از افغانستان خارج نمایند."<br /> از جانب دیگر قریب الرحمن سعید رئیس کمیسیون صلح و امور سیاسی حزب اسلامی افغانستان به رهبری حکمتیار در اروپا، در مورد موانع صلح در افغانستان گفت: "مهمترین مانع در راستای آوردن صلح  درکشور ما، مداخلات بیرونی و حکومت ضعیف تشکیل شده به دست دیگران و با تضمین دیگران است."<br /> وى امضای پیمان امنیتی از جانب حکومت وحدت ملی و آن هم بدون مشوره با مخالفین سیاسی و نظامی حکومت را یکی از عوامل ادامۀ جنگ دانسته و تأکید کرد  تا هنگامی که نیروهای خارجی در افغانستان حضور داشته باشند، صلح در کشور تأمین شده نمی تواند.<br /> موصوف همچنان از مداخلات همسایگان در امور افغانستان شکایت نموده، اظهار داشت که اگر آنها از مداخلات شان در امور افغانستان دست بردار نشوند، جرقه های این آتش دامن آنها را نیز فرا خواهد گرفت.<br /> نماینده حزب اسلامی افغانستان همچنان گفت که اگر امریکا، دوستان آن کشور و کشورهای همسایه می خواهند که جنگ در افغانستان خاتمه یابد، باید رقابت های خود را به افغانستان انتقال ندهند.<br /> اما سعید تصریح نکرد که کدام کشورها رقابت های خود را به افغانستان انتقال داده اند؟<br /> در همین حال، مولوی شهزاده شاهد سخنگوی شورای عالی صلح، در حالیکه برخی انتقادهای مردم و کارشناسان بر شورای عالی صلح را پذیرفت؛ اما حضور نیروهای خارجی در کشور، جنگ های نیابتی دیگران در افغانستان و کشت مواد مخدر را از موانع عمده در راستای عدم موفقیت پروسه صلح در افغانستان خواند.<br /> وى گفت: "ما در شورای صلح، همیشه موضوع صلح را به شکل مدنی آن مطرح نموده ایم و تا حال مخالفین مسلح هم نگفته اند که ما با شورای صلح مذاکره نمی کنیم؛ اگر طالبان می گفتند که ما با این شورای صلح به مذاکره نمی نشنیم، آنگاه شاید این انتقاد مطرح می بود."<br /> سخنگوی شورای عالی صلح افزود: "اگر طالبان می گفتند که با اعضای شورای صلح مذاکره نمی کنیم، آنگاه افراد مورد اعتماد آنها را جمع نموده و از جانب مقابل (دولت) هم افراد قابل اعتمادی را برگزیده از آنها یک گروه میانجی می ساختیم."<br /> مولوی شاهد علاوه کرد که چون یک شرط طالبان برای مذاکرات صلح؛ خروج نیروهای خارجی از کشور است و سایر مسایل می تواند از طریق تفاهم یا تنازل حل گردد، به این دلیل حضور خارجى آنها یک مانع عمده در راه صلح افغانستان شمرده می شود.<br /> وی همچنان به این باور است که کشت و قاچاق مواد مخدر در افغانستان، نه تنها باعث افزایش جنگ ها در کشور گردیده است، بلکه باعث بدبختی های زیاد دیگری نیز می گردد.<br /> سخنگوی شورای عالی صلح تایید کرد که برخی قوماندانان برجسته مخالفین شاید در کشت و قاچاق مواد مخدر دست داشته باشند.<br /> همچنان ضمن یک بحث علمی - تحقیقى که از جانب گروهی به نام "فکر فردا" شام چهارشنبه 6 جوزا در کابل تدویر یافته بود، عده ای از صحبت کنندگان و مشارکین به این نظر بودند که یکی از موانع عمده در راستای صلح افغانستان، نبود و یا کمبود افراد میانجی صالح و مستقل است.<br /> در این نشست که روی ابعاد داخلی و خارجی موانع صلح در افغانستان بحث صورت گرفت، شرکت کنندگان بر آغاز مذاکرات و دیالوگ بین الافغانی تأکید ورزیدند و از وضعیت چنان ارزیابی نمودند که مخالفین مسلح و دولت هردو اراده برای صلح دارند.<br /> اما حکومت افغانستان به موقف خود دربرابر مخالفانش تاکید مینماید.<br /> رئیس جمهور محمد اشرف غنی به این باور است که افغان هایی که به دنبال صلح هستند، آغوش کشور برای شان باز است؛ اما آنانیکه به دنبال جنگ هستند، پاسخ جدی خواهند گرفت.<br /> رییس جمهور که در شانزدهمین نشست دوره ای گروه بین المللی تماس با اشتراک نمایندگان کشورهاى مختلف در کابل، صحبت می کرد، افزود: "جنگ که امروز ما مصروف آن هستیم در واقع به نمایندگى جهان است، این تنها جنگ ما افغانها و علیه نیروهاى خارجى نیست، بلکه بخاطر بى ثبات ساختن افغانستان است، جنگى است که میخواهند افغانستان به همان هدف خود که ثبات دایمى است، نرسد."<br /> مردم عام نیز درخصوص تداوم جنگ درکشورنظریات متفاوت دارند.<br /> مردم عام و بخصوص جوانان، مسایلی چون مداخلات بیگانگان و کشورهای همسایه، موجودیت فساد، بیکاری و حضور نیروهای مسلح خارجی در کشور را از موانع عمده در راستای صلح می خوانند.<br /> محمد معصوم بصیری، فارغ التحصیل پوهنځى زبان و ادبیات دانشگاه ننگرهار گفت که به نظر وی، حضور خارجى ها در افغانستان مانع پیشرفت صلح در کشور پنداشته می شود.<br /> وی افزود که خارجی ها نمی خواهند در افغانستان صلح بیاید؛ چون منافع شان در ناامنی نهفته است.<br /> حزب الله آرین احمدزی باشندۀ ولسوالی بگرامی ولایت کابل، بدین باور است که صلح در افغانستان وابسته به کشورهای همسایه و امریکا است؛ اگر آنها بخواهند، صلح در کشور تامین شده می تواند.<br /> به نظر عیدمحمد مرام باشندۀ ولسوالی متاخان ولایت پکتیکا، عدم موجودیت تعهد لازم برای صلح بین هردو جانب (حکومت و مخالفین مسلح)، نبود صداقت در کارکرد کشورهای همسایه و ضعف سیاست خارجی در افغانستان، از موانع عمده در راستای صلح کشور شمرده می شود.<br /> بهلول بلال از ساکنین ولایت کابل و کارمند یک موسسه غیر دولتی، بیکاری روز افزون را از موانع عمده در راستای صلح خواند.</p>