هرات در بیست و چهارم حوت: قیامی با دستان خالی در هدف والا

صدای مردمانی که چهل سال قبل جان خود را برای پایان سلطه و تجاوز دادند همواه از هرات به گوش می رسد و هیچگاه تاریخ، شجاعت هزاران هزار کشته در سرکوب را از یاد نمی برد .

قیام پنج روزه هرات با نام قیام 24 حوت، خیزش مردمی بود از اطراف این ولایت علیه حکومت کمونیستی تره کی که با کشتاری وسیع در سرکوب نظامیان با حمایت هوایی شوروی سرکوب شد در حالیکه سرآغاز قیام های مردمی پس از سال 57 بود که سرانجام به شکست ارتش سرخ رسید.

خشم مردم ولایت هرات در تصفیه و ترور چهره های سرشناس سیاسی و اجتماعی در کنار خشونت هایی بی سابقه بر مردم و اصلاحات اجتماعی در تضاد با عرف و باور سبب شد تا از روستاها تا ولسوالی های اطرف با دستان خالی به هرات سرازیر شوند اما آنچه پس از پنج روز از این قیام باقی ماند: تخریب نیمی از مراکز دولتی، کشته شدن بیش از 24 هزار تن در حمله هوایی شوروی تا استفاده از تمامی زور نظامی حکومت وقت بود.
در این میان شجاعت مردان بزرگی چون اسماعیل خان، قاری احمد و شهید افضلی را نمی توان نادیده گرفت.

این قیام را که می توان آغازی برای دوران جهاد و خیزش های مردمی دانست که برخی افسران و فرماندهان همراه با مردم به قیام پیوستند، اسماعیل خان همچنان که با نام هرات گره خورده اولین حضور در عرصه سیاست را با قیام بیست و چهار حوت تجربه کرد و هرچند در دوران جهاد، جبهه مقاومت علیه طالبان و دوران پسا طالبان آلوده به جنگ و نقص حقوق بشر است اما تا زمان حاکمیت بر هرات این ولایت به دور از ناامنی ها بود تا سیاست براندازی نفاق حکومت کرزی و آشوب زدگی دوران غنی.

هرات همچنان که مهد هنر دوران گذشته است قطب اقتصادی افغانستان نیز می باشد در کنار اولین ولایتی که در برابر سیاست کمونیستی و سلطه گری به بهایی کشتارهای وسیع مردمی دست به قیام زد اما در عدم سازماندهی و رهبری با وجود دستاوردها به سرانجام سرکوب رسید.

از جانب دیگر، این روز که از سوی رهبران جهادی با شکوه تجلیل می شد در سیاست حذف و ترور حکومت های نظام جدید با هدف کم رنگ شده قیام ها بدل به محفلی برای انتقادهای رهبران جهادی شده است.

در حالیکه مردمانی که چهل سال قبل با دستانی خالی در مقابل ظلم و استبداد ایستادگی کردند به دلیل نقص در سطح رهبری و عدم سازماندهی در جنگ های مدام پس از آن تاوانی بس گران دادند، رهبران در این سرزمین با سیاست قبیله گرایی نه تنها در حد و اندازه یک رهبر نبوده و نیستند بلکه در منفعت های هرچه بیشتر، پیروزی مجاهدین را بدل به جنگ داخلی در ویرانی کابل کرده و زمینه ساز ظهور و حاکمیت طالبان شدند.

احساسات پاک مردم با قربانی های بیشمار برای رسیدن به ثبات در حکومت مشروع در سو استفاده رهبران به ناامنی و جنگ ختم شد، موجی که از اطراف ولایت هرات از نوزدهم حوت سال 57 آغاز و پس از پنج روز مقاومت، مشروعیت و قدرت نظام ترکی را به چالش کشید در بی رهبری شکست خورد تا آنجا که اگر آغازگر خیزش های پس از خود بود هیچ گاه به هدف والای خود، پایان نظام های دست نشانده و تجاوز نرسید.

حماسه ای که مردم هرات در چهل سال قبل به وجود آورده اند نه با سیاست بی تفاوتی های حکومت از میان می برد و نه با گذشت زمان و تداوم ناامنی و جنگ از صفحه تاریخ محو بلکه یادآور دستان خالی است که مرگ را برای پایان یافتن استبداد و تجاوز به جان خرید تا نماد شجاعتی باشند برای این سرزمین.

و اگر اکنون همچنان ناامنی در تداوم سیاست قبیله گرایی سران پشتون و جنگ از سوی تروریستان حامی امریکا و پاکستان در کنار حکومت دست نشانده ادامه دارد و جدای از کشتارهای وسیع مردمی در قیام 24 حوت، هزاران هزار تن دیگر در جریان جنگ های پس از آن، کشته و زخمی، میلیون ها تن آواره و کشور بدل به ویرانه شده است اما صدای دادخواهی در عدالت طلبی همچنان در هرات بلند است و در جای جای کشور در انتظار بدل شدن به موجی برای پایان دادن به استبداد.