نشست لیسبون؛ مهم ترین نشست ناتو

نشست لیسبون که به قول سرمنشی پیمان اتلانتیک شمالی یا ناتو از 61 سال به این سو مهمترین نشست این سازمان است، برای تدوین استراتیژی جدید این پیمان برگزار شده است. در این پیمان سه مسئلۀ اساسی (مناسبات با روسیه، طرح استقرار دفاع موشکی در ترکیه و خروج ناتو از افغانستان) مورد بحث قرار می گیرد. اینکه 28 کشور عضو پیمان ناتو در این موارد به چه تصامیمی خواهند رسید، در ختم اجلاس باید ارزیابی کرد. پیمان ناتو که اندکی بعد از ختم جنگ دوم جهانی به وجود آمد، اصل وظیفۀ آن رقابت با پیمان ورشو زیر رهبری اتحاد شوروی وقت بود که بعد از جنگ دوم جهانی دنیارا به دو بخش مهم نظامی تقسیم کرده بود. این دو پیمان در رویارویی با یکدیگر دست به رقابت های تسلیحاتی زدند، زرادخانه های شان به تولید هزاران موشک اتومی و کیمیاوی پرداختند و به این صورت دنیا را بر لبۀ پرتگاه نابودی کشاندند. به دنبال آن انگلستان، چین و فرانسه نیز به تولید سلاح های اتومی دست زده و اینک هند، پاکستان و اسراییل نیز دارای چنین تسلیحاتی اند و ایران در آستانۀ چنین تولیدی قرار دارد. بعد از فروپاشی اتحاد شوروی در 1992 و فروریزی پیمان ورشو، دیگرعملاً نقش پیمان ناتو به عنوان بازدارندۀ تهاجم شوروی بر دنیا از میان رفت. در آن زمان فرانسوی ها پیشنهاد ایجاد نیروی واکنش سریع 60 هزار نفری را برای جامعۀ اروپا کردند که به صورت غیر مستقیم جانشین پیمان ناتو در اروپا می شد، اما جنگهای بالکان در اروپا برای پیمان ناتو نقشی را به وجود آورد که باید آن را ادامه می داد و اینک حضور آن در افغانستان بار دیگر برایش نقش ایجاد صلح منطقه ای را داده، کشور های ثروتمند جهان از این نقش برای جلوگیری از فعالیت تروریزم جهانی استقبال می نمایند. این که اکثر کشور های عضو به نحوی خواهان خروج نیرو های شان تا قبل از 2014 از افغانستان اند، بار دیگر این سازمان با چالشی رو به رو است ونشست لیسبون برای دریافت چنین چاره ای تلاش خواهد کرد. در این نشست سران 28 کشور عضو پیمان ناتو شرکت دارند. در این چند روز تظاهراتی بر ضد کنفرانس در لیسبون به راه افتاده و دولت 15 هزار نیرو را جهت تامین امنیت کنفرانس موظف نموده است. اوباما و مدویدف نیز در کنفرانس شرکت کرده، بر سر نصب دفاع موشکی در ترکیه بحث خواهند کرد. این دفاع موشکی که برای اروپا موثر است، تمایل شریک نمودن روسیه نیز در آن دیده می شود و تا هنوز واکنش ترکیه در این مورد روشن نشده که مطمئناً با شروطی آن را خواهد پذیرفت. روسیه با اینکه مثل دوران جنگ سرد در رویارویی با امریکا و اروپای غربی قرار ندارد، اما به دنبال کسب منافع خود در تمام دنیا، مخصوصاً در اروپا می باشد که از این بابت نوعی رقابت پوشیده با امریکا و کشور های قدرتمند غرب را با خود دارد. زمانیکه امریکایی ها می خواستند تا دفاع موشکی خود را در جمهوری چک و پولند نصب کنند با انتقادات شدید روسیه رو به رو شدند و آن را برای امنیت روسیه زیان آور تعریف نمود. آلمانی ها علاوه بر این که خواهان استقرار چنین سیستم دفاعی اند، این را هم اعلان کرده اند که باید در جهت نابودی سلاح هسته ای در جهان تلاش شود تا جهانیان فارغ از سلاح های کشتار جمعی زندگی کنند. چیزیکه قدرت های هسته ای جهان هرگز آن را قبول ندارند. حامد کرزی، رئیس جمهور کشور نیز برای ایراد سخنرانی به این کنفرانس دعوت . بخش مهم بحث کنفرانس این است که چگونه تامین امنیت در افغانستان به خود نیرو های افغان سپرده شود و برای این کار چه رویکرد هایی از حالا روی دست گرفته شود. تا حال باور به این بوده که تامین امنیت افغانستان سر از 2014 به خود نیروهای افغان سپرده خواهد شد، اما راسموسن منشی ناتو می گوید که در آن صورت بازهم ناتو به همکاری خود با دولت افغانستان و حمایت از نیرو های افغان ادامه خواهد داد. بحث و تصامیم بالا که به سرنوشت خود پیمان ناتو و دفاع جهانی رابطه می گیرد این را روشن می سازد که نشست لیسبون، کنفرانس بسیار مهم و حتی برای امنیت دنیا سرنوشت ساز می باشد. مخصوصاً که مسئلۀ افغانستان در راس صحبت های این کنفرانس قرار دارد و افغانستان امروز ماموریت مرکزی پیمان ناتو را در جهان می سازد، پس برای افغانها از همه بیشتر مهم بوده و به این خاطر چشم و گوش هر افغان به سوی لیسبون گرفته شده تا ببیند و بشنود که چه قرار و مدار هایی ازاین کنفرانس بیرون خواهد شد و چقدر به نفع صلح افغانستان و جهان تمام خواهد گشت.