گزارش دیدار نسخت وزیر ترکیه با ارگ نشینان کابل

نخست‌وزیر دولت ترکیه، بن‌علی یلدیریم همراه با یک هیأت بلندپایه‌ی دولتی در نخستین سفرش به افغانستان، از طرح صلح افغانستان با طالبان حمایت کرد و از گروه طالبان خواست که این فرصت تاریخی را از دست ندهد.
آقای یلدیریم دیروز وارد کابل شد و پس از دیدار با داکتر عبدالله عبدالله رییس اجراییه‌ی افغانستان، در یک نشست خبری مشترک ظاهر شد.
رییس اجراییه‌ی افغانستان گفت که در 17 سال گذشته، دولت ترکیه در بازسازی افغانستان نقش تأثیرگذاری داشته و پس از این روابط دو کشور در عرصه‌های مختلف گسترده‌تر از این خواهد شد. هم‌چنان آقای عبدالله افزود که ماه آینده‌ی میلادی (می) یک کمیسیون مشترک اقتصادی در این کشور برگزار می‌شود که روی گسترش روابط اقتصادی، سرمایه‌گذاری و رفع چالش‌ها بازرگانی میان دو کشور بحث‌هایی صورت می‌گیرد. در همین حال نخست‌وزیر ترکیه گفت که شماری از وزیران کشورش نیز در این سفر او را همراهی می‌کنند و قرار است با همتایان افغانستانی‌شان تفاهم‌نامه‌هایی امضا کنند.
دو مقام یادآور شدند که روی مسایل گسترش روابط اقتصادی، امنیتی، سرنوشت عبدالرشید دوستم، معاون نخست رییس‌جمهور غنی، چگونگی مدیریت مکتب‌های افغان-ترک، برگشت مهاجران افغانستانی و گفت‌وگوهای صلح صحبت کرده‌اند.

حمایت از گفت‌وگوهای صلح
نخست‌وزیر دولت ترکیه، از تلاش‌های اخیر دولت افغانستان در زمینه‌ی صلح با طالبان حمایت کرد. آقای یلدیریم طرح صلح دولت افغانستان را برای طالبان یک فرصت تاریخی خواند. او هم‌چنان گفت که دولت‌اش آماده است که تجربه‌های جنگ و صلح خود را با دولت افغانستان شریک کند و برای آوردن صلح در افغانستان کمک کند.
بن علی یلدیریم گفت که کشورش برای برگزاری نشست سه‌جانبه‌ی افغانستان-پاکستان-ترکیه زمینه‌سازی می‌کند.
دولت افغانستان، در دومین نشست «پروسه‌ی کابل» که در نهم حوت سال گذشته در کابل برگزار شد، طرحی را در زمینه‌ی مذاکره و صلح با طالبان ارایه کرد. در این طرح، دولت افغانستان پیشنهاد کرده که حاضر است با گروه طالبان، بدون هیچ نوع پیش‌شرطی در هر کشوری که طالبان بخواهند، مذاکره کند، اعضای طالبان را مورد عفو عمومی قرار بدهد، برای‌شان در کابل دفتر باز کند و در نهایت آن‌ها را به‌عنوان یک حزب سیاسی به‌رسمیت بشناسد.
طالبان هنوز پاسخ روشنی نداشته، اما گفته‌اند که حاضر اند با دولت امریکا وارد گفت‌وگو شود. رییس‌جمهور افغانستان امیدوار است که گروه طالبان تا آخر ماه اپریل با کاهش حملات تروریستی، به این طرح چراغ سبز نشان بدهد.

مشخص‌شدن سرنوشت عبدالرشید دوستم
داکتور عبدالله عبدالله رییس اجراییه‌ی افغانستان، با اشاره به مسأله‌ی عبدالرشید دوستم معاون نخست ریاست‌جمهوری، گفت که در این مورد با نخست‌وزیر ترکیه صحبت کرده است.
آقای عبدالله گفت که این مسأله از مسایلی است که باید روی آن کار شود و دولت افغانستان می‌خواهد همه‌ی مردم افغانستان در سایه‌ی نظام و به‌گونه‌ی متحد کنار هم زندگی کنند.
او به‌طور تلویحی گفت: «شخصیت‌های شاخص افغانستان هر کدام در میان مردم تأثیراتی دارند. روی این موضوع با روحیه‌ی دوستانه بحث کردیم و این بحث را ادامه می‌دهیم.»
آقای دوستم معاون نخست ریاست‌جمهوری، سال گذشته از سوی رقیب سنتی‌اش احمد ایشچی متهم به بدرفتاری جنسی شد. او مدعی بود که جنرال دوستم و محافظانش او را در شهر شبرغان، ولایت شمالی جوزجان ربوده و مورد آزار جنسی قرار داده‌اند. پس از این دادستانی کل افغانستان پرونده‌یی برای آقای دوستم باز کرد و گفت که به این مسأله رسیدگی می‌کند. در پی آن بود که معاون نخست ریاست‌جمهوری افغانستان در 29 افغانستان را ترک کرد و حالا نزدیک به یک سال است که در کشور ترکیه به سر می‌برد.

موافقت‌نامه‌ی دوجانبه برای برگرداندن پناهجویان
رسانه‌ها به‌تازگی اعلام کرده است که دولت ترکیه بیش از 600 پناهجوی افغانستانی را از این کشور اخراج کرده است. به گزارش بی‌بی‌سی روز شنبه صدها پناهجوی افغانستانی از ترکیه به کابل برگردانده شده‌اند. حالا نخست‌وزیر ترکیه می‌گوید از دو سال به این‌سو نزدیک به 150 هزار پناهجو افغانستانی به این کشور سرازیر شده‌اند. آقای یلدیریم گفت که مقام‌های دو کشور در مورد برگشتاندن پناهجویانی که به‌طور داوطلبانه خواهان برگشت به افغانستان‌اند، به تفاهم رسیده‌اند.
رییس اجراییه‌ی افغانستان هم گفت که در مسأله‌ی پناهجویان تغییر جدیدی نیامده و براساس تفاهم‌نامه‌ی سال‌های گذشته، وزارت داخله و سفارت افغانستان در آنکارا با مقام‌های ترک صبحت کرده و قرار است پناهجویانی که از مرزهای ایران و یونان بازداشت می‌شوند و دیگر پناهجویانی که خواهان برگشت به افغانستان هستند، دو دولت زمینه‌ی برگشتاندن ‌آن‌ها را فراهم ‌کنند.

تسریع واگذاری مدیریت مکتب‌های افغان-ترک به دولت ترکیه
پس از کش‌وقوس‌های فراوان در مورد واگذاری مدیریت مکاتب افغان-ترک به دولت ترکیه، سرانجام در ماه حوت سال 1396 وزیران معارف افغانستان و ترکیه، تفاهم‌نامه‌یی امضا کردند که براساس آن مدیریت این مکاتب به‌طور رسمی به دولت ترکیه واگذار شد. پیش از این، این مکاتب را مؤسسه‌یی متعلق به فتح الله گولن مدیریت می‌کرد. دولت ترکیه، آقای گولن را به کودتای نافرجام سال 2016 این کشور متهم کرد و سپس او را اخراج کرد.
براساس این تفاهم‌نامه قرار است شمار مکتب‌های افغان-ترک در افغانستان به 28 باب و شمار دانش‌آموزان آن به 18000 تن افزایش یابند. حالا شمار مکتب‌های افغان-ترک در افغانستان 14باب است که حدود 8 هزار دانش‌آموز دارد.
داکتر عبدالله عبدالله در این مورد گفت به‌زودی آموزگاران جدید از ترکیه می‌آید و پس از این قرار است وزارت معارف افغانستان و بنیاد معارف ترکیه به‌طور مشترک از این مکتب‌ها نظارت خواهد کرد. او افزود که هدف از انتقال مدیریت این مکتب‌ها، بهبود در کیفیت و کمیت این این مکتب‌هاست.
پیش از این وزیر معارف پیشین افغانستان، ابراهیم شینواری گفته بود که به‌دلیل منافع ملی افغانستان و ارزش روابط دو کشور و هم‌چنان برای بهبود کیفیت آموزش دانش‌آموزان، مدیریت مکتب‌های افغان-ترک را بنا به درخواست دولت ترکیه به بنیاد معارف این کشور واگذار می‌کند.