از اختلافات قومی تا انکار از هویت ملی

ما در مواقعی نتوانستیم که تا حال حتی هویت مان را درست کنیم چه بادا که حرفِ از صلح و ثبات بزنیم.

زندگی اجتماعی در این مرز از گذشته های دور تا به امروز فراز و فرود های به تمام معنای خود را داشته و از این به بعد هم خواهد داشت. خیلی محال است که بیایم استدلال کنیم که ما در یک جغرافیایی بدور از هم و غم زیست داریم بلکه عکس موارد است جغرافیای ما متفاوت تر از هر جغرافیایی دیگر است و آنچه که سر تیتر این نوشته قرار گرفته در ادوار مختلف از جمله ای معضلات اجتماعی می توان اذعان اش نمود که فرا روی عده ای از ملیت های این سرزمین بوده.

با کمال واقع بینانه ما انتظار این را داشتیم که در شرایط فعلی دیگر نیازی نیست تا ما از جمله مضمحلان و کتمانگران هویت باشیم و خوب بود که همانطوریکه هویت انسانی داشتیم هویت اجتماعی و سیاسی ما نیز در عصر دمکراسی تعریف می شد تا همه اتباع و شهروندان یک جامعه منجمله خود مان نیز نفس راحت و بدون خستگی می کشیدیم تا سیمای این شهر غبار چند پارچگی را تجربه نمی کرد بر شهد تلخ پشتون و تاجیک، هزاره و ازبک پادزهری می کاریدیم بi نام انسانیت اما با کمال تاسف که نه در گذشته های دور و نه هم در آینده های نزدیک حرفی از انسانیت در این مرز مطرح می شود بلکه بر آنان که این ایده ها را مشق می کنند سخره گرفته می شود و لا محال.

واقعا این درد دردی است که هر تنِ را نابود می کند و هر قلبِ را مجروح، وقتی می آییم از عصر دمکراسی سخن می زنیم قطعا که دمکراسی خود مرحمی است بر زخم ها و مناسب ترین رویکردی است برای مطالبات شهروندی و حقوق حقه ملیت ها. به این باور‌ می رسیم که همه چیز در این جامعه بی مفهوم است و نمایشی اگر چنین نیست مگر زیبنده ملیت ها هست که در این عصر کسی بیایند تحمیل هویت کنند؟ مگر در کجای الفبای دمکراسی این اجازه داده شده که تو آقا بیایی همه داشته ها و ارزش های یک ملیت را بیگیر و داشته های خودت را تحمیل بکن و بی قبولان؟ آیا این امکان دارد که گروهی افتخارات چندین ساله افغانستان را از آنسوی جهان بیایند از خود بکنند؟ فرضن ایران بیاید سیدجمال الدین افغان را از خود بگویند و یا ترکیه عثمانی بیاید مولانا جلال الدین بلخی مان را از آنی خود اعلام کنند؟ مگر تو آقا تحمل شنیدن این حرف و ادعا را داری؟ شاید پاسخ منفی باشد.

حالا با چه منطقی میایی این را می قبولانی که "سادات" از این به بعد در افغانستان نیست و جز پیوستن به یکی از این ملیت های چهارده گانه که در قانون اساسی تذکر یافته دیگر چاره ندارند. این یعنی تحمیل هویت. این یعنی در مضیقه قرار دادن و ارزش های چندین صدساله ملیت های سایرین را گرفتن و در نهایت اش این یعنی بازی با احساسات سادات منجمله ملیت های دیگر. آنچه بجا بود این بود که ای کاش همه ای ما ملت می شدیم، دولت شکل می دادیم و هیچ نیازی نبود تا من می امدم هویتم را برخ کسی می کشیدم و هویت نمایی می کردم همه همین افغانی که قرار است باشیم می شدیم.

جالب این که حالا اینکه نشد همه آمدن از خود چیزی گفتن و چقدر مقتدرانه فصیله کردند که تو حق نداری چیزی از خود برای گفتن داشته باشی این مضحک ترین فصیله ای بود که تازه شنیدم. پرسش بعدی این است که سران موقف سران سادات در مورد این فیصله مغرضانه چیست؟ و چه انتظاراتی از ایشان باید داشت؟ آیا اینها فرهنگ انکار از هویت را می خواهد تجربه کنند یا فرهنگ پذیرش از هویت را؟ آنچه تحلیل می شود این است که پس از این فیصله سران به شدت با دو پهلو خُر و پف دارند.

یکی این که تعدادی شان به هر دلایلی که هست سکوت مرگبار و ننگین را تجربه می کنند چون محض صدا بلند کردن شان منافع شخصی شان به خطر مواجه می شوند و به هیچ عنوان منافع شان را قربانی هویتش نمکنند در حقیقت اینها را میشود از جمله انکار کنندگان هویت نامید و همانطوریکه بیش تر از یک دهه می شود تعدادی مشخص از اینها در آن روزی سرنوشت ساز به دلایلی فریب سیاسی خورد و بانیانِ بی هویتی سادات شدند. از طرفی هم تعدادی از سران به شدت مخالف این فیصله هست و اعلام مخالفت نموده و این موضوع را از آقای غنی خواسته که حل کنند و الی همه سادات بر گرفتن تذکره نه می گویند و این پروسه را تحریم و می کنند و تا آخرین رمق مبارزه می کنند.